Το μεγάλο ταξίδι της εικόνας

Πόσες φορές δεν έχουμε δει τη «Μόνα Λίζα» του Ντα Βίντσι σε κόμικς και ταινίες παραλλαγμένη ή διακωμωδημένη; Ή την «Γκουέρνικα» σε πολιτικές γελοιογραφίες επικαιροποιημένη με τον εκάστοτε φρικτό πόλεμο, από το Βιετνάμ μέχρι την Παλαιστίνη; Η αναπλαισίωση διάσημων έργων τέχνης, δηλαδή ο επανασχεδιασμός τους σε ένα νέο μέσο με τροποποιημένο νόημα για να ταιριάζει στο μήνυμα του νέου δημιουργού, ενώ είναι συνηθισμένη πρακτική στην τέχνη πάντα προκαλεί ενδιαφέρον, σκέψη, ακόμα και αποτροπιασμό ή γέλιο. Αυτό το γαϊτανάκι εικόνων που στήνουν οι καλλιτέχνες, και συγκεκριμένα στα κόμικς, είναι που ξετυλίγει και αναλύει ο ιστορικός Τέχνης Γιάννης Κουκουλάς στη μονογραφία του «Η αναπλαισίωση του έργου τέχνης – Διεικονικές μεταμυθοπλασίες στις εικονογραφημένες αφηγήσεις», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις Κάλλιπος.

Για τον Γιάννη Κουκουλά θα μπορούσαν να ειπωθούν πολλά: διδάκτορας Ιστορίας και Θεωρίας της Τέχνης, συντονιστής έργου στον Κόμβο «Τεχνο-Λογία, Διάχυση της Ερευνας για την Τέχνη σε μια Τεχνο-Λογική Κοινωνία», συγγραφέας, επιμελητής εκδόσεων και κειμένων αναφορικά με τα κόμικς και την τέχνη και φυσικά ιδρυτικό μέλος, αρθρογράφος και αναπόσπαστο κομμάτι της ψυχής του «Καρέ Καρέ».

Το νέο του βιβλίο είναι ο καρπός όλης της αγάπης, της «εμμονής» και της πορείας του στη μελέτη της ιστορίας της τέχνης, των κόμικς και της εικόνας. Χρησιμοποιώντας εργαλεία και έννοιες της θεωρίας της τέχνης για την αναπλαισίωση, ειδικά μέσα στο πλαίσιο του μεταμοντερνισμού που κατατάσσεται η εποχή μας, το βιβλίο προχωρά στο πώς έργα τέχνης αναπλαισιώθηκαν από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα μέσα στα κόμικς.

Μέσα στις 300 σελίδες του, πλούσιες σε εικόνες-παραδείγματα, ο αναγνώστης βλέπει πώς και γιατί βρέθηκε το «Μάθημα ανατομίας» του Ρέμπραντ στον «Αστερίξ», το «Μαύρο τετράγωνο» του Μάλεβιτς στα στριπ του Krazy Kat, ο Νταλί στις γελοιογραφίες του Ιωάννου και η «Κραυγή» του Μουνχ στον «Καστράτο» του Αρκά και στο «Αϊβαλί» του Soloup.

Το βιβλίο αυτό, λοιπόν, γίνεται άλλη μια σημαντική ψηφίδα στην καταγραφή της επικοινωνίας μεταξύ των τεχνών, ένα εύληπτο και γεμάτο εικόνες ακαδημαϊκό βιβλίο που αποπειράται να χαρτογραφήσει το μεγάλο ταξίδι στης εικόνας…

● Το βιβλίο «Η αναπλαισίωση του έργου τέχνης» βρίσκεται αναρτημένο δωρεάν για ανάγνωση στο Αποθετήριο Ακαδημαϊκών Συγγραμμάτων Κάλλιπος (https://repository.kallipos.gr)