Μετά το ευρωκοινοβούλιο και το καταδικαστικό ψήφισμά του για το κράτος δικαίου στη χώρα μας, μετά τους Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα, τις 17 διεθνείς οργανώσεις και ΜΚΟ που έστειλαν επιστολή-κόλαφο στη Φον ντερ Λάιεν, την επιτροπή PEGA, η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα πρέπει να βρει τώρα τρόπο να επιχειρήσει να απαξιώσει και το Συμβούλιο της Ευρώπης, τον παλαιότερο διεθνή οργανισμό της Ευρώπης (από το 1949), που δίνει έμφαση στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Και αυτό γιατί η ετήσια έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης (με τίτλο «Ελευθερία του Τύπου στην Ευρώπη: Ωρα για αλλαγή πορείας») που δημοσιεύτηκε χθες και παρουσιάστηκε σε ημερίδα στη Θεσσαλονίκη, και την οποία συνυπογράφουν 15 διεθνείς δημοσιογραφικές οργανώσεις, κάνει εκτενή αναφορά στη χώρα μας, με αιχμή τις υποθέσεις των παρακολουθήσεων και τον χειρισμό των ελληνικών αρχών, την ανεξιχνίαστη δολοφονία Καραϊβάζ, τις αγωγές SLAPP κατά δημοσιογράφων και ΜΜΕ, την πρόσφατη καταδίκη του Γαλλοκαναδού δημοσιογράφου Ρομέν Σοβέ -υπόθεση που είχε αναδείξει η «Εφ.Συν.»- αλλά και τη δίωξη κατά της εφημερίδας Documento.
Το 98 σελίδων κείμενο κάνει ειδική αναφορά στο σκάνδαλο των υποκλοπών που έχει ξεσπάσει στην Ελλάδα, το Αζερμπαϊτζάν, τη Γαλλία, την Ουγγαρία, την Ισπανία, την Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η αντίδραση των παραπάνω κυβερνήσεων παρουσιάζει σημαντικό έλλειμμα διαφάνειας. Ως προς το ελληνικό predatorgate, τονίζεται ότι οι ποινικές έρευνες για τη χρήση spyware στο κινητό του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη και άλλων προσώπων είναι ασαφείς και δεν εγγυώνται ότι η παρακολούθηση ήταν απαραίτητη και νόμιμη.
Επισημαίνεται ότι οι ελληνικές αρχές κατηγορήθηκαν ότι υπονόμευσαν την έρευνα για την παρακολούθηση του Κουκάκη και άλλων προσώπων, που είχε ξεκινήσει από την ΑΔΑΕ.
Ως προς τον νέο νόμο που ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2022 για την πλήρη απαγόρευση κάθε χρήσης λογισμικού, σημειώνεται ότι «τα νομικά ζητήματα σχετικά με τις υποκλοπές δημοσιογράφων παραμένουν θολά. Εχουν υποβληθεί νομικές καταγγελίες, ωστόσο δεν έχουν αποδοθεί ευθύνες για παραβίαση του ιδιωτικού απορρήτου ή του απορρήτου των δημοσιογραφικών πηγών».
Σε άλλο σημείο της έκθεσης αναφέρεται ότι τόσο η Ουγγαρία όσο και η Ελλάδα βρέθηκαν στο στόχαστρο επικρίσεων στην έκθεση της Επιτροπής PEGA του Ευρωκοινοβουλίου. Οι οργανώσεις καταγράφουν και το περιστατικό με τον Γαλλοκαναδό δημοσιογράφο Ρομέν Σοβέ, ο οποίος καταδικάστηκε στη χώρα μας σε εξάμηνη φυλάκιση με αναστολή, με την ανυπόστατη κατηγορία ότι διέσπειρε ψευδείς ειδήσεις. Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι, δύο χρόνια μετά τη δολοφονία του Γιώργου Καραϊβάζ, υπήρξε μικρή πρόοδος στην έρευνα. Γίνεται ακόμα μνεία στη δολοφονία του Σωκράτη Γκιόλια στις 19 Ιουλίου 2010, ενώ επισημαίνεται ότι ουδείς έχει συλληφθεί για την υπόθεση.
Στο κείμενο στηλιτεύεται και η πρόσφατη δίωξη των δημοσιογράφων Κώστα Βαξεβάνη και Βαγγέλη Τριάντη, σχετικά με τη δημοσιοποίηση πορίσματος του ΣΔΟΕ, με το οποίο διαπιστωνόταν ζημία ύψους 2 εκατ. ευρώ του Δημοσίου από τις απευθείας αναθέσεις της Γενικής Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής, Σοφίας Νικολάου, επί πανδημίας.
Στο στόχαστρο και η Κομισιόν
Το Συμβούλιο της Ευρώπης αναγνωρίζει σημαντικό μερίδιο της ευθύνης για τις παραβιάσεις του κράτους δικαίου και στην Κομισιόν, την οποία εγκαλεί για την αποτυχία της να λάβει τα κατάλληλα μέτρα για τα σκάνδαλα Predator και Pegasus. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν διαθέτουν ούτε τα εργαλεία και, συχνά, ούτε την πολιτική βούληση» σημειώνει το Συμβούλιο, «για να καταδικάσουν την καταχρηστική χρήση spyware κατά δημοσιογράφων στα κράτη-μέλη της Ε.Ε.», συστήνοντας την άμεση θεσμοθέτηση θέσης αντιπροέδρου της Κομισιόν με το χαρτοφυλάκιο της προστασίας της ελευθερίας του Τύπου και την πολιτική δέσμευση για διάθεση προσωπικού, εργαλείων και προϋπολογισμού για την επίβλεψη της τήρησης των κανόνων δικαίου.
Αρνητικές πρωτιές
Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναρτήθηκαν στην πλατφόρμα του Συμβουλίου της Ευρώπης, από το 2015 μέχρι σήμερα έχουν χάσει τη ζωή τους 49 δημοσιογράφοι, 119 δημοσιογράφοι και άλλοι παράγοντες των μέσων ενημέρωσης βρίσκονται υπό κράτηση και υπάρχουν 32 περιπτώσεις ατιμωρησίας για φόνο. Στο σύνολο των κρατών-μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης, από το 2015 μέχρι σήμερα καταγράφονται 249 ειδοποιήσεις για θέματα ελευθερίας του Τύπου στην Τουρκία, 207 στη Ρωσία, 150 στην Ουκρανία, 123 στη Γαλλία, 80 στη Σερβία, 77 στην Ιταλία, 69 στην Ελλάδα, 63 στο Αζερμπαϊτζάν, 60 στην Πολωνία και 53 στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Fake news, λέει η κυβέρνηση
Σύμφωνα με κυβερνητικές διαρροές για το θέμα, δεν υπάρχει καμία καταδίκη της χώρας μας από το Συμβούλιο της Ευρώπης και πρόκειται για fake news. Οπως αναφέρουν, «δεν πρόκειται για κάποια απόφαση Οργάνου ή Θεσμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης ή Διεθνούς Οργανισμού. Αντίθετα, η έκθεση δημοσιεύει αναφορές που γίνονται από τρίτους στην Πλατφόρμα, η οποία ανήκει στο Συμβούλιο της Ευρώπης». Προσθέτουν πως «σε ένα κείμενο 98 σελίδων, είναι αυτονόητο ότι θα υπάρχουν αναφορές και στη χώρα μας, οι οποίες ωστόσο είναι μετρημένες στα δάχτυλα».
«Μεροληπτεί»
To κυβερνητικό non paper επισημαίνει ότι «η έκθεση αναγνωρίζει στην Ελλάδα σε ορισμένα σημεία καλές πρακτικές, όπως η Task Force για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων και η απαγόρευση χρήσης spyware (Ν. 5002/2022), όμως σιωπά μεροληπτικά για εμβληματικές πρωτοβουλίες που έχει πάρει η χώρα μας για την ασφάλεια των δημοσιογράφων (θέσπιση και λειτουργία των Μητρώων Εντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου, οι πρωτοβουλίες της Ελλάδας για την ενσωμάτωση του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Ελευθερία του Τύπου, η δημιουργία του Διεθνούς Κέντρου για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, η κατάργηση της απλής δυσφήμησης στον Ποινικό Κώδικα, η θέσπιση αυστηρότερων ποινών για πράξεις αθλητικής βίας και απειλών κατά δημοσιογράφων κ.ά.)».
-320x213.jpg)
