Ούτε η μεγάλη επιβράδυνση της οικονομίας φέτος σε σχέση με πέρυσι (ρυθμοί ανάπτυξης 2,4% και αποπληθωριστής του ΑΕΠ 5,3%, σε σχέση με 5,6% και 7,8% αντίστοιχα το 2022) είναι αρκετή για να μειώσει σε αποδεκτά επίπεδα το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Αυτό είναι το καθόλου ελπιδοφόρο συμπέρασμα από την αξιολόγηση των στοιχείων για τον μήνα Νοέμβριο του 2023 που δημοσιοποίησε την Παρασκευή η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ).
Ο μήνας Νοέμβριος ήταν απογοητευτικός, αφού καταγράφηκε το μακράν υψηλότερο μηνιαίο έλλειμμα του 2023: -3.304,2 εκατ. ευρώ. Εκτιμάται ότι και ο Δεκέμβριος θα είναι «κακός» μήνας για το έλλειμμα, που θα κυμανθεί -ως τάξη μεγέθους- στα επίπεδα του Νοεμβρίου. Ετσι, στο σύνολο του έτους αναμένεται ότι θα κυμανθεί στα 15 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας το 6,5% του ΑΕΠ.
Πέρυσι το έλλειμμα έφτασε το θηριώδες 9,7% του ΑΕΠ. Το να ξεπεράσει το 6,5% του ΑΕΠ φέτος, με σοβαρή επιβράδυνση της οικονομίας (ρυθμός ανάπτυξης περίπου στο 50% του περσινού), θα είναι απογοητευτικό, διότι θα σημαίνει ότι μόνο με δραματική μείωση της εξωτερικής ζήτησης, δηλαδή με ύφεση της οικονομίας, μπορεί να υπάρξει προσαρμογή του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών.
Το επίμονο και σε υψηλό ποσοστό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών εξελίσσεται σε σημαντικό διαρθρωτικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας. Καθώς αποτελεί τον πιο σημαντικό δείκτη ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, αποκαλύπτει ένα επιμένον και οξύ πρόβλημα ανταγωνιστικότητας. Αν δεν υπήρχε το ενιαίο νόμισμα, ένα τέτοιο ύψος ελλείμματος θα ανέβαζε θεαματικά το επιτόκιο δανεισμού του Δημοσίου (άρα και του ιδιωτικού τομέα) δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα εξυπηρέτησης στο δημόσιο και το ιδιωτικό χρέος και θα επέβαλλε «σκληρή προσγείωση» της οικονομίας. Το κοινό νόμισμα αποδραματοποιεί τις συνέπειες του προβλήματος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα έχει μόνο… θεωρητικό χαρακτήρα.
Πολύ ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι καταγράφεται τέτοιου ύψους έλλειμμα ενώ οι εξαγωγές πάνε πολύ καλά και ενώ στο ισοζύγιο υπηρεσιών καταγράφεται μεγάλο πλεόνασμα, χάρη στα πολύ υψηλά έσοδα από ταξιδιωτικές υπηρεσίες (τουρισμός). Το μεγάλο διαρθρωτικό πρόβλημα είναι ότι οι εισαγωγές εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλότερες από τις εξαγωγές και ταυτόχρονα καταγράφεται υψηλό έλλειμμα στο ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Συγκεκριμένα, στο 11μηνο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου:
● Οι εξαγωγές αγαθών ανήλθαν σε 45.837,8 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές σε 75.492,8 εκατ. ευρώ.
● Το ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών κατέγραψε έλλειμμα 7.064,8 εκατ. ευρώ.
