Ελεγχόμενη χειραφέτηση

Μπορούν οι ΗΠΑ να πειθαναγκάσουν τον Νετανιάχου να αλλάξει πολιτική και σε αντίθετη περίπτωση να μεθοδεύσουν την απομάκρυνσή του από την εξουσία;

Αν πάρουμε αποστάσεις από τη δραματική αιματοχυσία στη Γάζα, θα διαπιστώσουμε ότι το παραπάνω ερώτημα δεν αφορά μόνο το Ισραήλ αλλά σχεδόν όλους τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή:

● Αφορά την Τουρκία του Ερντογάν, που διαφοροποιείται από τις ΗΠΑ σε όλα σχεδόν τα περιφερειακά μέτωπα και εστίες έντασης χωρίς να τίθεται το ερώτημα αν η Αγκυρα θα παραμείνει στο ΝΑΤΟ.

● Αφορά τη Σαουδική Αραβία, η οποία παραμένει λόγω γεωπολιτικών σκοπιμοτήτων προνομιακός σύμμαχος των ΗΠΑ και ταυτόχρονα μαζί με τη Ρωσία στηρίζουν μια πολιτική μείωσης της άντλησης πετρελαίου με στόχο την άνοδο της τιμής του «μαύρου χρυσού».

● Τέλος, αφορά το Πακιστάν, που είναι το πιο κραυγαλέο παράδειγμα στενού συμμάχου των ΗΠΑ το οποίο υποθάλπει και στηρίζει κάθε μορφή σουνιτικού φονταμενταλισμού στην επικράτειά του και το Αφγανιστάν, και στη συνέχεια προσπαθεί με τη βοήθεια της Ουάσινγκτον να ελέγξει.

Δεν πρόκειται για καταστάσεις οι οποίες για το ορατό μέλλον θα θέσουν σε αμφισβήτηση την ιδιότητα του συμμάχου των ΗΠΑ, αλλά για μετάλλαξη μιας συμμαχικής αυτόματης στήριξης σε συγκρουσιακή σχέση.

Ετσι το απλοϊκά διατυπωμένο ερώτημα γιατί ο Μπάιντεν δεν διώχνει τον Νετανιάχου μπορεί να απαντηθεί με το επιχείρημα για τους ίδιους λόγους που δεν μπορεί να διακινδυνεύσει μετωπική σύγκρουση με τους παραπάνω δύστροπους σήμερα και δεδομένους χθες συμμάχους.

Οι ΗΠΑ δεν θα διακινδυνεύσουν μια μετωπική σύγκρουση με δύστροπους και δυσφορούντες συμμάχους γιατί το ρίσκο της επιλογής αυτής είναι δυσανάλογα υψηλό, αν όχι απαγορευτικό, σε σχέση με το προσδοκώμενο κέρδος.

Αργά αλλά σταθερά διαμορφώνεται ανάμεσα στις ΗΠΑ και τις περιφερειακές δυνάμεις στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή και τη Νοτιοδυτική Ασία ένα νέο μοντέλο σχέσης, αυτό της ελεγχόμενης χειραφέτησης.

Τα παραπάνω μας βοηθούν να καταλάβουμε πώς οι ΗΠΑ μπορούν να σχεδιάζουν τη μελλοντική παρουσία τους και τον ρόλο τους στη Μέση Ανατολή, μια περιοχή ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή επάρκεια και την εμπορική διείσδυση της Κίνας.

Εξυπακούεται ότι η αδιαλλαξία του Νετανιάχου φθείρει το ηγεμονικό κύρος των ΗΠΑ πολύ περισσότερο από ό,τι η οριοθετημένη διαφοροποίηση της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας.