«Tη στιγμή που είδα το τεστ εγκυμοσύνης να βγαίνει θετικό, η μόνη μου σκέψη ήταν ότι δεν ήμουν έτοιμη να κάνω οικογένεια. Ημουν άνεργη και σίγουρα χωρίς καμία δυνατότητα να μεγαλώσω ένα παιδί. Ως εκ τούτου, έπρεπε να κάνω έκτρωση». Η Δανάη, εργαζόμενη στον ιδιωτικό τομέα, στα 28 της, πριν από 7 μήνες, ήταν έγκυος για περίπου τρεις εβδομάδες. Ηταν τρεις από τις πιο δύσκολες εβδομάδες της ζωής της όχι μονάχα γιατί έπρεπε να αναμετρηθεί με την επιθυμία που είχε από κοριτσάκι να γίνει μητέρα, ούτε μονάχα γιατί εν τέλει η επιθυμία της έχασε στην αναμέτρηση με μια ανελέητη οικονομική πραγματικότητα, αλλά γιατί, ταυτόχρονα, είχε διδαχθεί από παιδί να νιώθει τύψεις, καθώς μεγάλωσε σε μια πατριαρχική κοινωνία που κατασκεύασε ως μονόδρομο τη μητρότητα, γιατί -ακόμα κι αν δεν τις πιστεύει- βομβαρδίζεται από εκκλησιαστικές αρλούμπες για το «αγέννητο παιδί» και γιατί μέσα σε όλα αυτά έπρεπε να βρει σε χρόνο dt 600 ευρώ για να προχωρήσει τη διαδικασία της άμβλωσης.
«Δεν σκέφτηκα καν ότι θα μπορούσα να πάω στο δημόσιο νοσοκομείο, κυρίως επειδή ήξερα ότι οι διαδικασίες καθυστερούν», λέει η Δανάη και η μακρόχρονη εμπειρία της φεμινίστριας και μέλους του γυναικείου σωματείου ΤΟ ΜΩΒ, Σίσσυς Βωβού, την επιβεβαιώνει. «Ως γνωστόν η έκτρωση είναι νόμιμη έως τη 12η εβδομάδα και μπορεί να πραγματοποιείται σε δημόσια νοσοκομεία. Υπάρχουν όμως κυρίως γραφειοκρατικά εμπόδια, τα οποία αποτρέπουν τις γυναίκες να απευθυνθούν στα δημόσια νοσοκομεία ή, αν απευθυνθούν, καταλήγουν να μην ολοκληρώσουν τη θεραπεία τους εκεί. Συχνά τους λένε ότι δεν έχουν θέσεις σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Επίσης, τους ζητείται να συμπληρώσουν χαρτιά και να κάνουν εξετάσεις και να επανέλθουν μετά από μερικές μέρες, πράγμα που δημιουργεί τον φόβο για παρέλευση της προθεσμίας. Επίσης έχουν καταγραφεί περιπτώσεις αποτροπής γυναικών να κάνουν έκτρωση, για λόγους “ηθικής”, σε κάποιες από τις οποίες έχουμε διαμαρτυρηθεί συγκεκριμένα ως γυναικείες οργανώσεις. Αποτέλεσμα είναι ότι η πλειοψηφία των εκτρώσεων γίνεται στον ιδιωτικό τομέα, και μάλιστα στις περισσότερες περιπτώσεις δεν αναγράφονται ως εκτρώσεις αλλά ως αποβολές. Το αντίτιμο για μια έκτρωση σε ιδιωτικό θεραπευτήριο είναι περίπου 400 ευρώ, ενώ μικρό μέρος καταβάλλεται από τα αντίστοιχα ασφαλιστικά ταμεία».
«Το γυναικείο κίνημα επαγρυπνεί για την εξασφάλιση του δικαιώματος των γυναικών στην άμβλωση διότι από το 1986 της νομιμοποίησής του δέχεται πόλεμο από οργανωμένες δυνάμεις» | Φωτεινή Σιάνου, ακτιβίστρια για την Ειρήνη, τη Μη Βία και τα Δικαιώματα των Γυναικών
Ο πόλεμος που δέχεται το δικαίωμα των γυναικών στην αυτοδιάθεση του σώματός τους είναι διαρκής, με υφέσεις και εξάρσεις. «Το γυναικείο κίνημα επαγρυπνεί για την εξασφάλιση του δικαιώματος των γυναικών στην άμβλωση διότι από το 1986 της νομιμοποίησής του δέχεται πόλεμο από οργανωμένες δυνάμεις», μας λέει η Φωτεινή Σιάνου, ακτιβίστρια για την Ειρήνη, τη Μη Βία και τα Δικαιώματα των Γυναικών. «Εχουν δημιουργηθεί προβλήματα με γιατρούς κατά το παρελθόν που δεν δέχονταν σε δημόσιο νοσοκομείο να πραγματοποιήσουν άμβλωση για λόγους συνείδησης, σε περιοχή μάλιστα με λίγους γιατρούς. Δημιουργήθηκαν οργανώσεις όπως το “Αφήστε με να ζήσω”, με καμπάνιες για τα αγέννητα παιδιά με αφισοκόλληση σε όλα τα μετρό. Η Ιερά Σύνοδος καθιέρωσε «Ημέρα του Αγέννητου Παιδιού» και ονόμασε την άμβλωση επισήμως «φόνο». Η συντηρητική υπουργός Παιδείας της κυβέρνησης του κ. Μητσοτάκη πριν από λίγα χρόνια επανέφερε στενότερους δεσμούς με την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας η οποία και τη βράβευσε», θυμίζει η Φ. Σιάνου.
Πόσες όμως εκτρώσεις γίνονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα; Αυτό είναι ακόμα ένα πεδίο από τα αναρίθμητα στα οποία η χώρα δεν διαθέτει στατιστικά στοιχεία. «Από τους πίνακες της Eurostat που έχουμε υπ’ όψιν μας υπάρχουν κάποια στοιχεία για το θέμα των εκτρώσεων σε αρκετές χώρες της Ευρώπης, αλλά όχι για την Ελλάδα», λέει η Σ. Βωβού, υπογραμμίζοντας πως «δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία στην Ελλάδα για τις εκτρώσεις, απ’ ό,τι γνωρίζουμε, αν και πολλές φορές στο παρελθόν έχουμε ζητήσει από νοσοκομεία και υπουργείο και δεν μας έχουν δοθεί. Αφού δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία, εγώ θέλω να αναφέρω εκτιμήσεις ότι γίνονται περίπου 90.000 εκτρώσεις τον χρόνο στην Ελλάδα».
Μια μελέτη που διεξήχθη από τον Φεβρουάριο του 2018 έως τον Φεβρουάριο του 2019 στη Γ’ Πανεπιστημιακή Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης μας δείχνει τι συμβαίνει με τις ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες στην εφηβεία. Σε ένα σύνολο 3.370 γυναικών το 9,7% ανέφεραν τουλάχιστον 1 έκτρωση στην ηλικία των 15-19. Οπως τονίζουν οι ερευνητές, «τα περισσότερα παιδιά και έφηβοι στην Ελλάδα αναφέρουν ότι σπάνια συζητούν με τους γονείς τους θέματα σεξουαλικής συμπεριφοράς και προτιμούν να ρωτούν τους συνομηλίκους τους ή να παρακολουθούν τηλεόραση ή να ανατρέχουν στο διαδίκτυο για να πάρουν τις σχετικές πληροφορίες. Στην πραγματικότητα, έχει αποδειχθεί ότι η ελλιπής σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, η οποία δεν είναι υποχρεωτική στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσματικών αντισυλληπτικών μεθόδων, αποτελεί μείζον ζήτημα. Οσον αφορά τα βασικά στοιχεία για τη σεξουαλική δραστηριότητα των εφήβων στην Ελλάδα, δεν υπάρχει επίσημη βάση δεδομένων για την εξαγωγή έγκυρων στοιχείων». Γι’ αυτό, όπως αναφέρει η Φ. Σιάνου, «το γυναικείο κίνημα επιμένει για σεξουαλική αγωγή στα σχολεία, όπου τα παιδιά θα μάθουν να σέβονται τον σύντροφό τους και τον εαυτό τους, να προστατεύονται ώστε να μειωθούν τα ποσοστά των εκτρώσεων».
? Το άρθρο αυτό γράφτηκε στο πλαίσιο του προγράμματος PULSE, μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας που διευκολύνει τη διεθνή δημοσιογραφική συνεργασία και στην οποία συμμετέχει κατ’ αποκλειστικότητα στην Ελλάδα η «Εφ.Συν.». Για το ρεπορτάζ αυτό συνεργάστηκαν οι Francesca Barca (Voxeurop-Γαλλία), Fausta Marija Lesciauskaite (Delfi-Λιθουανία), και η πολωνική Gazeta Wyborczy
