Η επόμενη ημέρα στο ΠΑΣΟΚ μετά τις 11 αποχές

Η εικόνα της Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ μετά το τέλος της ψηφοφορίας στο νομοσχέδιο για την ισότητα στον πολιτικό γάμο δεν ήταν αυτή που επιθυμεί η ηγεσία του κόμματος για κοινοβουλευτικές διαδικασίες, γεγονός που αναμφίβολα προκαλεί έντονο σκεπτικισμό.

Τόσο για το καθαρό μήνυμα προοδευτισμού και στήριξης των δικαιωμάτων από τη Χαριλάου Τρικούπη, που θολώνουν οι 11 αποχές βουλευτών δίνοντας τροφή για σχόλια και επικρίσεις εκ δεξιών και εξ αριστερών. Οσο και για τον κίνδυνο οι προχθεσινές διαφοροποιήσεις από την κεντρική γραμμή να δημιουργήσουν ένα προηγούμενο που ίσως κάποια άλλα μέλη της «πράσινης» Κ.Ο. θελήσουν να επαναλάβουν στο άμεσο μέλλον, σε άλλο νομοσχέδιο που θα έχουν διαφωνίες.

Υπό το πρίσμα αυτό, αν και οι απώλειες ήταν αναμενόμενες και λιγότερες από όσες προβλέπονταν αρχικά, αφού τέσσερις βουλευτές μεταπείστηκαν, ενώ δεν υπήρξε καταψήφιση από κανέναν, το ΠΑΣΟΚ δεν καταφέρνει να βγει αλώβητο. Σίγουρα δεν είναι το μοναδικό κόμμα που είχε πρόβλημα, καθώς ούτε η Ν.Δ. ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά απέφυγαν τα «όχι», τις αποχές ή τα «παρών».

Μπορεί επίσης οι «πληγές» να μην είναι τόσο βαθιές όσο επιχειρείται να παρουσιαστούν ως αντιπερισπασμός από ΜΜΕ και από το Μαξίμου για τις βαθιές ρωγμές που άνοιξε το εν λόγω νομοθέτημα στη «γαλάζια» παράταξη. Δεν είναι όμως αμελητέα ποσότητα η στάση του 1/3 των βουλευτών του να τοποθετηθούν ενάντια σε μια προγραμματική θέση και στην απόφαση της ηγεσίας για υπερψήφιση, αν και κομματική πειθαρχία δεν είχε επιβληθεί και επιλέχθηκε η ψήφος κατά συνείδηση.

«Για το ΠΑΣΟΚ, διαχρονικά, τα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου είναι ταυτοτικά, αξιακά. Αλλωστε η δική μας παράταξη είναι αυτή που εκσυγχρόνισε το Οικογενειακό Δίκαιο, καθιερώνοντας τον πολιτικό γάμο, επιτρέποντας το διαζύγιο, αποποινικοποιώντας τη μοιχεία και κάνοντας πράξη την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών. Η στάση μας δεν επηρεάζεται από το αν είμαστε στην κυβέρνηση ή στην αντιπολίτευση. Εχουμε αποδείξει -και σήμερα και στο παρελθόν- ότι κινούμαστε αξιακά και σταθερά με πράξεις», δήλωσε στην ομιλία του ο Νίκος Ανδρουλάκης, εξηγώντας ότι «ζητήματα που αφορούν την πατρίδα μας ή τα ανθρώπινα δικαιώματα, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με κοντόφθαλμη οπτική, με τη λογική του πολιτικού κόστους».

Εξαπέλυσε δε δριμύτατη επίθεση στη Ν.Δ. και τον πρωθυπουργό για α λα καρτ προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προσωπικές στρατηγικές και ιδιοτέλεια προκειμένου να εμφανίζεται «ως μεταρρυθμιστής, μιας μεταρρύθμισης όμως που δεν στηρίζει ούτε το ίδιο του το κόμμα».

Παράλληλα, από τη Χαριλάου Τρικούπη δεν αφήνουν αναπάντητη την απόπειρα κυβερνητικών κύκλων -μέσω διαρροών- να μεταθέσουν την πολιτική ζημιά από τους κόλπους τους στο ΠΑΣΟΚ με αφορμή τις επισημάνσεις ότι από τη Ν.Δ. ψήφισε το 68% και το ΠΑΣΟΚ «που διεκδικεί τα πρωτεία στο μεταρρυθμιστικό Κέντρο» είχε μικρότερο ποσοστό στα «ναι», μόλις το 66%.

«Οποια επιχείρηση εκ μέρους της Ν.Δ. για αριθμητικές συγκρίσεις είναι ανεδαφική και τουλάχιστον πολιτικά άστοχη, όταν το 1/3 της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Ν.Δ. δεν υπερψήφισε το νομοσχέδιο που εισηγήθηκε η κυβέρνησή της. Είναι χαρακτηριστικό ότι 20 βουλευτές καταψήφισαν, με πρώτο τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος παρουσίασε μάλιστα διακριτή πλατφόρμα, 31 βουλευτές της Ν.Δ. απείχαν και ο υπουργός Επικρατείας Μάκης Βορίδης χαρακτήρισε το κυβερνητικό νομοσχέδιο αντισυνταγματικό», σημείωναν κύκλοι προσκείμενοι στο κόμμα της Κεντροαριστεράς, κάνοντας λόγο για μεγάλη θεσμική αλλαγή, η οποία «δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τη θετική ψήφο του ΠΑΣΟΚ και των άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης, καθώς από τη συμπολίτευση στήριξαν το νομοσχέδιο μόλις 107 βουλευτές».

Οι βουλευτές

Στον απόηχο της ψηφοφορίας, το παρασκήνιο σχετικά με το «μασάζ» που έγινε προς όσους είχαν επιφυλάξεις να ψηφίσουν υπέρ, έφερε αποτέλεσμα για τους βουλευτές Ηρακλείου Φραγκίσκο Παρασύρη και Ελένη Βατσινά, τον βουλευτή Δωδεκανήσου Γιώργο Νικητιάδη, που έκαμψαν τις αντιρρήσεις τους, αλλά και τον μουσουλμάνο βουλευτή Ξάνθης Ιλχάν Αχμέτ, ο οποίος, αν και ήταν διστακτικός, τελικά υπερψήφισε το νομοσχέδιο.

Αμετάπειστοι και αμετακίνητοι επιλέγοντας την αποχή έμειναν οι Ευαγγελία Λιακούλη (βουλεύτρια Λάρισας, γραμματέας της Κ.Ο.), Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος (βουλευτής Αρκαδίας, αντιπρόεδρος της Βουλής), Χριστίνα Σταρακά (Αιτωλοακαρνανίας), Ανδρέας Πουλάς (Αργολίδας), Τάσος Νικολαΐδης (Δράμας), Κατερίνα Καζάνη (Εύβοιας), Μπουρχάν Μπαράν (Ξάνθης), Μανώλης Χνάρης (Ρεθύμνου), Απόστολος Πάνας (Χαλκιδικής), καθώς και οι Παναγιώτης Παρασκευαΐδης (Λέσβου) και Σταύρος Μιχαηλίδης (Χίου), οι οποίοι με βάση τις αρχικές εκτιμήσεις κατατάσσονταν σε όσους θα ψηφίσουν «όχι», κάτι που δεν συνέβη.

Το ερώτημα της επόμενης ημέρας σχετίζεται με την αντίδραση του Νίκου Ανδρουλάκη απέναντι στους έντεκα. Πλην της κ. Λιακούλη που κατέχει θεσμική θέση και θα μπορούσε δυνητικά να αντικατασταθεί, περιθώριο για δυναμικές ενέργειες δεν φαίνεται να υπάρχει για δύο λόγους. Αφ’ ενός διότι ουδέποτε τέθηκε ζήτημα πειθαρχίας, αφ’ ετέρου γιατί ο αριθμός των διαφοροποιηθέντων είναι μεγάλος για να επιβληθούν σε όλους πειθαρχικές κυρώσεις και μάλιστα για ένα ζήτημα συνείδησης.

Επιπροσθέτως, όσοι ξέρουν τον τρόπο σκέψης του προέδρου του ΠΑΣΟΚ γνωρίζουν ότι σπανίως παίρνει αποφάσεις εν θερμώ. Από την άλλη, αυτό δεν σημαίνει ότι θα μείνει παθητικός και με σταυρωμένα χέρια, εξαιτίας και της δυσφορίας που εκφράζει ένα μέρος στελεχών και ψηφοφόρων (κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης), που επιθυμούσε το ΠΑΣΟΚ να δώσει το «καλό παράδειγμα» στον προοδευτικό χώρο.

Το σχεδόν βέβαιο είναι ότι μέχρι την επόμενη συνεδρίαση των κομματικών οργάνων θα απευθύνει αυστηρή προειδοποίηση για συμπαγή και ενιαία στάση σύσσωμης της Κ.Ο. από εδώ και στο εξής, ζητώντας το φαινόμενο να μην επαναληφθεί. Επισημαίνεται ότι από τα κυβερνητικά νομοσχέδια που ακολουθούν είναι αυτό για τα μη κρατικά μη κερδοσκοπικά ΑΕΙ κατά το κυπριακό πρότυπο, που το ΠΑΣΟΚ κλίνει να μη στηρίξει, υιοθετώντας το σκανδιναβικό μοντέλο. Ωστόσο, η βουλεύτρια Νάντια Γιαννακοπούλου έχει υποστηρίξει δημοσίως ότι το κόμμα της ξεκινά τον διάλογο «με θετική και όχι κακή προαίρεση».