Δεν πίστευε στα μάτια της η συνεργάτιδα της εφημερίδα Guardian, Κέιτ Μακ Κάσκερ, τριγυρνώντας στο Δουβλίνο, όπου ταξίδεψε πρόσφατα για να καταλάβει πώς και γιατί η Ιρλανδία είναι ένας επίγειος παράδεισος φιλαναγνωσίας. Και δη λογοτεχνικής παραγωγής, κυρίως πεζογραφίας.
Παλιά και νέα βιβλιοπωλεία, εκδοτικοί οίκοι με παράδοση ή νεοφυείς, δεκάδες περιοδικά με κριτικές βιβλίων ή κείμενα σε πρώτη δημοσίευση, ακμαίες λέσχες ανάγνωσης, βιβλιοφιλικοί ιστότοποι, ολοζώντανα φεστιβάλ βιβλίου όλο τον χρόνο και –τελευταίο αλλά όχι έσχατο– ένα δίκτυο από αξιοπρεπώς χρηματοδοτούμενες δημόσιες βιβλιοθήκες.
Εντάξει, θα ΄λεγε κανείς ότι αυτό «είναι λογικό» στη χώρα του Τζέιμς Τζόις, σ’ ένα νησί που το διασχίζεις μεν σε μια μέρα με το αυτοκίνητο, αλλά καυχιέται για τέσσερα βαρβάτα Νόμπελ Λογοτεχνίας: Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς, Τζορτζ Μπέρναρντ Σο, Σάμιουελ Μπέκετ και Σέιμους Χίνι.
Δεν είναι όμως τόσο απλά τα πράγματα. Τη φιλαναγνωσία α λα ιρλανδικά την καλλιεργεί πρώτο και καλύτερο το κράτος, ασφαλώς σε κοινωνικά εύφορο έδαφος. Και μάλιστα από το μακρινό 1951, όταν ιδρύθηκε το Συμβούλιο Τεχνών, ο κατ’ εξοχήν δημόσιος φορέας άσκησης πολιτιστικής πολιτικής.
Το ιρλανδέζικο Arts Council υπάγεται στο υπουργείο Πολιτισμού, Αθλητισμού και Τουρισμού, χρηματοδοτεί από γκραφιτάδες και μπρέικ ντάνσερ μέχρι νεανικές θεατρικές ομάδες, συμφωνικές ορχήστρες και –εδώ είμαστε– όλο το κύκλωμα παραγωγής και διακίνησης λογοτεχνίας.
Ειδικά για τους λογοτέχνες, το Συμβούλιο Τεχνών μοιράζει πάνω από δύο εκατομμύρια ευρώ ετησίως σε «συγγραφικές υποτροφίες» μόνο και μόνο για να γράψουν τα έργα τους εκατοντάδες άνθρωποι, χωρίς τη δαμόκλειο σπάθη της επιβίωσης. Ακόμη πιο εντυπωσιακό: κανείς δεν θα τους χτυπήσει την πόρτα σε έξι ή εννιά μήνες απαιτώντας να παραδώσουν το βιβλίο τους. Θα το εκδώσουν όταν οι ίδιοι νιώσουν ότι είναι έτοιμοι.
Παράλληλα με φοροαπαλλαγές, ενίσχυση κάθε είδους βιβλιοφιλικών εκδηλώσεων και, βεβαίως, μια τσάντα γεμάτη βιβλία, στα αγγλικά και στα ιρλανδικά, που περιμένει κάθε μαθητή και κάθε μαθήτρια της πρώτης δημοτικού την πρώτη μέρα του σχολείου.
Περαστικά μας…
