Θεριεύει η παραβατικότητα στην εργασία

Η αδήλωτη εργασία (με 1.218 παραβάσεις), η άρνηση εισόδου και πρόσβασης από τους εργοδότες προς τους επιθεωρητές Εργασίας και η παροχή ανακριβών στοιχείων (743 παραβάσεις), τα προβλήματα στη σωστή καταγραφή των πινάκων προσωπικού (3.808 παραβάσεις), η μη τήρηση του ωραρίου, της εβδομαδιαίας ανάπαυση και των αργιών (643 παραβάσεις), αλλά και χιλιάδες άλλες παραβάσεις (3.347) στον τομέα της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία είναι ορισμένα από τα δυνατά ευρήματα των ελέγχων του ΣΕΠΕ το δωδεκάμηνο του 2023.

Ευρήματα για τα οποία, ωστόσο, δεν μπορεί να γίνει βαθύτερη ανάλυση γιατί δεν συνοδεύονται από πρόσθετες συντεταγμένες όπως είναι το μέγεθος των επιχειρήσεων, η γεωγραφική και κλαδική κατανομή τους, η έκβαση των ενστάσεων που υποβάλλουν οι επιχειρήσεις μετά την επιβολή των προστίμων, τα τελικά ποσά που εισπράττονται και τα ποσοστά συμμόρφωσης των επιχειρήσεων μετά τους ελέγχους.

Πάντως, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ανεξάρτητης Αρχής, οι έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας το 2023 έφτασαν τους 73.579, αυξημένοι κατά σχεδόν 13% σε σχέση με το 2022 (65.286). Διαπιστώθηκαν παραβάσεις σε περισσότερες από 1 στις 4 επιχειρήσεις που έλεγξε η Επιθεώρηση Εργασιακών Σχέσεων, ενώ 1 στις 7 παραβίασε τη νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια, σύμφωνα με τα πορίσματα των επιθεωρητών ΥΑΕ. Εξίσου υψηλή η αναλογία (1 στις 5) των παραβιάσεων και στις επιχειρήσεις που ελέγχθηκαν από τους ειδικούς επιθεωρητές.

Στο 12μηνο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2023, επιβλήθηκαν συνολικά 16.049 διοικητικές κυρώσεις, έναντι 14.504 το 2022, και το χρηματικό ύψος των προστίμων ανήλθε σε 44.569.101 ευρώ, από 35.966.183 το 2022.

Το ιστορικό υψηλό των ελέγχων σε ετήσια βάση ουσιαστικά συμπίπτει με τον έναν χρόνο λειτουργίας της Επιθεώρησης Εργασίας ως Ανεξάρτητης Αρχής, από την 1η Φεβρουαρίου του 2023.

«Η επίτευξη του αυξημένου αριθμού ελέγχων τη χρονιά που πέρασε αναδεικνύει την προσήλωση των επιθεωρητών στο έργο τους, που είναι η τήρηση της νομιμότητας στην αγορά εργασίας. Το έργο αυτό συμβάλλει στην προστασία του αδύναμου, που είναι τόσο ο εργαζόμενος, όσο και ο εργοδότης ο οποίος λειτουργεί στο πλαίσιο του νόμου και πλήττεται από τον αθέμιτο ανταγωνισμό όσων παραβιάζουν την εργατική νομοθεσία. Η νέα χρονιά μάς βρίσκει με νέα τεχνολογικά εργαλεία, με αποφασιστικότητα και με υπερηφάνεια για το έργο που επιτελούμε προς όφελος της ελληνικής κοινωνίας», αναφέρει ο Γιώργος Τζιλιβάκης, διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας.

Aραγε πώς και πόσο συνδέονται στα στοιχεία του ΣΕΠΕ με την αύξηση των θανατηφόρων και των σοβαρών εργατικών ατυχημάτων; Σε αυτό το θέμα επικρατεί παντελής άπνοια και ουδείς επιτρέπεται να γνωρίζει τι συμβαίνει με την πορεία διαλεύκανσης των ατυχημάτων, τι γίνεται με τα πορίσματα των επιθεωρητών και ποιες είναι οι δικαστικές αποφάσεις που δικαιώνουν τις οικογένειες των θυμάτων. Ως εκ τούτου ιδιαίτερη σημασία έχει η επίκαιρη ερώτηση προς την υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης από τον τομεάρχη Εργασίας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., Γιώργο Γαβρήλο, με θέμα την ανησυχητική αύξηση των εργατικών ατυχημάτων τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας.

«Στην πατρίδα μας καταρρίφθηκε το 2023 άλλο ένα τραγικό, μαύρο ρεκόρ, με 182 ανθρώπους να έχουν χάσει τη ζωή τους και 286 να έχουν τραυματιστεί σοβαρά σε εργατικά ατυχήματα. Σημειωτέον, μάλιστα, ότι και το 2022 είχαμε πολύ υψηλές καταγραφές με 104 νεκρούς και 140 σοβαρά τραυματίες, χωρίς να υπολογίζεται σε αυτά τα νούμερα ο αριθμός των επαγγελματικών νόσων. Η κυβέρνηση είναι υπόλογη για την υποβάθμιση του ΣΕΠΕ και την έλλειψη εντατικών ελέγχων στους χώρους εργασίας, ενώ κωφεύει στις επισημάνσεις και προτάσεις των αρμόδιων φορέων (ΓΣΕΕ ήδη από το 2021) και των ειδικών επιστημόνων.

»Για παράδειγμα, ο Ελληνας επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και την Ασφάλεια αποτύπωσε (επίσης από τον Απρίλιο του 2021) την επιδείνωση της κατάστασης στα ζητήματα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία (ΥΑΕ) στη χώρα μας και προειδοποιούσε για την επερχόμενη ραγδαία κλιμάκωση στη βάση των ασκούμενων πολιτικών και της λειτουργίας των θεσμικών αρχών προειδοποιώντας για τον κίνδυνο ραγδαίας αύξησης των θλιβερών ποσοστών» επισημαίνει ο κ. Γαβρήλος και καλεί τη Δόμνα Μιχαηλίδου να απαντήσεις στα εξής δύο ερωτήματα:

● Το υπουργείο προτίθεται να λάβει τα μέτρα που χρειάζεται αμέσως να υλοποιηθούν όπως η έναρξη ουσιαστικής συνεργασίας (κοινωνικού διαλόγου) μεταξύ κυβέρνησης, συνδικάτων και εργοδοτών, η επαναλειτουργία του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας σε αναβαθμισμένη μορφή ως Γενική Γραμματεία με στελεχιακή, οργανωτική, τεχνολογική ενδυνάμωση, εντός του υπουργείου Εργασίας, η επαναφορά της ισορροπίας στο υφιστάμενο μνημονιακό εργασιακό δίκαιο με τη νομοθετική ενδυνάμωση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και η ίδρυση Φορέα Ασφάλισης Επαγγελματικού Κινδύνου και Ασθενειών;

● Τι σκοπεύει να κάνει για την ηθική δικαίωση των συγγενών που μένουν πίσω, την ενδελεχή εξέταση των συνθηκών των ατυχημάτων, τη δημοσίευση των πορισμάτων και των επιβληθέντων προστίμων (σύμφωνα με τα όσα προβλέπει η εργατική νομοθεσία), την επίσπευση της διαδικασίας αποζημίωσης, την ενίσχυση του επιδόματος και την προκαταβολή βοηθητικού ποσού για την άμεση ανακούφιση και επιβίωση των πληγεισών οικογενειών;