Μερικά σχόλια σε σχέση με το επεισόδιο Σούνακ-Μητσοτάκη γύρω από τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Κάθε φορά που θα γίνεται κάτι παρόμοιο, θα λειτουργεί υπέρ της Ελλάδας στην παγκόσμια και αγγλική κοινή γνώμη. Ομως, υπό προϋποθέσεις. Η μικροπολιτική και προσωπική ατζέντα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τα Γλυπτά του Παρθενώνα δεν βοηθάει την εθνική γραμμή. Και η εθνική γραμμή είναι ο οριστικός και άνευ όρων επαναπατρισμός και επανένωση των Γλυπτών. Αυτό δεν είναι θέμα της πρωθυπουργίας Μητσοτάκη. Γιατί; Επειδή, από το 1832 υποστηρίζουμε ότι ο λόρδος Ελγιν ήταν ένας στυγνός συλητής και φαύλος άρπαγας που -με τα λόγια του ομόχρονού του λόρδου Μπάιρον- «ρήμαξε ό,τι δεν άγγιξε η Τουρκιά κι οι Βάνδαλοι κι οι Γότθοι κι οι αιώνες». Προφανώς, η παρομοίωση με «τη Μόνα Λίζα κομμένη στα δύο» ήταν επιπόλαιη. Μιλάμε για υποθέσεις διαφορετικής κλίμακας. Πιο κοντά είναι το ανέκδοτο σύμφωνα με το οποίο οι Πυραμίδες της Αιγύπτου βρίσκονται σήμερα στη θέση τους επειδή ήταν πολύ βαριές για να τις μεταφέρουν οι Αγγλοι στο Λονδίνο. Αλλά, θα ήταν διπλωματική απρέπεια.
Ποια είναι η επίσημη πλευρά των Βρετανών; «Τα Γλυπτά δεν επιστρέφουν, το λέει ο νόμος». Η ελληνική πλευρά μπορεί να τα δανειστεί. Αλλά μόνο εάν πρώτα η Ελλάδα αναγνωρίσει ότι αποτελούν βρετανική περιουσία και όχι προϊόν κλοπής. Κι εδώ υπάρχει ταύτιση αγγλικής κυβέρνησης και Βρετανικού Μουσείου. Το Βρετανικό Μουσείο, στην επίσημη ιστοσελίδα του , εμφανίζεται ως καταπιστευματοδόχος, διαχειριστής και αφηγητής «της ιστορίας των πολιτιστικών επιτευγμάτων της ανθρωπότητας, από τις απαρχές της ανθρώπινης ιστορίας… έως σήμερα. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα», σύμφωνα με την ιστοσελίδα, «αποτελούν ένα σημαντικό μέρος αυτής της ιστορίας… αποτελούν ζωτικό στοιχείο της συνεκτικής συλλογής… και μέρος της κοινής παγκόσμιας κληρονομιάς, και όχι της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, αφού το Μουσείο της Ακρόπολης και το Βρετανικό Μουσείο αφηγούνται μια συμπληρωματική, πλην διαφορετική ιστορία».
Το Βρετανικό Μουσείο, με τον γενικό τίτλο «Συνήθεις παρανοήσεις», σε τέσσερις μόνο γραμμές, υποστηρίζει ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα δεν είναι κλεμμένα. Οπως σημειώνει: «Ο λόρδος Ελγιν, ο Βρετανός διπλωμάτης που μετέφερε τα Γλυπτά στην Αγγλία, ενήργησε με πλήρη γνώση και άδεια των νομικών αρχών της εποχής τόσο στην Αθήνα όσο και στο Λονδίνο. Οι δραστηριότητες του λόρδου Ελγιν ερευνήθηκαν διεξοδικά από Εξέχουσα Κοινοβουλευτική Επιτροπή το 1816 και διαπιστώθηκε ότι ήταν απολύτως νόμιμες. Μετά από ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο, διατέθηκαν κονδύλια στο Βρετανικό Μουσείο για την απόκτηση της συλλογής». Δεν δίνει λεπτομέρειες της ψηφοφορίας, που ήταν 82 υπέρ της αγοράς της συλλογής του Ελγιν και 80 κατά της αγοράς. Ούτε λέει ότι στις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα η αγγλική ελίτ ήταν χωρισμένη σ’ αυτούς που θεωρούσαν ότι η Βρετανία πρέπει να αγοράσει τα Γλυπτά, σ’ αυτούς που πίστευαν ότι πρόκειται για σπατάλη εθνικών πόρων και σ’ αυτούς, όπως ο λόρδος Μπάιρον, που κατηγορούσαν τον Ελγιν ως συλητή του Ιερού και καθαρό κλέφτη.
Τώρα γιατί τα κάνει αυτά η Αγγλία; Τα κάνει γιατί υποθέτει ότι μπορεί ακόμα να τα κάνει. Το Brexit έδειξε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο νομίζει πως ακόμα είναι μεγαλειώδες αυτοκρατορικό και φορτωμένο νησί. Οσο για τα Γλυπτά του Παρθενώνα; Το ζήτημα έχει πολλές διαστάσεις και δεν λύνεται αποκλειστικά με νομικά επιχειρήματα ή πόζες Σούνακ-Μητσοτάκη. Ομως, αν το δίκαιο του 19ου αιώνα επέτρεπε την αρπαγή με πρόφαση τη διάσωση, δύο αιώνες μετά, αποκτά διαφορετική, κυρίως, ηθική διάσταση, υπέρ της Ελλάδας, γιατί μιλάμε για αρπαγή.
Αλλωστε, ιστορικά, οι λόρδοι τύπου Ελγιν, μόνο με τον Ηρόστρατο θα μπορούσαν να συγκριθούν. Το 1860, χρονιά που ο Ντίκενς εξέδιδε τις «Μεγάλες προσδοκίες», ο Δαρβίνος το «Η καταγωγή των ειδών» και ο Τζον Στιούαρτ Μιλ μιλούσε για τον βαρβαρισμό των Κινέζων στο «Περί ελευθερίας», ο 8ος λόρδος Ελγιν πυρπολούσε στους Πολέμους του Οπίου στην Κίνα το υπέροχο Yuan-Ming-Yuan, το Θερινό Ανάκτορο του αυτοκράτορα Xianfeng έξω από το Πεκίνο. Ο Ελγιν, που χρησιμοποίησε κομμάτια από τα μάρμαρα του Παρθενώνα σαν πρες-παπιέ στο γραφείο του, ήταν γονιδιακή συνέχεια του πατέρα του. Ο,τι ο 7ος Ελγιν-πατέρας έκλεβε από τον Παρθενώνα, ο 8ος Ελγιν-υιός το πυρπολούσε στην Κίνα. Η λεηλασία και το κάψιμο του Ανακτόρου υπήρξε πράξη χυδαίου πολιτισμικού βανδαλισμού, που είχε θορυβήσει ακόμα και τη βασίλισσα Βικτωρία. Βέβαια, ο Ελγιν, αφού είχε καταφέρει να μετατρέψει το Χονγκ-Κονγκ σε βρετανικό λιμάνι, ανακηρύχθηκε εθνικός ήρωας.
Αλλά το Χονγκ-Κονγκ είχε ημερομηνία λήξης το 1997. Και εδώ θα υπάρξει τέτοια. Αρκεί η ελληνική πλευρά να μη δεχτεί ποτέ δανεισμό, «επιστροφή» υπό όρους ή σύστημα ανταλλαγών κ.λπ. Μόνον η σταθερή διεκδίκηση των κλεμμένων και η αποαποικιοποίηση των διεθνών μουσείων/κλεπταποδόχων (θέση του ΟΗΕ) θα λειτουργήσουν μακροπρόθεσμα υπέρ των δικαίων της χώρας. Με δουλειά και όχι με πόζες εντυπωσιασμών.
-320x213.jpg)
