ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Μανώλης Χαιρετάκης*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Κατά τη δεκαετία του 1960 στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ(1) οι διαμαρτυρίες των φοιτητών είχαν αποτελέσει σημαντικό τμήμα του μεγαλύτερου Κινήματος για την Ελευθερία του Λόγου (Free Speech Movement)(2), που διαδόθηκε σε όλες τις ΗΠΑ, αποτελώντας την αρχή της αντικουλτούρας της δεκαετίας αυτής.

Οι πρωτεργάτες ήταν οι φοιτητές Mario Savio, Jack Weinberg, Steve Weissman, Jackie Goldberg και άλλοι. Υπήρχαν και προηγουμένως φοιτητικές διαμαρτυρίες στο Μπέρκλεϊ, ήδη από τη δεκαετία του 1930, ωστόσο οι μαζικές διαμαρτυρίες ξεκίνησαν από τη δεκαετία του 1950, κατά την εποχή του Μακάρθι(3). Το 1949 είχαν ξεκινήσει φοιτητικές διαμαρτυρίες εναντίον της αντικομμουνιστικής στάσης και εναντίον του όρκου που εξαναγκάζονταν να παίρνουν οι καθηγητές στο εκεί Πανεπιστήμιο.

Οι διαμαρτυρίες του ’60 αφορούσαν αλληλοσυσχετιζόμενα κοινωνικά θέματα, δηλαδή την Κίνηση για τα Πολιτικά Δικαιώματα, την Κίνηση για την Ελευθερία του Λόγου, και τις διαμαρτυρίες εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ. Ξεκίνησαν με αφορμή τη διαδήλωση στο Sheraton Palace. Τον Σεπτέμβριο του 1964, η πρύτανις Towle κοινοποίησε ένα γράμμα σύμφωνα με το οποίο δεν επιτρεπόταν να υπάρχουν οι πολιτικές οργανώσεις αλλά και συζητήσεις που είχαν δημιουργήσει οι φοιτητές στα τραπέζια που είχαν στήσει στη γωνιά των οδών Bancroft και Telegraph, εδώ και χρόνια.

Η φοιτητική ομάδα CORE(4) έστησε ένα τραπέζι, για να εκδηλώσει την αντίθεσή της, στο Sproul Hall. Αρχές Οκτωβρίου 1964, ο Jack Weinberg, πρόεδρος της CORE στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ [που μιλάει και στην προτεινόμενη ταινία-βλέπε(1)], συνελήφθη στο Sproul Hall, αφού παραβίαζε τους νέους κανονισμούς του Πανεπιστημίου για τον φοιτητικό πολιτικό ακτιβισμό. Οι φοιτητές περικύκλωσαν το αστυνομικό αυτοκίνητο εμποδίζοντάς το να ξεκινήσει.

Στη διάρκεια της νύχτας και την επόμενη μέρα φοιτητές όπως ο Mario Savio έβγαζαν λόγους ανεβασμένοι στην οροφή του αυτοκινήτου αυτού, απαιτώντας την ελευθερία του λόγου στο Πανεπιστήμιο. Είχαν συγκεντρωθεί περίπου 7.000 φοιτητές εκεί κοντά για να ακούσουν τους λόγους των διαμαρτυρόμενων φοιτητών.

Η μουσική(5) ήταν διαρκώς παρούσα σε όλη αυτήν τη διαμαρτυρία αυτής της δεκαετίας. Αλλά και οι ταινίες – ενδεικτικά αναφέρω το «Zabriskie Point» (1970) του Αντονιόνι, στον σύνδεσμο https://fsharetv.io/movie/zabriskie-point-episode-1-tt0066601.

(1): Βλέπε την ταινία (με διάρκεια 117′) του 1990 που περιγράφει αναλυτικά τα συμβάντα εκείνη την εποχή στον σύνδεσμο https://fsharetv.co/movie/berkeley-in-the-sixties-episode-1-tt0099121.

(2): Για την πολιτική ανυπακοή στο Μπέρκλεϊ, βλέπε τη μουσική για την Απόφαση στους Δρόμους, στο https://www.youtube.com/watch?v=28aPyBrPOYc.

(3): Joseph Raymond McCarthy, 1908-1957. Αμερικανός πολιτικός, γερουσιαστής του Ουισκόνσιν (1947-1957). Ο όρος μακαρθισμός αφορά αντικομμουνιστικές δραστηριότητες. Στις μέρες μας ο όρος σημαίνει δημαγωγικές, παράτολμες και αναπόδεικτες κατηγορίες και δημόσιες επιθέσεις εναντίον του χαρακτήρα και του πατριωτισμού των πολιτικών αντιπάλων. Πέθανε από κίρρωση του ήπατος.

(4): CORE είναι τα αρχικά της Συνέλευσης για την Ισότητα των Φυλών (Races), οργάνωσης πολιτικών δικαιωμάτων που έπαιξε σημαντικό ρόλο από την ίδρυσή της ώς τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Τα μέλη της αποτελούνται από όλους/όλες που θεωρούν ότι οι άνθρωποι είναι ίσοι μεταξύ τους και (τα μέλη της) εργάζονται για την ευόδωση του τελικού στόχου της πραγματικής ισότητας για όλους τους ανθρώπους.

(5): Ενδεικτικά βλέπε στο You Tube τα τότε τραγούδια 1) Gil Scott-Heron – The Revolution will not be Televised, 2) Marvin Gaye – What’s Going On 1971, 3) John Lennon/Plastic Ono Band, Give Peace a Chance.

*Ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών