Υπεράνω όλων το δικαίωμα στην ειρήνη

Είχα την τιμή να προσκληθώ ως ομιλητής την Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου στη Μυτιλήνη για τα 29 χρόνια της πλούσιας σε δράση κίνησης «Συνύπαρξη για την Ειρήνη και Επικοινωνία στο Αιγαίο». Επέτειο που συνεορτάσαμε με υψηλού επιπέδου αντιπροσωπεία της αντίστοιχης τουρκικής κίνησης EGE BARIS, με έδρα τη Σμύρνη. Τιμήσαμε έτσι και την Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Τα γενέθλια της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου τιμώνται στις 10 Δεκεμβρίου, αλλά η ανθρωπότητα απέχει πολύ από την εφαρμογή του ιστορικού αυτού κειμένου, το οποίο προέκυψε (1948) στον απόηχο της αντιφασιστικής νίκης.

Στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι μεγάλες χώρες της Δύσης εμφανίζονταν ως υπέρμαχοι των ανθρώπινων δικαιωμάτων, δίνοντας όμως έμφαση στα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα εις βάρος των συλλογικών και κοινωνικών. Από την άλλη, στις χώρες του «υπαρκτού» σοσιαλισμού και σε πολλές του Τρίτου Κόσμου ορκίζονταν στα κοινωνικά δικαιώματα, χαρακτηρίζοντας τη διεκδίκηση των ατομικών και πολιτικών «δούρειο ίππο» της Δύσης. Η λήξη του Ψυχρού Πολέμου κατέστησε αναμφισβήτητη αλήθεια ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι οικουμενικά, αδιαίρετα και αδιαπραγμάτευτα. Στο ευρωπαϊκό επίπεδο, υπήρξε πρόοδος στο νομικό επίπεδο, αλλά και στη δημιουργία θεσμών προστασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων, όπως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Θα πει κανείς ότι δεν υπάρχει χώρα στον κόσμο όπου βασικά δικαιώματα δεν παραβιάζονται, ακόμα και στην ηγέτιδα δύναμη του λεγόμενου ελεύθερου κόσμου, τις ΗΠΑ, την οποία ακολουθεί πιστά η κυβέρνηση Μητσοτάκη και της οποίας καλύτεροι σύμμαχοι είναι καθεστώτα σαν της Σαουδικής Αραβίας. Από την άλλη, το ότι σύμμαχοι της Ρωσίας είναι το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν και το απολυταρχικό της Β. Κορέας δεν δικαιολογεί τα δύο μέτρα και δύο σταθμά εκ μέρους των ΗΠΑ σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Γενικότερα, τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι εύκολα υπερασπίσιμα σε έναν κόσμο γεμάτο ανισότητες και εκρηκτικές αντιθέσεις. Συχνότατα, συνθλίβονται στις νεοφιλελεύθερες συμπληγάδες. Κορυφαίο δικαίωμα προς κατοχύρωση και υπεράσπιση είναι το δικαίωμα στην ειρήνη, που ισοδυναμεί με το δικαίωμα στη ζωή, η οποία θυσιάζεται στον βωμό πολλών σημερινών πολέμων, κυρίως στην Ουκρανία και τη Γάζα.

Οι ενεργοί πολίτες τούτης της χώρας που μετέχουν με ανιδιοτέλεια σε φορείς προστασίας ανθρώπινων δικαιωμάτων χαρακτηρίζονται υποτιμητικά από την Ακροδεξιά και μερίδα της Δεξιάς «δικαιωματιστές», σαν να πρόκειται για ζήτημα δευτερεύον και υπονομευτικό της εθνικής κυριαρχίας, όταν πρόκειται για τα δικαιώματα των μεταναστών και των προσφύγων. Εμείς, όμως, στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. θα παραμείνουμε δικαιωματιστές, διότι τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν οικουμενική και αδιαπραγμάτευτη αξία.

*Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.