To 1964 στο Λίβερπουλ 60 νέες και νέοι λιποθύμησαν, αφού είχαν σταθεί ολόκληρη νύχτα στην ουρά μαζί με δώδεκα χιλιάδες άλλους για να αγοράσουν εισιτήρια για μια συναυλία των Μπιτλς.
Σήμερα δεν έχουμε στην Ελλάδα τους Μπιτλς, αλλά τον Λάνθιμο, η επιτυχία του οποίου έχει ξεσηκώσει ένα υστερικό κύμα αντιπαράθεσης. Αντί για την «Μπιτλομανία», την «Beatles hysteria», τώρα έχουμε τη «Λανθιμο-υστερία».
Τα πληκτρολόγια στα κοινωνικά δίκτυα πήραν φωτιά, αντανακλώντας ή/και πυροδοτώντας έναν πανζουρλισμό συγκρούσεων, με τους μεν να εκτοξεύουν προσβολές στους δε. Ακόμα κι ο πρωθυπουργός ύμνησε με ανάρτησή του το «Poor Things» και τον Λάνθιμο, η σατιρική ιστοσελίδα «Λάνθιμος χούλιγκανς» αφηνίασε, ενώ στα timelines επικράτησε, κυριολεκτικά, ο κακός χαμός.
Ολες και όλοι είπαν τη γνώμη τους για τα «Χαμένα κορμιά»· τι την είπαν δηλαδή, την ούρλιαξαν: οι υμνητές του Λάνθιμου κατακεραύνωναν τους αρνητές του ως αναίσθητους, ακαλλιέργητους, αμόρφωτους και πολιτιστικούς σκουπιδοφάγους που τολμούν να μη χρεμετίζουν από ενθουσιασμό για την ταινία, ενώ οι απέναντι, μη σηκώνοντας μύγα στο σπαθί τους, άφριζαν αποκαλώντας τους πρώτους θολοκουλτουριάρηδες και επαρχιωτιστές οπαδούς ενός αρρωστημένου σκηνοθέτη ακαταλαβίστικων ταινιών. Βέβαια, οι όποιες ψύχραιμες φωνές πνίγηκαν στα ταραγμένα τενάγη του καβγά, αφήνοντας τους ήρεμους θεατές να αναρωτιούνται και να ανησυχούν: προς τι όλη αυτή η φασαρία; Ποια πλήκτρα του συλλογικού ασυνειδήτου των Ελλήνων πάτησε η ταινία του Λάνθιμου, ώστε να βγει στην επιφάνεια όλος αυτός ο γκροτέσκος, γελοίος και υποτιμητικός για το μορφωτικό μας επίπεδο όγκος υστερίας;
Αυτό είναι αρμοδιότητα ψυχολόγων, όπως και ο ορισμός της λέξης «υστερία». Μεγάλη κουβέντα έχουμε εδώ, που αφορά βέβαια το πώς η πατριαρχία τεκμηριώνεται, ενισχύεται και διαιωνίζεται μέσω της γλώσσας. Λοιπόν, η υστερία (δηλαδή η παθολογική κατάσταση ενός ατόμου που εκδηλώνει νευρικό άγχος με σωματικά συμπτώματα που δεν έχουν καμία οργανική βάση, ή, μεταφορικά, η εκδήλωση υπερβολικών και εντονότατων αντιδράσεων που δείχνουν πως το άτομο έχει χάσει τον έλεγχο του εαυτού του και έχει καταληφθεί από πανικό ή κάποιο άλλο έντονο συναίσθημα που δεν δικαιολογείται από τις περιστάσεις, σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας) είναι ένα αντιδάνειο, από το γαλλικό «hysterie», από το αρχαιοελληνικό «υστέρα», δηλαδή «μήτρα», επειδή πιστευόταν από την αρχαιότητα πως η υστερία είναι αποκλειστικώς γυναικεία πάθηση…
Σύμφωνα με τον δρα Σάββα Σαλπιστή, «ο Πλάτωνας παρομοιάζει τη μήτρα της γυναίκας με ζώο που θα πρέπει να τιθασευτεί διαμέσου της αναπαραγωγής»! Σε αντίθετη περίπτωση, λέει ο ψυχίατρος σε σχετικό άρθρο του, «η μήτρα εξαγριώνεται και αρχίζει να μετακινείται μέσα στο σώμα, προσβάλλοντας το αναπνευστικό σύστημα και προκαλώντας δύσπνοια, αίσθημα ασφυξίας… Ως μοναδικός τρόπος αποκατάστασης της ηρεμίας μιας τέτοιας απεγνωσμένης γυναίκας, θεωρούνταν πως είναι η γονιμοποίησή της», καταλήγει ο κ. Σαλπιστής, μεταφέροντας βεβαίως τις απόψεις του Πλάτωνα.
Ο Φρόιντ έδωσε τέλος στη σύνδεση της υστερίας με τη μήτρα, επαναπροσδιορίζοντάς την ως μια ψυχική και όχι νευρολογική ασθένεια με αιτιολογία τη σεξουαλική διαταραχή, η οποία προσβάλλει ακόμα και παιδιά, ακόμα και άνδρες. Οι οποίοι, βέβαια, εάν μαίνονται και ωρύονται σε κάποιο ποδοσφαιρικό αγώνα, ας πούμε, η πατριαρχική κοινωνία δεν θα τους πει υστερικούς…
Κοντολογίς, η υστερία δεν κάνει διακρίσεις φύλου, κάτι που ισχύει και με τις υστερικές και τους υστερικούς που είτε βδελύσσονται είτε δοξολογούν την ταινία του Λάνθιμου. Ψυχραιμία, παιδιά…
♦ Η υστερία κατατάσσεται στις σωματόμορφες διαταραχές, δηλαδή στις διαταραχές εκείνες που εκδηλώνονται με σωματικά συμπτώματα τα οποία δεν μπορούν να αποδοθούν σε εντοπίσιμη κλινικά ιατρική αιτία. Πιο σύγχρονες ονομασίες για την υστερία είναι Διαταραχή Μετατροπής ή Διαταραχή Λειτουργικών Νευρολογικών Συμπτωμάτων
