Πάνω από 9 εκατομμύρια Ελληνες πολίτες -και πάνω από 370 εκατομμύρια Ευρωπαίοι από 27 χώρες της Ε.Ε.- προσέρχονται στις κάλπες αυτή την Κυριακή, 9 Ιουνίου, για να αναδείξουν τον μοναδικό αιρετό θεσμό της Ενωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο των 720 βουλευτών (από 705 της προηγούμενης θητείας). Κανείς δεν ξέρει πόσοι θα προσέλθουν. Η συμμετοχή -ή η αποχή- είναι η βασική πηγή αγωνίας για τις ευρωπαϊκές ηγεσίες, καθώς αυτή η διαδικασία είναι ουσιαστικά η μόνη πηγή δημοκρατικής νομιμοποίησης του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.
Παρότι σχεδόν σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. τα κομματικά συστήματα έχουν «εθνικοποιήσει» πλήρως την αναμέτρηση, εξαφανίζοντας τα θέματα της ευρωπαϊκής ατζέντας, τα εκλογικά αποτελέσματα σε κάθε χώρα -περιλαμβανομένης και της αποχής- είναι μια ένδειξη για το πώς βλέπουν οι πολίτες την Ενωση, τις πολιτικές της, την επίδρασή τους στις ζωές τους.
Ως «Εφ.Συν.» είμαστε περήφανες/οι που δεν συμβάλαμε σε αυτή την «εξαφάνιση». Αντιθέτως, θέσαμε στους υποψήφιους ευρωβουλευτές όλου του φάσματος -με τα 15 podcasts/vidcasts με συνεντεύξεις, τις 20 συνεντεύξεις στην έντυπη εφημερίδα και τα δεκάδες άρθρα υποψηφίων- τα κρίσιμα ερωτήματα για το πού πάει -και πού πρέπει να πάει- η Ευρώπη των δύο πολέμων, των πολλών, αλλεπάλληλων κρίσεων και της υποβάθμισης του ειδικού βάρους της στο παγκόσμιο στερέωμα. Εμπλουτίζουμε αυτή τη συζήτηση με την ειδική έκδοση που προσφέρεται στους αναγνώστες της «Εφ.Συν.» αύριο Σάββατο, 8 Ιουνίου, με έναν εξονυχιστικό, επιστημονικό απολογισμό της 43χρονης πλέον σχέσης της Ελλάδας, ως πλήρους μέλους, με την ΕΟΚ/Ε.Ε.
Δεν έχουμε, βεβαίως, την αυταπάτη ότι οι αναγνώστες μας και ψηφοφόροι θα σταθμίσουν τις εκλογικές επιλογές τους αφού διαβάσουν τα κείμενα αυτής της ειδικής έκδοσης. Αλλά θεωρούμε ότι ο απολογισμός της ταραχώδους σχέσης μας με την Ε.Ε. απαιτεί όχι συνθήματα και ιδεοληψίες, αλλά τεκμηρίωση. Και αυτήν προσφέρουν οι αναλύσεις και τα στοιχεία των εννέα πολιτικών και οικονομικών επιστημόνων που περιλαμβάνονται στην έκδοση αυτή.
Η σχέση της χώρας με την Ε.Ε. έχει προϊστορία και ιστορία σχεδόν επτά δεκαετιών. Ο σκληρός πυρήνας της είναι τα 43 χρόνια που έχουν περάσει από την πλήρη ένταξη της χώρας στην ΕΟΚ και τα σχεδόν 50 από την υποβολή της σχετικής αίτησης, από την πρώτη κυβέρνηση της Μεταπολίτευσης. Από αυτή την άποψη, η μέχρι τώρα ευρωπαϊκή «θητεία» της χώρας είναι κεντρικό στοιχείο της 50ετίας της Μεταπολίτευσης. Και λέμε «θητεία», γιατί η πορεία της Ελλάδας στην Ε.Ε. είναι μια συνεχής διαδικασία «εκπαίδευσης» και προσαρμογής, συχνά εξαιρετικά οδυνηρής, σε ένα ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο που κι αυτό διαρκώς προσαρμόζεται σε ένα διεθνές περιβάλλον τεκτονικών αλλαγών και ανατροπών.
Ποιος είναι ο απολογισμός αυτής της «θητείας»; Κέρδισε ή έχασε η ελληνική οικονομία και κοινωνία από τη σχέση της με την Ε.Ε.; Πώς κάνουν αυτόν τον απολογισμό οι ίδιοι οι Ελληνες πολίτες, που παρακολούθησαν άλλοτε με απάθεια, άλλοτε με ιδιαίτερη φόρτιση την πορεία προσαρμογής; Το πρώτο που αξίζει να παρατηρήσει κανείς είναι ότι οι δύο αυτές διαστάσεις -το οικονομικo-κοινωνικό αποτύπωμα της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας και η συναισθηματική στάση της κοινής γνώμης απέναντι στο ευρωπαϊκό εγχείρημα- δεν ακολουθούν παράλληλες πορείες. Η οικονομική και πολιτική επιστήμη αποκαλύπτει ότι ύστερα από 43 χρόνια η Ελλάδα βρίσκεται σε τροχιά απόκλισης από τους μέσους όρους της Ε.Ε. στους περισσότερους οικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες. Η Ελλάδα είναι προτελευταία στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, πάνω από το 25% του πληθυσμού της είναι στο κατώφλι της φτώχειας και του αποκλεισμού, υπολείπεται δραματικά στην παραγωγικότητα της εργασίας, το μερίδιο της εργασίας στο ΑΕΠ μειώθηκε κάτω από το 50%, ενώ έχει υποβαθμιστεί η θέση της στην παγκόσμια αγορά, καθώς έχει αυξηθεί η εξάρτησή της από αυτήν (με τις εισαγωγές). Σε ποιον βαθμό αυτή η εξέλιξη οφείλεται αποκλειστικά στις ενωσιακές πολιτικές και ποιο μερίδιο ευθύνης αναλογεί στην εγχώρια πολιτική και οικονομική ηγεσία, δεν μπορεί να αποτυπωθεί με κάποια απόλυτη «ποσόστωση». Σίγουρα πρέπει να συνυπολογιστεί το γεγονός ότι στα 43 χρόνια ευρωπαϊκής συμμετοχής της Ελλάδας στην Ε.Ε. τα 14 αντιστοιχούν σε κρίση.
Στον αντίποδα των σκληρών, πραγματικών δεδομένων για την οικονομία και την κοινωνία κινείται η συναισθηματική και ψυχολογική στάση της κοινής γνώμης απέναντι στην Ενωση. Η θετική στάση απέναντι στην Ε.Ε. και στο ευρώ βρίσκεται αισθητά πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. κατά το μεγαλύτερο μέρος της τελευταίας 40ετίας, ακόμη και την περίοδο των μνημονίων και της απειλής του «Grexit». Η υποστήριξη στο κοινό νόμισμα, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της νομισματικής ένωσης που εξωθήθηκε στην έξοδό της, ήταν και παραμένει μέχρι σήμερα σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο των χωρών της ευρωζώνης. Πόση αγάπη και πόσο φόβο περιέχει αυτή η αντιφατική στάση δεν είναι σαφές.
Η προσφορά της «Εφ.Συν.» Σαββατοκύριακο -και άλλες εκδόσεις στο πλαίσιο της σειράς «50 Χρόνια Μεταπολίτευση» που έγιναν με την επιμέλεια των Δημήτρη Καλτσώνη, Βασίλη Λιόση και Γιάννη Μαυρή- περιλαμβάνει εννέα κείμενα των (αλφαβητικά) Ιωάννη Βαβούρα, Δημήτρη Καλτσώνη, Νίκου Λέανδρου, Θεόδωρου Μαριόλη, Γιάννη Μαυρή, Κώστα Πασσά, Νίκου Στραβελάκη, Γιώργου Σώκλη και Γιάννη Τόλιου, το χρονολόγιο της σχέσης Ελλάδας-Ε.Ε. και τις ηχηρές προειδοποιήσεις των αειμνήστων Ηλία Ηλιού και Νίκου Κιτσίκη, ήδη από το 1962, για τους κινδύνους που παραμόνευαν από τη σύνδεση με την Κοινή Αγορά. Καλή ανάγνωση και καλή ψήφο!
-320x213.png)
