Γιατί οι αγρότες χάνουν πακέτα στήριξης λόγω… ευρωεκλογών

Με δύο μέτρα και δύο σταθμά και με σαφή υπόνοια περί διάθεσης ενεργοποίησης, εμμέσως πλην σαφώς, ανακλαστικών κοινωνικού αυτοματισμού διαχειρίζεται η κυβέρνηση τις τελευταίες μέρες το ζήτημα νέων μέτρων στήριξης για κοινωνικές ομάδες. Από τη μια, στον άμεσο πολιτικό χρόνο διαπιστώνει στενά περιθώρια για ουσιαστικά μέτρα στήριξης στους αγρότες· από την άλλη, εμφανίζεται αισιόδοξη ότι το Πάσχα θα υπάρχουν οι δυνατότητες για επίδομα σε «ευάλωτους» – πάντα με την υπόμνηση «ανάλογα με την πορεία της οικονομίας».

Από τη μια, προκειμένου για τους αγρότες, «ξύσαμε τον πάτο του βαρελιού»· από την άλλη, αρκετή αυτοπεποίθηση ώστε να ανακοινώνεται από τώρα πασχαλινό επίδομα.

Κοινωνικός αυτοματισμός

Από τη μια, για τους αγρότες, το μόνο σίγουρο και μετρήσιμο, τα 80 εκατ. ευρώ που θα κοστίσει η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα· από την άλλη, για το πασχαλινό επίδομα διαρρέουν συγκεκριμένα νούμερα, τα οποία παραπέμπουν σε πολύ μεγαλύτερη δαπάνη.

Συγκεκριμένα, διαρρέουν συγκεκριμένα νούμερα για το ύψος του επιδόματος (200 ευρώ), αλλά και για τις κοινωνικές ομάδες και τον αριθμό των πολιτών που θα επωφεληθούν: γίνεται λόγος για 250.000 πολίτες-δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, για 450.000 χαμηλοσυνταξιούχους και για 700.000 που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό. Ακόμη και αν το επίδομα δεν θα έχει το ίδιο ύψος για τις τρεις αυτές κατηγορίες, ένας πρόχειρος πολλαπλασιασμός δείχνει ότι τα «λεφτά υπάρχουν», αλλά μόνο για το Πάσχα, μιλάμε για πάνω από 200 και έως 280 εκατ. ευρώ.

Το γεγονός ότι η κυβέρνηση θεωρεί τώρα κατάλληλη τη στιγμή για να υπογραμμίσει τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού τον Απρίλιο, «ερεθίζοντας» τις σχετικές προσδοκίες με δηλώσεις όπως αυτή του κ. Χατζηδάκη στη συνέντευξή του στον ΣΚΑΙ ότι ο νέος κατώτατος μικτός μισθός θα έχει πρώτο ψηφίο το 8, είναι ακόμη μία αποχρώσα ένδειξη ότι η κυβέρνηση καταφεύγει στον κοινωνικό αυτοματισμό: για να καθηλώσει τις προσδοκίες των αγροτών για ουσιαστική στήριξη τώρα, αναπτερώνει τις προσδοκίες για κοινωνική στήριξη σε άλλα κοινωνικά στρώματα… αργότερα. Προσδοκίες εναντίον προσδοκιών και αγρότες εναντίον ευάλωτων… Τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται, ενισχύουν αυτές τις υπόνοιες.

● Οι ανακοινώσεις για επίδομα στους ευάλωτους το Πάσχα στηρίζονται στο πρώιμο δεδομένο ότι τα δημόσια έσοδα για τον Ιανουάριο θα είναι πάνω από τις προβλέψεις του προϋπολογισμού. Αυτό όμως που συμβαίνει τώρα, δεν είναι επιχείρημα για τα τωρινά αιτήματα των αγροτών.

● Η αναφορά σε «ταμειακό πλεόνασμα», που τώρα επιστρατεύεται, στους τελευταίους μήνες της περσινής χρονιάς και ιδιαίτερα στο κλείσιμο τον Δεκέμβριο αποσύρθηκε υπέρ του «πλεονάσματος σε δημοσιονομική βάση» – και εναλλάσσονται κατά βούληση, ανάλογα με τις κάθε φορά επίκαιρες πολιτικές ανάγκες της κυβέρνησης.

Οι ευρωεκλογές

Οχι μόνο η ελληνική, αλλά και οι κυβερνήσεις των άλλων χωρών-μελών της Ε.Ε. έκαναν μικρότερης ή μεγαλύτερης κλίμακας συμβιβασμούς με τους αγρότες. Η ελληνική φαίνεται ότι είναι αυτή που δεν διατίθεται να κάνει ουσιαστικό συμβιβασμό, αλλά επιδιώκει να «καθαρίσει» με «ψίχουλα» – ακόμη και αν στη σημερινή συνάντηση των εκπροσώπων των αγροτών με τον πρωθυπουργό, ο τελευταίος εμφανίσει και κάποια -σε κάθε περίπτωση, μικρής εμβέλειας- θετική έκπληξη.

Αντίθετα, η Γαλλία, η Ολλανδία και η Γερμανία, αλλά και οι Ισπανία και Πορτογαλία, έκαναν πολύ περισσότερα. Ωστόσο, τίποτε (ή ελάχιστα) από αυτά θα είχε γίνει αν δεν υπήρχε η πίεση των επερχόμενων ευρωεκλογών, ιδιαίτερα στη συγκυρία της μεγάλης ανόδου της άκρας Δεξιάς.

Με αυτή την έννοια, οι αγρότες δεν χάνουν επειδή οι ευάλωτοι κέρδισαν το ενδιαφέρον της κυβέρνησης, αλλά α) επειδή η ελληνική κυβέρνηση νιώθει πολύ πιο ασφαλής εκλογικά, γενικά αλλά και ειδικά σε σχέση με τα σχήματα της άκρας Δεξιάς, β) επειδή δεν υπάρχουν ιδιαίτερες εκλογικές περιφέρειες που διαμορφώνουν συσχετισμούς στη Βουλή με βάση τους βουλευτές που εκλέγουν. Με αυτά δεδομένα, για την κεντρική-συνολική εκλογική καταγραφή των ευρωεκλογών, το target group των ωφελημένων από τα μέτρα που εξαγγέλλονται για το Πάσχα είναι και πολύ πολύ ευρύτερο των αγροτών και πολύ ισχυρότερης εκλογικής σημασίας.

Πρόκειται λοιπόν για ωμό «ζύγισμα» εκλογικών ωφελημάτων και εκλογικής χρησιμότητας διαφορετικών κοινωνικών στρωμάτων και όχι για κυβερνητική ευαισθησία που ιεραρχεί ψηλότερα τους ευάλωτους και τους εργαζόμενους γενικά σε σχέση με τους αγρότες. Για ακόμη μία φορά, οι «υπαινιγμοί» του κοινωνικού αυτοματισμού είναι απατηλοί.