«Μικρή θεωρία για πλανήτες»: Η νέα ποιητική συλλογή του Φάνη Παπαγεωργίου

Στις αρχές τού προηγούμενου αιώνα υπήρξε μια ευρύτερη διαφοροποίηση στη φιλοσοφική προσέγγιση όσον αφορά τη γλώσσα, καθώς επανακωδικοποιήθηκε ο ρόλος της και δεν αφορούσε μόνο ένα εργαλείο επικοινωνίας. Αλλά μέσο που διαμορφώνει τη γνώση και ενσωματώνει την εξουσία (-σχολείο, φυλακή, ψυχιατρείο κ.α.).

 

Το σύμπαν στην Ελλάδα γύρω από αυτό το θέμα είναι φουκωϊκό: Η γνώση ελέγχεται και διαμορφώνεται μέσα από τους Λόγους κατά τον Γάλλο διανοητή, για αυτό και δεν είναι εργαλείο επικοινωνίας αλλά διαμορφώνει γνώμη και ενσωματώνει εξουσία. Η υποκειμενοποίηση αφορά τη διαδικασία από την οποία τα άτομα διαμορφώνονται ως υποκείμενα, μέσα από σχέσεις γνώσης, εξουσίας και ηθικής – Άρα η επανα-υποκειμενοποίηση αφορά τα άτομα που αντιστέκονται στο κανονιστικό περιεχόμενο των Λόγων που τα περιορίζουν. Και ψάχνουν άλλους τρόπους για να πλάσουν τον εαυτό τους.

 

Οπότε μήπως η γλώσσα δεν είναι το μείζον στην πολιτική και κοινωνική δημιουργία (αφού η έμφαση σε αυτή μάς μετακινεί μακριά από τη δημιουργία); Αντίθετα το μείζον είναι το ριζικό φαντασιακό, όπως μας λέει ο Καστοριάδης, δηλαδή η δημιουργία και η αυτονομία σε άτομο και κοινωνία. Γιατί η δημιουργία τού νοήματος είναι αρχέγονη, ενώ ο γλωσσικός κώδικας μόλις κάποιων εκατοντάδων ή χιλιάδων ετών – Οπότε η γλώσσα δεν μπορεί να αποτελεί το βασικό ζητούμενο για τη συγκρότηση του νοήματος. Όπως ακριβώς συμβαίνει στην τελευταία εργασία τού Φάνη Παπαγεωργίου, με τίτλο Μικρή θεωρία για πλανήτες (εκδ. Κουκκίδα), που δεν περιορίζεται στο πεδίο τής έκφρασης αλλά δημιουργεί μια νέα θέσμιση πέρα και πάνω από το κείμενο.

 

Με θητεία στον ποιητικό λόγο (αυτή είναι η πέμπτη συλλογή) ο Φ. Παπαγεωργίου ανανεώνει την ποιητική γραφή από εργαλείο δημιουργίας για την ανθρώπινη δραστηριότητα, στο μέσο εκείνο που θα φωτίσει σκοτεινά δωμάτια και, στη συνέχεια, θα συνθέσει μαζί με τον αναγνώστη τη νέα δημιουργία. Το νέο περιεχόμενο στο νόημα, την κοινωνική και πολιτική δημιουργία. “Δεν έχω πάτωμα, δεν έχω γη, δεν πατάω, έχω εσένα / είμαι το άρμα του Ήλιου, δεν έχω πού τα πόδια να ακουμπήσω / τρέχω, όλο τρέχω”.

 

Λιτή και περιεκτική γραφή που δημιουργεί εικόνες, χρώματα, μελωδίες, αλλά και απομείωση στις συνηθισμένες πομπώδεις ποιητικές εκφράσεις. Καθημερινή ποίηση για τα μικρά και τα ελάχιστα μαζί με τα μεγάλα και τα τεράστια, χωρίς εφόδους στον ουρανό και στόμφο.Ένας πλήρης κύκλος στη θεωρία για πλανήτες. Μικρή θεωρία για πλανήτες. Με αναρώτηση για το τι υπάρχει ανάμεσα στα άστρα αλλά και ασκήσεις λογικής. Όνειρο χειμερινής νύχτας και σχέση των αισθήσεων και αναμνήσεων,

 

Από τους στρουκτουραλιστές γνωρίζουμε ότι η γέννηση κάθε νέου αναγνώστη φέρνει, παράλληλα, και τον θάνατο του συγγραφέα – Μια κορυφαία στιγμή για κάθε δημιουργό. Αξίζει να διαβαστεί η ποιητική συλλογή τού Φάνη και, μάλιστα, πολλές φορές, για να “πεθάνει” ο δημιουργός και να φτιαχτεί αυτός ο νέος χρόνος που μας καλεί στα κείμενά του. Για να ανοίξουν τα παραθυρόφυλλα και να μπει το φως που κουβαλάει στο δωμάτιο. Για να πάρουμε τις λέξεις του και να του δώσουμε το χέρι μας.