Στα δύο χρόνια που έχουν περάσει από τις 18 Απριλίου 2022, όταν και η τότε προϊσταμένη της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, Σωτηρία Παπαγεωργοπούλου, εκκίνησε τη δικαστική διερεύνηση του σκανδάλου, διατάσσοντας τη διενέργεια προκαταρκτικής έρευνας για την παρακολούθηση του τηλεφώνου του Θανάση Κουκάκη, η ελληνική ποινική Δικαιοσύνη έχει αναδειχθεί σε μέρος του προβλήματος της υπόθεσης και όχι σε μέρος της λύσης.
Αντιθέτως, η διοικητική Δικαιοσύνη με την ιστορική απόφαση 465/2024 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκρινε αντισυνταγματικό το άρθρο 87 του ν. 4790/2021 (με το οποίο η κυβέρνηση Μητσοτάκη θέσπισε την πλήρη απαγόρευση της δυνατότητας ενημέρωσης των παρακολουθούμενων για λόγους εθνικής ασφάλειας) διέσωσε την τιμή της ελληνικής Δικαιοσύνης. Η απόφαση του ΣτΕ ανέδειξε μια θεσμική αντίθεση: Από τη μια το ανώτατο δικαστήριο ξεκαθαρίζει πως η κάθε παρακολούθηση για λόγους εθνικής ασφάλειας πρέπει να συνοδεύεται «με το αιτιολογικό της επιβολής του μέτρου της άρσης των επικοινωνιών».
Από την άλλη, η πρώην εποπτεύουσα εισαγγελέας της ΕΥΠ Βασιλική Βλάχου υποστηρίζει πως η κρίση της για όσους διέταξε να παρακολουθηθούν είναι «ανέλεγκτη». Θέση που δεν αποδοκιμάστηκε από την αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Φραγκάκη, και την αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ευδοκία Πούλου, που έλεγξαν πειθαρχικά την κ. Βλάχου.
Ερευνα δίχως τέλος
Σήμερα συμπληρώνονται έξι μήνες από τότε που ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Αχιλλέας Ζήσης, πήρε τη δικογραφία για το σκάνδαλο των υποκλοπών από τους εισαγγελείς Πρωτοδικών, Αντώνη Ελευθεριάνο, Αγγελική Τριανταφύλλου και Κώστα Σπυρόπουλο, κατόπιν παραγγελίας της εισαγγελέως του Αρείου Πάγου, Γεωργίας Αδειλίνη.
Οι πρωτοδίκες διενεργούσαν προκαταρκτική εξέταση ήδη για 16 μήνες και η υπόθεση έφυγε αιφνιδίως από τα χέρια τους τον Οκτώβριο, όταν έστειλαν στην Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών τα τηλεφωνικά νούμερα των 92 στόχων του Predator που είχε εντοπίσει η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, ώστε αυτά να διασταυρωθούν με τις λίστες για τις παρακολουθήσεις που έχει υπογράψει η πρώην εισαγγελέας επόπτρια της ΕΥΠ, Βασιλική Βλάχου.
Στόχος της διασταύρωσης αυτής ήταν να καταδειχθεί πόσοι ήταν οι κοινοί στόχοι ΕΥΠ και Predator, ώστε να τεκμηριωθεί το εάν υπήρχε κοινό κέντρο παρακολουθήσεων. Εάν, για παράδειγμα, αποδειχθεί πως πάνω από 20 άτομα με διαφορετικές ιδιότητες (πολιτικοί, αξιωματικοί, δημοσιογράφοι κ.ά.) είχαν ταυτόχρονα παρακολουθηθεί και από την ΕΥΠ και από το Predator, τότε θα τεκμηριωθεί και επίσημα το ενιαίο κέντρο παρακολουθήσεων.
Η διασταύρωση
Δυστυχώς, με αποκλειστική ευθύνη του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Ζήση, η διασταύρωση αυτή δεν έχει γίνει ακόμη, παρά το ότι όλα τα θύματα των υποκλοπών που έχουν περάσει από το γραφείο του φέρονται να το έχουν ζητήσει επίμονα.
Υπενθυμίζεται πως η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεωργία Αδειλίνη αφαίρεσε στις 22 Οκτωβρίου 2023 την υπόθεση από τους εισαγγελείς Πρωτοδικών επικαλούμενη ότι α) «είναι εξαιρετικής φύσης και μείζονος σημασίας και απαιτείται η αναβάθμιση της σχετικής έρευνας» και ότι β) «από την καθυστέρηση περάτωσής της πέραν των σχετικών για το θέμα αυτό καταγγελιών υπάρχει κίνδυνος παραγραφής των ερευνώμενων εγκλημάτων».
Εδώ αξίζει να σημειωθεί η διαφορετική άποψη του πρώην εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ισίδωρου Ντογιάκου, έναντι της κ. Αδειλίνη. Ο κ. Ντογιάκος τον Αύγουστο του 2022 απέκρουε τις εκκλήσεις για αναβάθμιση της σχετικής έρευνας με ανάθεση της δικογραφίας σε αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, υποστηρίζοντας πως δεν ήθελε να κατηγορηθεί από πολιτικούς και δημοσιογράφους για παρεμβάσεις στο έργο των εισαγγελέων Πρωτοδικών που είχαν την υπόθεση.
Την ίδια περίοδο ο ίδιος διενεργούσε έρευνα όχι για την ουσία του σκανδάλου των παρακολουθήσεων αλλά για το εάν διέρρευσαν στοιχεία στους παρακολουθούμενους. Μάλιστα, με τη γνωμοδότησή του 1/2023 ο κ. Ντογιάκος ξεσήκωσε πλήθος αντιδράσεων, καθώς κατέδειξε πως το ζητούμενο δεν ήταν να ασκηθεί ο έλεγχος επί της ΕΥΠ και των τηλεπικοινωνιακών παρόχων από την εισαγγελική αρχή στο πλαίσιο της ποινικής προδικασίας που ως δικαστική αρμοδιότητα προτάσσεται αυτής της ΑΔΑΕ, αλλά να εμποδιστεί η ΑΔΑΕ από το να κάνει τους κατά τον νόμο προβλεπόμενους ελέγχους στην ΕΥΠ και στους παρόχους.
Κίνδυνος παραγραφής
Η δε δήλωση Ντογιάκου πως «δεν ήξερα καν ότι θα γινόταν έλεγχος. Αν ήξερα θα είχα προετοιμάσει την παρεμπόδιση» αποτυπώνει καθολικά την άποψή του για την ΑΔΑΕ και την αποστολή της. Αλλά και για τον κίνδυνο παραγραφής των ερευνώμενων εγκλημάτων ο κ. Ντογιάκος δεν είχε ποτέ εκφράσει ανησυχίες.
Μάλιστα, τον Απρίλιο του 2023 διαβεβαίωνε από το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών σε σχέση με το έργο των εισαγγελέων Πρωτοδικών για τις υποκλοπές πως «βρισκόμαστε σε προχωρημένο ερευνητικό στάδιο». Πώς σε έξι μήνες το «προχωρημένο ερευνητικό στάδιο» του κ. Ντογιάκου μετετράπη στον «κίνδυνο παραγραφής» της κ. Αδειλίνη, το γνωρίζουν καλύτερα οι ίδιοι.
Σε κάθε περίπτωση, τίθεται το ερώτημα «είναι οι 24 μήνες εύλογος χρόνος για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης;». Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι. Ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας είναι σαφής. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 243 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ξεκαθαρίζεται πως: «Η προκαταρκτική εξέταση είναι συνοπτική και το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την κατά το άρθρο 37 πληροφόρηση της αρμόδιας αρχής μέχρι την κίνηση ή όχι της ποινικής δίωξης δεν μπορεί να υπερβεί τους έξι μήνες.
»Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ο χρόνος αυτός μπορεί να παραταθεί έως τρεις το πολύ μήνες ή, εφόσον η φύση της υπόθεσης ή της πράξης που πρέπει να διενεργηθεί το επιβάλλει, για εύλογο χρονικό διάστημα, με ειδικά αιτιολογημένη πράξη του εισαγγελέα Πλημμελειοδικών ή Εφετών κατά περίπτωση». Ο νόμος λοιπόν προβλέπει πως η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης πρέπει να διαρκεί 6 με 9 μήνες.
Σε κάθε περίπτωση από πουθενά δεν προκύπτει πως οι 24 μήνες είναι εύλογο χρονικό διάστημα για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης. Τον Σεπτέμβριο που μας πέρασε, η πρόεδρος του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα, είχε αναφέρει σε μήνυμά της εν όψει του νέου δικαστικού έτους πως «η δικαιοσύνη που απονέμεται με καθυστέρηση, τείνει να είναι μη δικαιοσύνη». Η φράση αυτή αποτυπώνει πλήρως το πού βρίσκεται σήμερα η υπόθεση των υποκλοπών.
Το πόσο έχει καθυστερήσει η ποινική Δικαιοσύνη στη διερεύνηση του σκανδάλου των υποκλοπών προκύπτει και από ακόμη ένα στοιχείο: από τον χρόνο που απαιτήθηκε προκειμένου να εκδοθεί η απόφαση του Συμβουλίου της Επικράτειας που έκρινε αντισυνταγματική την απαγόρευση ενημέρωσης του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη από την Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) για την παρακολούθησή του από την ΕΥΠ.
Το ποινικό σκέλος
Ο κ. Ανδρουλάκης κατέθεσε το αίτημά του στο ΣτΕ στις 14 Νοεμβρίου 2022 και η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου εκδόθηκε στις 5 Απριλίου 2024. Δηλαδή μέσα σε 16 μήνες ή για την ακρίβεια μέσα σε 508 ημέρες. Αντιθέτως, στο ποινικό σκέλος του σκανδάλου, από τις 18 Απριλίου 2022 που ζητήθηκε η διενέργεια προκαταρκτικής έρευνας για την υπόθεση Κουκάκη έως και σήμερα έχουν παρέλθει 735 ημέρες και ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί η προκαταρκτική εξέταση.
Μάλιστα, δεδομένου ότι πληροφορίες αναφέρουν πως ακόμη δεν έχουν γίνει βασικές προανακριτικές πράξεις εκ μέρους του κ. Ζήση σε σχέση με τους Ελληνες εργαζομένους της Intellexa, αλλά και τους χειριστές του Predator εντός της ΕΥΠ, φαίνεται πως οι ποινικές ευθύνες θα αργήσουν να προσωποποιηθούν, όπως και οι κλήσεις για ανωμοτί καταθέσεις…
Μια πτυχή της υπόθεσης των υποκλοπών που δεν προκύπτει να έχει ερευνηθεί ξεχωριστά από την ποινική Δικαιοσύνη σχετίζεται με τη στόχευση τόσο της πρώην εισαγγελέως της ΕΥΠ Βασιλικής Βλάχου από το Predator όσο και του πρώην εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος και νυν αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Χρήστου Μπαρδάκη. Και οι δύο δικαστικοί ενημερώθηκαν επίσημα πως ήταν στόχοι του Predator από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, με επιστολές που τους έστειλε τον Ιούλιο του 2023.
Η κ. Βλάχου έλαβε μήνυμα επιμόλυνσης με Predator στις 26 Ιανουαρίου 2021 από νούμερο που μιμούνταν τον τηλεφωνικό αριθμό του πρώην γενικού γραμματέα του πρωθυπουργού και υπεύθυνου τότε για την ΕΥΠ, Γρηγόρη Δημητριάδη. Ο Χρήστος Μπαρδάκης έλαβε μήνυμα επιμόλυνσης με Predator στις 23 Νοεμβρίου 2021, περίοδο που στο γραφείο του βρίσκονταν υποθέσεις σχετικές με τη φοροδιαφυγή εταιρειών του επιχειρηματία Γιάννη Λαβράνου.
Την ίδια περίοδο, είχε τεθεί υπό παρακολούθηση με Predator και ο πρώην προϊστάμενος της Υπηρεσίας Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων (ΥΕΔΔΕ) της ΑΑΔΕ, Σπύρος Κουσουνής, που είχε χειριστεί τις φορολογικές υποθέσεις του επιχειρηματία Γιάννη Λαβράνου. Ολες αυτές οι υποθέσεις έχουν βγει πλέον από το αρχείο και εξετάζονται από την ΑΑΔΕ και τον Οικονομικό Εισαγγελέα, Παναγιώτη Καψιμάλη.
Οι δυσχέρειες
Αν και το φθινόπωρο που μας πέρασε ετέθη δημοσίως το ζήτημα της παρακολούθησης των δύο εισαγγελέων και εγέρθηκαν ερωτήματα για τους λόγους που δεν προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη αμέσως μετά την ενημέρωσή τους από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, αντί να τοποθετηθούν οι ίδιοι, αντί αυτών απάντησε η Ενωση Εισαγγελέων Ελλάδος. Στην ανακοίνωσή της η Ενωση έκανε λόγο για «φερόμενους» ως παθόντες εισαγγελικούς λειτουργούς και χαρακτήριζε το σκάνδαλο των υποκλοπών «υπόθεση με ιδιαίτερες αποδεικτικές δυσχέρειες».
Στην πρώτη περίπτωση, η χρησιμοποίηση της λέξης «φερόμενους» έδινε την εντύπωση πως δεν ήταν σε γνώση της Ενωσης η επίσημη ενημέρωση που έδωσε στους δύο εισαγγελείς η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Στη δεύτερη περίπτωση, η χρησιμοποίηση της φράσης «αποδεικτικές δυσχέρειες» έδινε την εντύπωση πως η Ενωση είχε γνώση της δικογραφίας, κάτι που ούτε τα ίδια τα θύματα των υποκλοπών που έχουν επανειλημμένα καταθέσει στους εισαγγελείς δεν έχουν.
Η πλευρά Ανδρουλάκη και ο Θανάσης Κουκάκης μιλούν στην «Εφ.Συν.»
Για το θέμα απευθυνθήκαμε στα δύο πιο γνωστά θύματα του σκανδάλου: τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Ανδρουλάκη, και τον δημοσιογράφο Θανάση Κουκάκη. Εκ μέρους του κ. Ανδρουλάκη μάς απάντησε ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Θανάσης Γλαβίνας
Θανάσης Κουκάκης, δημοσιογράφος, πρώτο θύμα των υποκλοπών
«Η κοινωνία ήδη μας κρίνει»
Το σκάνδαλο των υποκλοπών είναι οι άνθρωποί του. Οι άνθρωποι που διέταξαν και οι άνθρωποι που τέλεσαν τις παράνομες παρακολουθήσεις. Τα θύματά τους. Οι άνθρωποι που αποκάλυψαν τις υποκλοπές. Οι άνθρωποι που συγκαλύπτουν τις υποκλοπές. Και οι άνθρωποι που έχουν κληθεί να ερευνήσουν το σκάνδαλο και να απονείμουν δικαιοσύνη. Κάποιοι από αυτούς είναι μέρος του προβλήματος, κάποιοι είναι μέρος της λύσης. Ολοι έχουμε ονόματα και ιδιότητες. Και η κοινωνία ήδη μας κρίνει.
Θανάσης Γλαβίνας, εκ μέρους του Νίκου Ανδρουλάκη
«Καφκική» καθυστέρηση
Η μαύρη κηλίδα του σκανδάλου των υποκλοπών συνεχίζει να λερώνει τα θεμέλια της δημοκρατίας μας.
Μια σκοτεινή υπόθεση, για την οποία δυστυχώς μέχρι και σήμερα δεν έχουν αποκαλυφθεί οι υπαίτιοι. Οσοι δηλαδή έβαλαν στον νου και επεδίωξαν την παράνομη παρακολούθηση και την παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων προσώπων όπως ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ν. Ανδρουλάκης και τόσοι άλλοι.
Η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας αποτέλεσε μια ανάσα δικαιοσύνης και ελπίδας απέναντι στη συγκάλυψη, στα κλειστά στόματα, στη λασπολογία και τη δολοφονία χαρακτήρων. Αναμένουμε τα επόμενα βήματα με τη γνωστοποίηση εκ μέρους της ΑΔΑΕ του λόγου της άρσης απόρρητου του Ν. Ανδρουλάκη, όπως ορίζει η δικαστική απόφαση. Και ασφαλώς την ολοκλήρωση της έρευνας των δικαστικών αρχών, η οποία και κλείνει δύο χρόνια. Δεν αντέχει περαιτέρω «καφκική» καθυστέρηση η διαλεύκανση της μείζονος αυτής υπόθεση σε ένα ευρωπαϊκό κράτος δικαίου.
-320x213.jpg)
