Γύρω γύρω όλοι, στη μέση η… Μελόνι

Aν και απούσα, η Ακροδεξιά πρωταγωνίστησε στο debate των επικεφαλής υποψηφίων για την Κομισιόν που πραγματοποιήθηκε χθες στις Βρυξέλλες.

Το παράθυρο συνεργασίας που έχει αφήσει η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μεταξύ του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος με το ακροδεξιό γκρουπ της Μελόνι στην Ιταλία βρέθηκε στο επίκεντρο της κριτικής από όλες τις πολιτικές ομάδες του δημοκρατικού τόξου.

Τόσο που η απερχόμενη και εκ νέου υποψήφια πρόεδρος της Κομισιόν αναγκάστηκε να… παραλλάξει κάπως τη θέση της θέτοντας τρία βασικά κριτήρια για τη μετεκλογική συνεργασία. «Δεν είπα ότι θα συνεργαστώ με το ECR. Θα συνεργαστώ με όποιον είναι υπέρ της Ευρώπης, υπέρ της Ουκρανίας και υπέρ του κράτους δικαίου» δήλωσε η Φον ντερ Λάιεν.

Δεν παρέλειψε πάντως να επαινέσει την Τζόρτζια Μελόνι και να μιλήσει με τα καλύτερα λόγια για τη συνεργασία τους. «Συνεργάστηκα πολύ καλά με την Τζόρτζια Μελόνι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπως κάνω με όλους τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων. Αυτό είναι το καθήκον μου ως προέδρου της Επιτροπής. Τώρα στα θέματα που θα συζητήσουμε, θα δούμε αν όσοι είναι φιλοευρωπαίοι -και η Μελόνι είναι ξεκάθαρα φιλοευρωπαία και επίσης εναντίον του Πούτιν, ήταν πολύ σαφής σε αυτό- είναι και υπέρ του κράτους δικαίου, τότε προσφέρομαι να συνεργαστούμε».

Εντονη ήταν η αντίδραση του υποψηφίου των Σοσιαλιστών, Νίκολας Σμιτ, που ξεκαθάρισε ότι τόσο το ECR όσο και το ID, της Λεπέν και του Σαλβίνι, δεν είναι δημοκρατικές δυνάμεις.

«Αναρωτιέμαι τι είναι για εσάς φιλοευρωπαϊκό; Γιατί άκουσα την κ. Μελόνι στο συνέδριο της Μαδρίτης. Και δεν μπορώ να φανταστώ ότι η ιδέα της για την Ευρώπη είναι η ίδια που έχετε εσείς. Χρειαζόμαστε σαφήνεια.

Το ίδιο ισχύει και για τα υπέρ του κράτους δικαίου. Και αυτό είναι απαραίτητο. Χωρίς κράτος δικαίου δεν μπορεί να υπάρξει Ε.Ε.» τόνισε.

Για τον κίνδυνο της Ακροδεξιάς μίλησε και η υποψήφια των Πρασίνων, Τέρι Ρέιντκε, η οποία πίεσε έντονα τον υποψήφιο του Renew, Σάντρο Γκότζι, σχετικά με το ολλανδικό φιλελεύθερο κόμμα VVD που είναι έτοιμο να συνάψει κυβερνητικό συνασπισμό με την Ακροδεξιά στην Ολλανδία, ζητώντας την αποβολή του από την ομάδα των Φιλελευθέρων.

«Σέβομαι τη διαδικασία και σέβομαι τις εκλογές. Δεν υπάρχει ακόμα κυβέρνηση στην Ολλανδία. Και τώρα είμαστε συγκεντρωμένοι στις 9 Ιουνίου για να κερδίσουμε αυτές τις εκλογές. Θα δούμε τι θα κάνουμε στις 10 Ιουνίου» απάντησε ο Γκότζι.

Ο επικεφαλής της Αριστεράς, υποψήφιος Βάλτερ Μπάγερ, έδωσε έμφαση στην ανάγκη βελτίωσης της κοινωνικής δικαιοσύνης. «Πιστεύω ακράδαντα ότι ο πυρήνας του προβλήματος της Ακροδεξιάς είναι το κοινωνικό ζήτημα. Και αν δεν καταφέρουμε αξιοπρεπή ζωή και δεν εξασφαλίσουμε θέσεις εργασίας για τους ανθρώπους, δεν θα μπορέσουμε να νικήσουμε την Ακροδεξιά στην Ευρώπη» τόνισε ο Μπάγερ.

Το ECR και το ID αποκλείστηκαν από τη συζήτηση, καθώς δεν έχουν επιλέξει κορυφαίο υποψήφιο.

Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν

Το 2019 η Φον ντερ Λάιεν ήρθε από το πουθενά ύστερα από πρόταση κυρίως του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν.

Φέτος η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι πράγματι το απόλυτο φαβορί για μια δεύτερη θητεία, αφού το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα μάλλον θα χτυπήσει πάλι την πρωτιά.

Ωστόσο το δεδομένο ότι την προηγούμενη φορά η Φον ντερ Λάιεν βγήκε με τόσο «στενή» πλειοψηφία κάνει πολλούς να αμφισβητούν το ενδεχόμενο επανεκλογής της.

Εργα και ημέρες της προέδρου

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξελέγη με μια υπόσχεση: την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, υπό την πίεση των πιτσιρικάδων της εποχής. Το μεγάλο, βασικό νομοθέτημά της επρόκειτο να είναι η Πράσινη Συμφωνία, μια σειρά νομοθετικών προτάσεων για τη μετάβαση της Ευρώπης σε πράσινη ήπειρο. Στόχος ώς το 2050 η Ε.Ε. να εκπέμπει μηδενικούς ρύπους.

Ωστόσο, σύντομα η πραγματικότητα θα τη διέψευδε. Γιατί στο μεταξύ ήρθαν οι κρίσεις. Τεράστιες κρίσεις: κατ’ αρχάς του κορονοϊού, μετά της ενέργειας, μετά δύο πόλεμοι – ένας στην Ουκρανία και πιο πρόσφατα στη Μέση Ανατολή. Και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν φάνηκε να μπορεί να τις αντιμετωπίσει όλες με επιτυχία.

Στην κρίση της ενέργειας, δεν κατάφερε να φέρει τον νέο, καινοτόμο επανασχεδιασμό της αγοράς ενέργειας όπως ήθελε. Στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, δέσμευσε χωρίς δεύτερη σκέψη την Ευρώπη αναφανδόν υπέρ του Κιέβου. Και στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, πήρε άκριτα τη θέση του Ισραήλ.

Ακόμα και στο θέμα της Πράσινης Συμφωνίας χρειάστηκε να… ξηλώσει αποφάσεις ελέω ΕΛΚ και ψηφοθηρίας… Καλύτερα τα πήγε στο θέμα της πανδημίας, όπου έδειξε πυγμή. Αν και δεν ήταν στις αρμοδιότητες της Ε.Ε., μπήκε μπροστά, έκλεισε συμφωνίες με τις φαρμακευτικές και αγόρασε από κοινού εμβόλια για τους «27». Αλλά για το πώς έκλεισε τις συμφωνίες, πώς παζάρευε κατ’ ιδίαν με τις Big Pharma και το πόσο πληρώσαμε για όλα αυτά, έχει δεχτεί έντονη κριτική εντός και εκτός Ε.Ε.

Ηταν πετυχημένη η θητεία της προέδρου Ούρσουλας; Πολλοί στις Βρυξέλλες λένε «ναι». Κυρίως γιατί όσα είπε, τα έκανε. Ομως το θέμα είναι πώς τα έκανε και υπέρ ποιων τα έκανε. Και όλα αυτά τα 5 χρόνια δεν είδαμε να κάνει κάτι για μια δίκαιη Ευρώπη, για μια κοινωνική Ευρώπη…

Νίκολας Σμιτ

Ο Νίκολας Σμιτ, ή Νίκο όπως θέλει να τον λένε, είναι γνωστός στις Βρυξέλλες, αφού ήταν επί πέντε χρόνια ο επίτροπος για την Απασχόληση στην Κομισιόν της Φον ντερ Λάιεν.

Είναι 70 χρόνων και έχει τη στόφα του καθαρού Ευρωπαίου σοσιαλιστή. Πριν γίνει επίτροπος, υπήρξε υπουργός Εργασίας στην κυβέρνηση του Λουξεμβούργου για αρκετά χρόνια, για κάποια μαζί με τον παλιό γνωστό και φίλο μας Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Γενικά είναι πολιτικός χαμηλού προφίλ, κάτι που σε συνδυασμό με φύλο και ηλικία δεν πουλάει και πολύ στην Ε.Ε.

Πάντως στον Σμιτ οφείλονται εν πολλοίς όλες οι φιλεργατικές προτάσεις που κατέθεσε η Κομισιόν στην πρόσφατη θητεία της. Μεταξύ αυτών που του αποδίδονται είναι το πρόγραμμα ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ για προγράμματα εργασίας βραχείας απασχόλησης κατά τη διάρκεια των αποκλεισμών από τον κορονοϊό, αλλά και μια Οδηγία για να διασφαλιστεί ότι οι κατώτατοι μισθοί θα καθοριστούν σε «επαρκή επίπεδα».

Κορυφαία στιγμή στην καριέρα του θεωρείται ο νόμος για τους εργαζόμενους στις πλατφόρμες τύπου uber και deliveroo που οφείλεται σ’ αυτόν. Είχε προτείνει να θεωρούνται υπάλληλοι τα παιδιά με τα «παπιά» και όχι αυτοαπασχολούμενοι, όπως θεωρούνται τώρα, αν συμπλήρωναν 3 από τα 5 κριτήρια που όρισε.

Ο νόμος νερώθηκε πολύ λόγω της αντίστασης χωρών όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Ελλάδα, που σε όλες τις φάσεις τον καταψήφιζαν, αλλά τελικά πέρασε έστω και πιο αδύναμος.

Επίσης ο Σμιτ έχει υποστηρίξει με ένταση τις συλλογικές συμβάσεις. Βεβαίως δεν παύει να ήταν με τη Φον ντερ Λάιεν όλα αυτά τα χρόνια και να κάνει κι αυτός τα χατίρια της προέδρου. Εντάξει, μια δουλειά ήταν, έτσι δεν είναι;

Οι υποψήφιοι των Φιλελευθέρων

Οι Ευρωπαίοι Φιλελεύθεροι, το Renew Europe, παρουσίασαν τρεις κύριους υποψηφίους, έναν για καθεμία από τις τρεις φατρίες που αποτελούν την κοινή ομάδα: τη Γερμανίδα Marie-Agnes Strack-Zimmermann, από τους Φεντεραλιστές τον Σάντρο Γκόζι και από το κόμμα του Εμ. Μακρόν τη Βαλερί Χαγέρ.

Η Γερμανίδα θεωρείται ειδική στα θέματα της άμυνας. Ηταν για πολλά χρόνια η εκπρόσωπος για την αμυντική πολιτική της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματός της FDP σε διάφορα πολιτικά επίπεδα. Ηταν και η πρώτη γυναίκα δήμαρχος της πρωτεύουσας του Ντίσελντορφ από το 2008 έως το 2014. Συμμετείχε στο πρώτο ντιμπέιτ, αλλά η απόδοσή της δεν ήταν καλή.

Γι’ αυτό, στο νέο ντιμπέιτ ανέλαβε ο Ιταλός Σάντρο Γκόζι, γνωστός στη «φούσκα» των Βρυξελλών ως ο πρόεδρος των Φεντεραλιστών. Πρώην διπλωμάτης, δίδαξε επίσης ευρωπαϊκή πολιτική και θεσμούς σε πολλά ευρωπαϊκά και αμερικανικά πανεπιστήμια. Εργάστηκε στην Κομισιόν και μετά έκανε μια πραγματικά εντυπωσιακή διαδρομή στην πολιτική της Ευρώπης, για να καταλήξει τελικά να εκλεγεί ευρωβουλευτής το 2019 από τη Γαλλία. Η εξειδίκευσή του είναι η Προστασία των Καταναλωτών, η ενιαία αγορά, η Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Συνυποψήφια είναι η εκλεκτή του Μακρόν, Βαλερί Χαγέρ.

Βάλτερ Μπάιερ

Ο υποψήφιος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς είναι ο 70χρονος Αυστριακός Βάλτερ Μπάιερ.

Γεννημένος στη Βιέννη, ο Μπάιερ ήταν γιος ενός κομμουνιστή που είχε ενταφιαστεί στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου. Ηταν ο ομοσπονδιακός πρόεδρος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Αυστρίας από το 1994 έως το 2006.

Ο Μπάιερ εξελέγη αρχηγός του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς τον Δεκέμβριο του 2022. Στην πρώτη του ομιλία, ζήτησε την απόσυρση της Ρωσίας από την Ουκρανία και τον τερματισμό του πολέμου μέσω διαπραγματεύσεων, ενώ παράλληλα υποστήριξε τον αντιρατσισμό, τον φεμινισμό και τη δράση για το κλίμα. Ο Μπάιερ εξελέγη χωρίς αντίπαλο ως ο κύριος υποψήφιος του κόμματος στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο του 2024, επιδιώκοντας να εκλεγεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά δεν συμπεριλήφθηκε σε κανένα εκλογικό ψηφοδέλτιο για να εκλεγεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Δεν είναι καθόλου γνωστός στις Βρυξέλλες και έχει το στιλ και την εμφάνιση ενός καθηγητή πανεπιστημίου. Στο ντιμπέιτ ήταν καλός. Γενικά όταν μιλάει καλός είναι, αλλά το θέμα είναι ότι μάλλον δεν είναι και τόσο… εμπνευστικός.

Οι υποψήφιοι των Πρασίνων

Και οι Πράσινοι έχουν δύο υποψηφίους, την Τέρι Ρέιτκε και τον Μπας Εϊκουτ

Η 36χρονη Τέρι Ρέιτκε είναι συμπρόεδρος της Ομάδας των Πρασίνων/EFA στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου είναι μέλος από το 2014. Η Terry μεγάλωσε στη βιομηχανική περιοχή της περιοχής του Ρουρ της Γερμανίας, η οποία την έχει διαμορφώσει βαθιά ως υπεύθυνη χάραξης πολιτικής, γνωρίζοντας ότι η πράσινη μετάβαση της βιομηχανίας πρέπει να συμβαδίζει με την κοινωνική δικαιοσύνη. Η Tέρι υπήρξε σκληρή μαχήτρια του φεμινισμού και του κράτους δικαίου.

Ο 47χρονος Μπας Εϊκουτ είναι Ολλανδός και επίσης γνωστός στις Βρυξέλλες. Είναι ευρωβουλευτής από το 2009 και αντιπρόεδρος της ομάδας των Πρασίνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Προηγουμένως ήταν ερευνητής στην Ολλανδική Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Αξιολόγησης. Συνέγραψε την έκθεση της IPCC, ενός διακυβερνητικού οργανισμού για την κλιματική κρίση/αλλαγή, η οποία έλαβε το Νόμπελ Ειρήνης το 2007.