Νυχτερινή τροπολογία για το μπόνους στα ύψη των κτιρίων αφήνει ανικανοποίητους τους δημάρχους

«Ψαλίδι-κόφτη» στα μπόνους αύξησης του ύψους των κτιρίων περίμεναν οι δήμοι και όσοι προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, όμως η ρύθμιση που έφερε η κυβέρνηση με νυχτερινή τροπολογία κατέληξε σε… νυχοκόφτη. Η τροπολογία κατατέθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) λίγο πριν από τα μεσάνυκτα της Τετάρτης και παρουσιάστηκε χθες βράδυ στη Βουλή από τον υφυπουργό Νίκο Ταγαρά.

Με την εφαρμογή της νέας ρύθμισης, το συνολικό ύψος που μπορούν να κερδίσουν τα κτίρια βάσει του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού («νέου» κατ’ όνομα, καθώς ισχύει από το 2012) μπορεί να φτάσει έως τα 6 μέτρα (πρακτικά δύο όροφοι), ενώ έως τώρα το «κέρδος» άγγιζε σχεδόν τα 9 μέτρα, δηλαδή τους τρεις ορόφους. Η τροπολογία επηρεάζει τα κίνητρα που δίνουν τα άρθρα 10.1 και 15.8 του ΝΟΚ, δηλαδή του νόμου 4067/2012. Ομως, σύμφωνα και με την παρουσίαση που έγινε στην Κεντρική Ενωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) από τον Α’ αντιπρόεδρό της, Γρηγόρη Κωνσταντέλλο, υπάρχει και το άρθρο 19.2 που επίσης οδηγούσε σε αύξηση του ύψους κατά 3,40 μέτρα.

Αναλυτικότερα:

● Το άρθρο 10, παράγραφος 1, πρόσφερε αύξηση του ύψους κατά 3,25 μέτρα εάν ο ιδιοκτήτης του οικοπέδου δεχόταν να μειώσει το ποσοστό κάλυψης του οικοπέδου.

● Το άρθρο 15, παράγραφος 8, πρόσφερε αύξηση του ύψους έως και κατά 2 μέτρα εφόσον το κτίριο πρόσφερε χώρους του ισογείου και της πιλοτής για να δημιουργηθούν χώροι στάθμευσης οχημάτων. Με την τροπολογία, το συνολικό μπόνους από τον συνδυασμό των δύο παραπάνω διατάξεων είναι 2 μέτρα σε περιοχές όπου ο συντελεστής δόμησης είναι μεταξύ 0,8 και 1,6. Σε περιοχές μεγαλύτερων κτιρίων, με συντελεστή δόμησης πάνω από το 1,6, το συνολικό μπόνους θα φτάνει έως τα 2,5 μέτρα. Στον Δήμο Αθηναίων, κάτω του συντελεστή 0,8 είναι μόνον η Πλάκα και ο Ελαιώνας.

● Η τροπολογία όμως δεν θίγει καθόλου το άρθρο 19, παράγραφος 2. Με βάση αυτήν τη διάταξη, τα κτίρια μπορούν να ψηλώνουν κατά 3,40 μέτρα εφόσον στην άδειά τους προβλέπονται στοιχεία νερού (πισίνα) και φυτεμένο δώμα στο μεγαλύτερο μέρος της οροφής.

Τα κίνητρα αύξησης του ύψους των κτιρίων προβλέπονταν στον ΝΟΚ προκειμένου οι ιδιοκτήτες να εφαρμόζουν μέτρα ενεργειακής αναβάθμισης και τα πρώτα χρόνια δεν προκάλεσαν αντιδράσεις λόγω και της σφοδρής οικονομικής κρίσης που είχε παγώσει την οικοδομή. Μετά το 2019, όμως, η τότε ηγεσία του ΥΠΕΝ, στο όνομα της οικονομικής ανάπτυξης, έδωσε το σήμα για τη συνδυαστική χρήση των κινήτρων και μάλιστα με τρόπους που μπορεί κάποιες συγκεκριμένες κατασκευές (πατάρια, απολήξεις, έρκερ κ.λπ.) να μη λογίζονται στον συντελεστή δόμησης.

Η κόντρα με τους δημάρχους ξέσπασε πριν από τις εκλογές του 2023, όταν η κυβέρνηση κατάργησε τα κίνητρα για συγκεκριμένες ακριβές περιοχές (Π. Ψυχικό, Φιλοθέη, Εκάλη) όπου είχαν αρχίσει να ξεφυτρώνουν κτίρια ψηλότερα από τα διπλανά τους. Η μία μετά την άλλη ξεσηκώθηκαν άλλες περιοχές όπου έχουν εκτοξευτεί οι αξίες γης και υπάρχουν αδόμητα οικόπεδα. Βάρη-Βούλα-Βουλιαγμένη (ΒΒΒ), Αλιμος, Γλυφάδα στην παραλιακή ζώνη, Κηφισιά, Παπάγου-Χολαργός, Αγία Παρασκευή και Βριλήσια στη συνέχεια. Προσφυγές κατοίκων στον Αλιμο προκάλεσαν και τις αποφάσεις 293 και 310 του ΣτΕ (Ε’ Τμήμα) που δέχτηκε το βάσιμο των επιχειρημάτων και παρέπεμψε το θέμα της αντισυνταγματικότητας για τελική κρίση στην Ολομέλεια του ΣτΕ. Ο δήμαρχος ΒΒΒ και Α’ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ Γρ. Κωνσταντέλλος έδωσε εντολή να «παγώσει» η έκδοση οικοδομικών αδειών και η απόφαση αυτή προκάλεσε σφοδρή αντίδραση και αντιπαράθεση με τον πρόεδρο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), Γιώργο Στασινό. Πάντως, χθες, ο κ. Κωνσταντέλλος σχολίαζε ότι το πρόβλημα με τα αυξημένα ύψη κτιρίων λύνεται μόνον κατά το 1/3 και προανήγγειλε νέα βήματα από πλευράς ΚΕΔΕ.

Στην παρουσίαση της τροπολογίας ενώπιον της Βουλής, ο υφυπουργός Ν. Ταγαράς σημείωσε ότι πλέον όποιος κάνει χρήση των μπόνους θα ελέγχεται από τους ανεξάρτητους ελεγκτές δόμησης σε τέσσερις φάσεις: στη θεμελίωση του κτιρίου, την ολοκλήρωση του σκελετού, την ολοκλήρωση του κτιρίου και στη συνέχεια κάθε 5 χρόνια. Οι ρυθμίσεις της τροπολογίας θα ισχύσουν έως τις 31/12/2025 με την παραδοχή ότι έως τότε θα έχουν τελειώσει τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια που θα ορίζουν τι επιτρέπεται σε κάθε περιοχή της χώρας. Αυτός ο στόχος, πάντως, θεωρείται εξαιρετικά φιλόδοξος καθώς θα πρέπει, έως τότε, κάθε μελέτη να έχει εγκριθεί, να ελεγχθεί από το ΣτΕ και να γίνει Προεδρικό Διάταγμα.

Κηφισιά

Αναφορά στα προβλήματα που δημιούργησε και δημιουργεί το αυξημένο ύψος των κτιρίων, ειδικά στην Κηφισιά, έγινε σε χθεσινή εκδήλωση στην Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού. Η Ελένη Μαΐστρου, αρχιτέκτων και ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ, χαρακτήρισε λάθος την αύξηση του ύψους των κτιρίων χωρίς σχεδιασμό και πολεοδομικές μελέτες. Πρόσθεσε ότι τα παλαιότερα κτίρια θα έπρεπε να χρηματοδοτούνται για την ενεργειακή τους αναβάθμιση, αντί να κατεδαφίζονται για να χτιστούν «φιλικότερες» στο περιβάλλον οικοδομές.

Ζήτησε, επίσης, έλεγχο στις οικοδομές καθώς οι άδειες μπορεί να «έχουν λάθη» αφού εκδίδονται χωρίς προέγκριση από τον δήμο. Ο δήμαρχος Κηφισιάς Β. Ξυπολυτάς μίλησε για 1.000 οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν την τελευταία 4ετία και άλλες 388 που εκκρεμούν. Χαρακτήρισε πάντως «πρώτη νίκη» τη χθεσινή τροπολογία και τελική νίκη μια μελλοντική ακύρωση του νόμου από την Ολομέλεια του ΣτΕ.