Θέλω να κρατάω τον όρο «καλλιτέχνης» και να επιμένω

Ο Θέμης Ανδρεάδης λοιπόν θα κάνει μία και μόνο εμφάνιση, την Παρασκευή 9 Φεβρουαρίου, στο «Κύτταρο», και θα είμαστε όλοι εκεί από νωρίς! Δεν σκοπεύουμε να τον χάσουμε τώρα που τον ξαναβρήκαμε. Αφήστε που τον τελευταίο χρόνο έχει εκδώσει δύο νέα άλμπουμ, το «Ετσι κι αλλιώς 7 τραγούδια θα σου πω» και το «Του Ερωτα και του Χαμού». Θα ακούσουμε και καινούργια τραγούδια δηλαδή.

● Τι έγινε, μα πού χαθήκατε τόσα χρόνια;

Ααααα, ορεξάτο για παράξενες ιστορίες σε βλέπω, Δημήτρη… Kι εγώ όμως είμαι ορεξάτος να ανοίξω το «κουτάκι», μάλλον μπαούλο, των παράξενων ιστοριών μου τώρα που πια, στα 74 μου, μπορεί και να έχουν λόγο να ειπωθούν.

● Ε, ας ειπωθούν…

Να σκεφτείς, πριν από αρκετά χρόνια με είχε πλησιάσει στο facebook, απ’ όπου έκανα δειλά την «επανεμφάνισή» μου, ο Σταύρος Καρτσωνάκης που έγραψε τη βιογραφία του Νίκου Γκάτσου και μου δήλωσε πως θεωρεί την πολυετή και πλούσια σε γεγονότα, καταστάσεις, στάσεις και αντιστάσεις κ.ά. πορεία μου άξια να καταγραφεί. Και θα γράψει αυτό το οδοιπορικό μου. Βιογραφία, μου λέει ο ίδιος…

● Γιατί χαθήκατε λοιπόν;

Πάμε εν τάχει να σου πω γιατί χάθηκα. Ξεκίνησε από το 1972 που έσκασα μύτη σε ηλικία 22 χρόνων να τραγουδάω Γιάννη Μαρκόπουλο «Θα πάω στη ζούγκλα με τον Ταρζάν» εν μέσω χούντας, τότε που ήρθα σε επαφή με το μεγάλο κοινό. Ξεκίνησε άτυπα και με έναν εντελώς προσωπικό τρόπο ερμηνείας, τρόπος που δημιουργήθηκε από αμηχανία καθώς αφήνοντας την κιθάρα από την αγκαλιά μου και σηκώνοντας όρθιο το κορμί μου, δεν ήξερα τι να κάνω τα χέρια μου. Και άρχισα να τραγουδάω σαν παρλιακό. Ετσι έσκασε ένα καινούργιο είδος τραγουδιού που καθιερώθηκε λίγο καιρό αργότερα, όταν συνεργάστηκα με τον Γιάννη Λογοθέτη και τον εξαίρετο Γιάννη Κιουρκτσόγλου κι έκανα τον δίσκο του ’73 «Γελοιογραφίες». Εγκαινίασα, με τον τρόπο που σου ανέφερα, το σατιρικό τραγούδι!

● Βρήκε ανταπόκριση;

Εγινε πολύ αγαπητό το πράγμα με μεγάλη δισκογραφία, μεγάλες και πάμπολλες συνεργασίες με όλους σχεδόν τους εκλεκτούς καλλιτέχνες της γενιάς μου και όχι μόνον. Αλλά μέσα, θα έλεγα, από έναν μοναχικό και απόλυτα προσωπικό δρόμο. Είχα -και εξακολουθώ να έχω- κι έναν «διχασμένο» τρόπο να τα λέω. Κάτι που ο μέγιστος Γιάννης Μαρκόπουλος το «είδε» σε μένα πριν από εμένα, δίνοντάς μου να τραγουδήσω από τη μία τον χιουμοριστικό «Ταρζάν» κι από την άλλη τη θεϊκή μπαλάντα «Οχι δεν πρέπει να συναντηθούμε». Είχα κάνει ήδη μια πολύ μεγάλη πορεία με μεγάλη επιτυχία. Σε κανέναν δεν «χρωστούσα» αυτή την επιτυχία παρά απευθείας και μόνο στο κοινό, στον απλό κόσμο που αγκάλιασε απλόχερα και με ανοιχτή καρδιά το χαμόγελο και τη χαρά που του έδινα. Το είδα και τώρα από το πώς με υποδέχτηκαν οι απλοί αυτοί άνθρωποι και τα παιδιά τους, ναι, και αυτά, όταν «επέστρεψα» μετά από περίπου 25 χρόνια με το ερώτημα «βρε ποιος θα με θυμάται εμένα μετά από τόσα χρόνια;».

● Και τι μπήκε εμπόδιο σε όλα αυτά;

Ηρθε -όχι που θα το άφηνε- το κέρδος. Και η απόλυτα Καταναλωτική Κερδοσκοπική Πράξη που είχαν οι «μεσάζοντες». Να παραβλέψουν αλλά και να πολεμήσουν την όποια καλλιτεχνική, δημιουργική και «αντιστάρ» αντίληψη έχεις και να την κάνουν, θα έλεγα, αναπτήρα μιας χρήσης. Ανάβει, ανάβει, ανάβει, τελειώνει, τον πετάς, ο επόμενος… Υπάρχει και μια «σκοτεινή» μου πλευρά που με θέλει να μελοποιώ ποιητές, να γράφω δακρυσμένα τραγούδια, να μελοποιώ Μάνο Ελευθερίου, Γιώργο Χρονά και να ’χω την «απαίτηση» να τα τραγουδάω – και όσα δεν πουλάνε. Εεεε, θα βρεθώ εκτός εταιρειών, στα μαύρα τα κατάστιχα, γιατί είχα και εξακολουθώ να έχω το «ελάττωμα» να τα λέω ανοιχτά και φωναχτά. Κάτι σαν ένα δονκιχωτικό ουτοπικό σύμπλεγμα, που κάποιοι άλλοι «δυστοπικοί» το λεν αλήθεια. Ξεκαθάρισα τη θέση μου στους υπεύθυνους, ότι με κούρασε η συνεχής και σωρηδόν παραγωγή των σατιρικών τραγουδιών και η παρότρυνση, σε στιλ παράκλησης, «βρε Θέμη, κάνε κάτι να “χτυπήσουμε” τον (σίφουνα) Χάρρυ Κλυνν». Βρε δεν πά’ να λέω εγώ ότι δεν κάνω το ίδιο πράγμα και ότι εγώ προσδοκώ και επιμένω να προσφέρουν χαμόγελο τα τραγουδάκια αυτά αλλά να αφήνουν και κάποιες δεύτερες «σκέψεις» για το σπίτι, και όχι ένα εξουθενωτικό χαχανητό. Εεεε άντε βρε, δεν χαρήκαμε κι όξω από την πόρτα.

● Δεν κουραστήκατε να παλεύετε;

Δεν το ‘βαλα κάτω. Πήγαινα και τραγούδαγα «Είμαι πολύ ωραίος» και με τα χρήματα που έπαιρνα έκανα παραγωγές ιδίοις εξόδοις και βεβαίως έχοντας τη «μαύρη λίστα» τους στην πλάτη. Το πάλεψα για 10 χρόνια ώσπου και κατατροπώθηκα. Και καλλιτεχνικά (μυστήριο πράγμα να θέλω να κρατάω τον όρο «καλλιτέχνης» και να επιμένω) και ψυχικά και σωματικά και, βεβαίως, οικονομικά. Σταμάτησα μετά από μια πρόταση συνεργασίας που δεν μου επέτρεπε η «καταγωγή μου και η τέχνη που εξασκώ» να δεχτώ για την επιβίωση, τη δική μου και πρωτίστως της οικογενείας μου. Ετσι, γλιστρώντας, έπεσα στο κενό.

● Και εξαφανιστήκατε…

Σταμάτησα -οριστικά πίστευα- να έχω οποιαδήποτε σχέση με αυτό που αγαπώ και, γιατί να μην το πω, που το έκανα καλά, για 25 χρόνια. Γιατί ήθελα και εξακολουθώ να θέλω -περισσότερο τώρα- να τραγουδάω κι αυτοί που ακούν να νιώθουν ότι τους λέω όχι «την αλήθεια μου» αλλά αλήθεια.

● Πώς σας αντιμετώπισαν οι συνάδελφοί σας τα χρόνια της εξαφάνισής σας;

Πώς με αντιμετώπισαν οι συνάδελφοί μου τα χρόνια της εξαφάνισής μου; Δεν ζητάω βοήθεια συνήθως, τότε όμως ζήτησα από δύο μόνον συναδέλφους να με βοηθήσουν. Δεν μου την έδωσαν. Οι δισκογραφικές ήταν παντοδύναμες τότε. Τους καταλαβαίνω γιατί πέρασαν κι αυτοί τα ίδια αργότερα.

● Και πώς επιστρέψατε;

Η πλάκα είναι ότι, εκεί που μετά από 25 χρόνια αποφάσισα να ξαναβρώ επαφή με τον καλλιτεχνικό χώρο με κύριο εμψυχωτή τον γιο μου Δημήτρη (που είναι εξαίρετος ζωγράφος και παράλληλα θαυμάσιος τραγουδοποιός) και μπήκα και στο στούντιο κι έγραψα έναν δίσκο, έπεσε ο ουρανός στο κεφάλι μου. Καρκίνος. Εγκεφαλικό αιμάτωμα, δύο εγχειρήσεις. Και το χειρότερο, βαρύτατη αυτοκτονική κατάθλιψη. Πάλεψα έχοντας δίπλα μου την Αννα, τα παιδιά μου και τα εγγόνια μου (χωρίς αυτούς δεν θα τα είχα καταφέρει). Με ψυχιατρικές συνεδρίες, φαρμακευτική αγωγή και τιτάνιες προσωπικές προσπάθειες.

● Αντέξατε όμως…

Πριν από δύο χρόνια κατάφερα να βγω από τον Αδη. Και άρχισα να θέλω πρώτα να «ξαναγαπήσω» το παιδάκι που ήμουν, με το μόνιμο χαμόγελο. Και μόλις συνέβη, άρχισα να βλέπω πως με αγαπούν ακόμα εκείνοι που έγραψε στο «υποσυνείδητό» τους να με βλέπουν σαν κάποιον με θετικό πρόσημο, που τους έκανε να νιώθουν καλά.

● Ισχύει. Βλέπω πολλή αγάπη για σας παντού γύρω.

Το είδα. Το βλέπω μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, μέσα από τις live εμφανίσεις μου…

● Και έρχεται η «Απανεμιά» και αποδεικνύεται ένας αληθινός θρίαμβος…

Πήγα στην ιστορική μπουάτ «Απανεμιά» για δύο εμφανίσεις, επειδή ήμουν καλεσμένος στην υπέροχη τηλεοπτική εκπομπή του Νίκου Πορτοκάλογλου «Μουσικό Κουτί» και η πρόσκλησή του είχε μεγάλη ανταπόκριση στον κόσμο. Με ξαναθυμήθηκαν. Λέω, πάμε να δούμε, να κάνω δύο Τετάρτες εκεί. Αυτό που έγινε ήταν απερίγραπτο. Οι δύο έγιναν 28(!) και sold out. Απίστευτη και συγκλονιστική εμπειρία. Και για εμένα και για τον κόσμο που με τίμησε όχι μόνον με την παρουσία του αλλά και με την αναγνώριση και τη συμμετοχή. Χωρίς να έχει «ξεχάσει» τίποτα από τα 50 plus χρόνια της παρουσίας και απουσίας, αλλά και τα καινούργια τραγούδια μου, 25 τον αριθμό, που έγιναν αμέσως αποδεκτά!

● Μήπως θεωρείτε, τώρα που το ξανασκέφτεστε, ότι δεν έπρεπε να χάσετε τόσο χρόνο; Ή, τελικά, σωστά πράξατε και αποφασίσατε να απέχετε;

Σωστά έπραξα γιατί η σχέση μου με ό,τι είμαι ήταν μονόδρομος. Από εκεί και πέρα, αν ενός καλλιτέχνη η μοίρα του είναι να χαθεί, ας χαθεί. Αλλά δεν του αξίζει. Κανενός. Ομως οι καλλιτέχνες είναι μια φυλή που δεν το βάζουν κάτω. Βεβαίως θα βρεθούν και θα πέσουν στα πατώματα. Βεβαίως και θα χαθούν στα μέσα τους σκοτάδια. Ομως, η τέχνη πάντα θα έρχεται και θα σε παίρνει από το χέρι, για να το πάτε μαζί. Και… συνεχίζετε, και… συνεχίζεται.

● Ησασταν από τους αγαπημένους του Γιάννη Μαρκόπουλου, του Μίμη Πλέσσα, του Γιώργου Χατζηνάσιου και τόσων άλλων…

Να είσαι 15 χρόνων και να έχεις δάσκαλο στην κλασική κιθάρα τον Νότη Μαυρουδή. Στη συνέχεια να τραγουδάς με την Αρλέτα, την Καίτη Χωματά, να είσαι 22 χρόνων και να τραγουδάς με τον μέγιστο Γιάννη Μαρκόπουλο και τον Ψαρονίκο. Να γράφεις με τους μεγάλους Μίμη Πλέσσα και Γιώργο Χατζηνάσιο, να τραγουδάς για δύο σεζόν με τεράστια επιτυχία με την ανεπανάληπτη Βίκυ, με τη Δήμητρα, με τον Μανώλη και… και… Ε, το λες ότι σε χάιδεψε ο Θεός. Μόνο με τον «Θείο» και με τη Χαρούλα δεν βρέθηκα ποτέ. Απωθημένο;

● Γιατί είναι τόσο σοβαρή περίπτωση το σατιρικό τραγούδι;

Κοίτα, όταν πεθάνει το αγαπημένο σου ζωάκι, σκυλάκι θες, γατούλα θες, κλαίμε απαρηγόρητοι και σπαράζουμε στο κλάμα γιατί νιώθουμε την ασφάλεια ότι θα ανοίξει η ψυχή μας χωρίς να κινδυνεύσει να χαθεί, όπως θα γινόταν με την απώλεια ενός δικού μας ανθρώπου. Ετσι είναι και το σατιρικό τραγούδι. Ανοίγει η καρδιά μας με χαμόγελο ακουμπώντας «δυσπρόσιτα τοπία» χωρίς να κινδυνεύει να χαθεί. Οταν πρωτοβγήκα με αυτό το είδος τραγουδιού, το σατιρικό, ο Διονύσης Σαββόπουλος είπε κάτι υπέροχο για μένα: «Ξέρεις γιατί έχει επιτυχία αυτός ο τύπος; Γιατί νομίζεις ότι κοροϊδεύει τον διπλανό σου».

● Στο «Κύτταρο» τι να περιμένουμε; Είναι ένας ροκ χώρος όπως θα γνωρίζετε φυσικά…

Κι εγώ βρεεε «Πουρόκ» είμαι. Ροκ είναι αυτός που ονειρεύεται, αγωνίζεται, που έχει κάνει τη δική του επανάσταση, που έχει άποψη, δεν συμβιβάζεται και είναι ειλικρινής! Κοίτα, επειδή είμαι αχαρτογράφητος κι αχαρακτήριστος, όλα να τα περιμένεις. Και τα έτσι και τα αλλιώς. Βεβαίως, μεγάλος χώρος που θα έχει τη σχετική άπλα να κινηθώ παντοιοτρόπως ο Γέρων Θεμήσιος. Μια εξαίρετη 6μελής μπάντα, με σπέσιαλ γκεστ τον υπέροχο Δώρο Δημοσθένους, και κρυφούς γκεστ, δεν λέω, να έρθετε να δείτε. Ενα γεμάτο πρόγραμμα για μια «συλλεκτική» βραδιά.

♦ Θέμης Ανδρεάδης
«Ετσι… κι Αλλιώς»
«Κύτταρο» 9.2.2024, Αχαρνών και Ηπείρου. Εισιτήρια: από 12 ευρώ