Η κυβέρνηση του Χαβιέρ Μιλέι στην Αργεντινή χάνει έδαφος, παλεύοντας να διατηρήσει τις «άσπονδες» συμμαχίες του με την παραδοσιακή Δεξιά. Η πραγματικότητα τον ξεπερνά και οι δυσκολίες, που υποσχόταν ότι θα ήταν προσωρινές με το πρόγραμμα-σοκ που εφαρμόζει, βρίσκονται μπροστά του. Δεν είναι άξιον απορίας που περισσότεροι από τους μισούς πολίτες θεωρούν τη διακυβέρνησή του ως κακή ή πολύ κακή, ενώ το 42% εκτιμά πως είναι καλή.
Το 55% των Αργεντινών είναι πλέον φτωχοί και ένα μεγάλο μέρος της μεσαίας τάξης παλεύει να αποφύγει αυτή τη μοίρα. Μισθοί και συντάξεις έχουν μειωθεί την ώρα που το πρώτο επτάμηνο φέτος ο πληθωρισμός άγγιξε το 87% που ήρθε να προστεθεί στο 25% που αυξήθηκε τον Δεκέμβριο. Η αναχαίτιση του πληθωρισμού δεν αποτυπώνεται στις τσέπες των καταναλωτών, γιατί οι ανεξέλεγκτες αυξήσεις στα τιμολόγια κοινής ωφέλειας, εισιτηρίων, σχολείων κ.λπ. έχουν εξανεμίσει τα εισοδήματα, αποτελώντας πλέον σχεδόν το 80% του βασικού καλαθιού των νοικοκυριών. Σύμφωνα με έρευνα του Κέντρου Ερευνών για την Ανάκαμψη της Αργεντινής, σήμερα απαιτούνται πέντε κατώτατοι μισθοί για να καλυφθεί το βασικό καλάθι του νοικοκυριού. Αντί για την ανάκαμψη που διαφημίζει η κυβέρνηση, η χώρα επί επτά διαδοχικούς μήνες (φέτος) γνώρισε μείωση-ρεκόρ της κατανάλωσης, μικρότερη ακόμη και από εκείνη στη διάρκεια της πανδημίας ή την κρίση του 2001. Και τα χειρότερα δεν πέρασαν, όπως διατείνεται ο Μιλέι, αφού από 16,1% που μειώθηκε η κατανάλωση του Ιουλίου, μόνο την πρώτη εβδομάδα του Αυγούστου μειώθηκε κατά 21 μονάδες.
Τα συναλλαγματικά αποθέματα για να αποπληρώσει τις δεσμεύσεις του, όπως τα δάνεια του ΔΝΤ κι ένα εξωτερικό χρέος που φτάνει τα 452 δισ. δολάρια, δεν υπάρχουν και κάνει αγώνα δρόμου για να τα βρει, με τον ιστότοπο «La Política Online» να αποκαλύπτει πως τα αναζητεί στη Σαουδική Αραβία χωρίς κανένα εχέγγυο επιτυχίας. Δημοσιεύματα αποκάλυψαν πως από τον Ιούνιο ο Μιλέι έχει στείλει στο Λονδίνο χρυσό αξίας περίπου 1,5 δισ. δολαρίων από την Κεντρική Τράπεζα της Αργεντινής. Με τον πρόεδρο να επιμένει πως θα πληρώσει αυτό το ιλιγγιώδες χρέος «οπωσδήποτε», αναλυτές εκτιμούν πως είτε θα πωληθεί μέρος του χρυσού για να αποκτηθεί συνάλλαγμα ώστε να πληρωθούν ληξιπρόθεσμες δόσεις και έπειτα ο χρυσός θα ξαναγοραστεί με τις αποδόσεις του είτε θα χρησιμοποιηθεί ως εγγύηση για νέο δάνειο. Αυξάνουν έτσι οι ανησυχίες για την οικονομική κατάσταση της χώρας και το ρίσκο που αυτή η επιχείρηση ενέχει. Πόσο μάλλον όταν υπάρχει ο κίνδυνος να παρακρατηθεί αυτός ο χρυσός στο Ηνωμένο Βασίλειο, λόγω των διεθνών δικαστικών διαμαχών που αντιμετωπίζει η Αργεντινή για θέματα όπως η εθνικοποίηση της πετρελαϊκής εταιρείας YPF το 2012, αλλά και από παλιές υποθέσεις που σχετίζονται με την παύση πληρωμών μετά την κρίση του 2001.
Μέσα σε αυτή τη δυσοίωνη συνθήκη, ο «αναρχοκαπιταλιστής» πρόεδρος έχει να διαχειριστεί την επίσης δύσκολη (αν και αναγκαία γι’ αυτόν) σχέση με τον ηγέτη της παραδοσιακής Δεξιάς, τον πρώην πρόεδρο Μαουρίσιο Μάκρι και το κόμμα του PRO, αφού ο ακροδεξιός σχηματισμός του Μιλέι, LLA (Η Ελευθερία Προχωρά), διαθέτει μόλις 38 από τους 257 βουλευτές και 7 από τους 72 γερουσιαστές.
Ο Μάκρι δεν χάνει ευκαιρία να κάνει επίδειξη δύναμης. Χάρη και στις ψήφους του PRO ο Μιλέι δέχθηκε (λυσσαλέα ως συνήθως και μιλώντας για «αρουραίους») τρεις ήττες στο Κογκρέσο: απορρίφθηκε ο υποψήφιός του για την προεδρία της Επιτροπής που ελέγχει τη Γραμματεία Πληροφοριών (SIDE), αλλά και πρότασή του για τεράστια αύξηση της χρηματοδότησής της, ενώ η Γερουσία υιοθέτησε μια νέα φόρμουλα αύξησης των συντάξεων ανατρέποντας τις περικοπές που είχε επιβάλει ο Μιλέι. Ο πρόεδρος δήλωσε πως θα ασκήσει βέτο στην αύξηση των συντάξεων. Και κατά έναν παράδοξο αλλά πολιτικά εξηγήσιμο λόγο, ο Μάκρι, του οποίου τα κομματικά μέλη ψήφισαν υπέρ της αύξησης των συντάξεων, δήλωσε την επομένη πως στηρίζει το βέτο του Μιλέι.
Ανακατατάξεις στη Δεξιά
Με την εμφάνιση του Μιλέι και την απρόσμενη νίκη του, ο Μαουρίσιο Μάκρι πίστεψε πως θα μπορούσε να τον χειραγωγήσει προς όφελός του και πως η νέα κυβέρνηση θα έπαιρνε έμπειρα τεχνικά στελέχη από τις δικές του πολιτικές δεξαμενές έτσι που να γινόταν ο κυρίαρχος του παιχνιδιού. «Αλλά ο Μιλέι από την πρώτη στιγμή έδειξε πως το αφεντικό ήταν εκείνος κι αν έβαλε στην κυβέρνηση κάποια πρόσωπα από το PRO, ήταν επιλεκτικά και χωρίς καμία γενικότερη συμφωνία με τον Μάκρι, θεωρώντας πως ήταν υποχρέωσή του να τον στηρίζει άνευ όρων. Μια προοπτική που ο Μάκρι απορρίπτει και κάθε φορά που υπάρχει κάποια κρίση εμφανίζεται ξανά σαν από μηχανής θεός, θυμίζοντάς του πως “Με χρειάζεσαι”», λέει ο Πάμπλο Τουσόν της εταιρείας συμβούλων Escenarios «Υπάρχει ανάμεσά τους κάτι που δεν επιλύεται και αυτό έχει να κάνει με την ηγεσία. Ο μακρισμός βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση. Από τη μία θέλει να τα πάει καλά ο Μιλέι, γιατί ιδεολογικά βρίσκονται πολύ κοντά. Αλλά αν τα πάει καλά, ούτε ο Μάκρι ούτε το PRO του δεν θα έχουν λόγο ύπαρξης», λέει στην El País ο Σέρχιο Μορέσι, ερευνητής του Πανεπιστημίου του Λιτοράλ.
Είναι άγνωστο αυτή τη στιγμή αν αυτή η διαμάχη για την ηγεσία της ευρύτερης Δεξιάς θα οξυνθεί ενόψει των βουλευτικών εκλογών του 2025, όπου θα ανανεωθούν 127 έδρες από τις 257 της Βουλής και 24 από τις 72 έδρες της Γερουσίας ή εάν θα βρεθεί μια κοινή συνισταμένη, που να τους επιτρέψει να κυριαρχήσουν σε ένα πολιτικό σκηνικό όπου οι περονιστές φαντάζουν κάπως παροπλισμένοι.
