Ο Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ βρίσκεται στον χώρο του ποδοσφαίρου από τα μέσα της δεκαετίας του 1970. Ενας έφηβος που λάτρευε το τόπι και ονειρευόταν μια καριέρα στο ποδόσφαιρο. Δεν κατάφερε να παίξει ποτέ στη μεγάλη κατηγορία της πατρίδας του και περιορίστηκε σε συλλόγους της Χώρας των Βάσκων και της Λα Ριόχα.
Από τον καιρό που αγωνιζόταν ως μέσος, ενδιαφερόταν να αναλύει τους αντιπάλους και να εντοπίζει τις λεπτομέρειες που θα κάνουν τη διαφορά. «Διάβαζε» άμεσα τα παιχνίδια. Οι φίλοι του θυμούνται ότι δεν ήταν ποδοσφαιριστής με σωματική δύναμη, δεν είχε ένταση στο παιχνίδι του. Με καλά τεχνικά στοιχεία, σωστή επαφή με την μπάλα και μυαλό, έβγαζε ωραίες πάσες και τροφοδοτούσε με ασίστ τους επιθετικούς. Ομως δεν χαρακτηριζόταν για τα πνευμόνια του.
Οταν στράφηκε στην προπονητική, λίγο πριν από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, είχε ξεκάθαρη ιδέα για τα στοιχεία που επιθυμούσε να έχει η ομάδα του: έντονη πίεση ψηλά και τρέξιμο. Ο,τι δεν διέθετε ο ίδιος δηλαδή… Οταν είχε ρωτηθεί σχετικά, η απάντησή του ήταν αφοπλιστική: «Οι ομάδες μου παίζουν έτσι γιατί, αν είχα παίξει και εγώ έτσι, θα είχα φτάσει πιο μακριά στην ποδοσφαιρική μου καριέρα».
Στα 30 χρόνια που βρίσκεται στα ποδοσφαιρικά γήπεδα ως τεχνικός, απέκτησε τη φήμη του «ναυαγοσώστη». Να καταφθάνει όταν μια ομάδα τελμάτωνε – για παράδειγμα η Λανθαρότε, η Εϊμπαρ, η Βαγιαδολίδ, η Οσασούνα, η Μπιλμπάο, η Αλαβές. Αυτές τις αρετές αναζήτησε τον Μάρτιο του 2023 η Σεβίλη, όταν τον κάλεσε εσπευσμένα, καθώς το φάσμα της Σεγούντα Ντιβισιόν πλησίαζε επικίνδυνα.
Οσοι γνωρίζουν από ποδόσφαιρο, ξέρουν πόσο δύσκολο είναι κάτι τέτοιο. Πέρυσι, την παραμονή του τελικού του Γιουρόπα Λιγκ μεταξύ Σεβίλης και Ρόμα, τον εκθείασε ο πολύς Ζοσέ Μουρίνιο, τεχνικός των «τζαλορόσι» στη συνέντευξη Τύπου: «Είναι τιμή για εμένα να αντιμετωπίζω τον Μεντιλίμπαρ. Εκπροσωπεί εκείνη την κάστα προπονητών, που κάνουν εκπληκτική τακτική δουλειά σε ομάδες οι οποίες δεν μάχονται για τίτλους αλλά για επιβίωση».
Οπου πηγαίνει, ο Βάσκος τεχνικός ανασηκώνει τα μανίκια και πιάνει αμέσως δουλειά. Δεν είναι λάτρης των τάμπλετ και της στατιστικής απεικόνισης, αλλά εμπιστεύεται ό,τι βλέπει ο ίδιος στο χορτάρι. Περνά στους ποδοσφαιριστές του το μήνυμα με απλό, άμεσο τρόπο και κυρίως με ειλικρίνεια, χωρίς να έχει ίχνος βεντετισμού.
Δεν εκτιμούν όμως άπαντες την ταπεινότητά του… Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι Σεβιγιάνοι. Κάποιοι εναντιώθηκαν στην πρόσληψή του πέρυσι, επειδή –έλεγαν– δεν θα ήταν ικανός να χειριστεί τις βεντέτες στα αποδυτήρια.
Στη Σεβίλη έκανε το πρώτο πολύ μεγάλο «μπαμ». Οχι μόνο την έσωσε από υποβιβασμό, αλλά απέκλεισε διαδοχικά τις Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και Γιουβέντους, για να προκριθεί στον τελικό του Γιουρόπα Λιγκ όπου επικράτησε της Ρόμα. Πήρε το πρώτο του τρόπαιο ύστερα από μόλις πέντε ευρωπαϊκά παιχνίδια στην προπονητική καριέρα του! Αντε, έξι, αν προσμετρήσουμε και μία αναμέτρηση της Μπιλμπάο στο Κύπελλο Ιντερτότο απέναντι στη ρουμανική Κλουζ το 2005…
Οι επικριτές του στη διοίκηση των Ανδαλουσιανών συνέχισαν τη μουρμούρα. Τι να κάνουν μαζί του; Υποτίθεται ότι τον είχαν φέρει ως υπηρεσιακό και πλέον τον λάτρευαν οι παίκτες του. Βρέθηκε μια ανάσα από ένα δεύτερο τρόπαιο, στο Νέο Φάληρο τον περασμένο Αύγουστο. Η Σεβίλη προηγήθηκε στο Σούπερ Καπ, όμως ο Σκοτ Πάλμερ και τα πέναλτι έδωσαν το τρόπαιο στη Μάντσεστερ Σίτι.
Το κακό ξεκίνημα στη φετινή Λίγκα με μόλις δύο νίκες στα οκτώ πρώτα παιχνίδια έδωσε το πάτημα στη διοίκηση για να τον απομακρύνει. Εκ των υστέρων, ο Μεντιλίμπαρ ευχαρίστησε τη Σεβίλη «επειδή, αν δεν με είχαν απολύσει, δεν θα βρισκόμουν εδώ». Φορούσε πια την προπονητική φόρμα του Ολυμπιακού και ήταν η παραμονή του δεύτερου ημιτελικού με την Αστον Βίλα για το Conference League. Ο Βάσκος τεχνικός είχε κάνει θαύματα και στους «ερυθρόλευκους».
Η συνταγή, απλή, χωρίς μαγικό ραβδάκι. Επιασε δουλειά στις 11 Φεβρουαρίου και με το απλό και άμεσο στιλ του έκανε «γκελ» στους απογοητευμένους από τα αποτελέσματα και μπερδεμένους από τις αλλαγές προπονητών και τεχνικών διευθυντών ποδοσφαιριστές. Εκλογίκευσε το «ταλαιπωρημένο» σύστημα, επέμεινε στην πίεση και το τρέξιμο και τα πιόνια μπήκαν στη θέση τους. Οπως δήλωσε αργότερα ο συμπατριώτης του και μέσος του Ολυμπιακού Βιθέντε Ιμπόρα, «δίνεται η εντύπωση ότι άλλαξε πολλά πράγματα. Ομως αυτό που έκανε ήταν να μας δώσει ηρεμία, γαλήνη, απλότητα. Ακριβώς ό,τι τον χαρακτηρίζει ως άνθρωπο».
Τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Σίγουρα θα βρισκόσασταν σε άλλο πλανήτη αν δεν πήρατε χαμπάρι ότι, με την καθοδήγηση του Μεντιλίμπαρ, ο Ολυμπιακός έγινε την περασμένη Τετάρτη ο πρώτος ελληνικός σύλλογος που κατέκτησε ευρωπαϊκό τρόπαιο στο ποδόσφαιρο. Θα πίνουν για πολλά χρόνια στην υγειά του οι οπαδοί των «ερυθρόλευκων». Αλλά και ο ίδιος εκτιμάει βαθιά την υποδοχή της οποίας έτυχε στην Ελλάδα, στην πρώτη του εργασιακή εμπειρία στο εξωτερικό: «Ζήτω στη μάνα που σας γέννησε, Ελληνες!» αναφώνησε τα ξημερώματα της Πέμπτης…
Γιατί τον επιλέξαμε
Πριν από την έλευση του Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ στην Ελλάδα και την ανάληψη του τιμονιού του Ολυμπιακού, οι «ερυθρόλευκοι» μετρούσαν 65 χρόνια και 347 παιχνίδια στις ευρωπαϊκές ποδοσφαιρικές διοργανώσεις, χωρίς καν παρουσία έστω σε ημιτελική φάση. Την περασμένη Τετάρτη, επικρατώντας 1-0 της Φιορεντίνα ύστερα από παράταση στον τελικό του Κόνφερενς Λιγκ, έγιναν ο πρώτος ελληνικός σύλλογος με ευρωπαϊκή διάκριση. Παράλληλα, ο 63χρονος Βάσκος τεχνικός κατέκτησε το δεύτερο προσωπικό του τρόπαιο μέσα σε 364 ημέρες – είχε προηγηθεί το Γιουρόπα Λιγκ της περασμένης σεζόν με τη Σεβίλη.
