…Τον σταυρό να πιάσεις!

Αν βάλεις μια διαδρομή στο κινητό σου, οι υπολογισμοί που γίνονται από τα σύγχρονα λογισμικά όχι μόνο θα σε οδηγήσουν στον προορισμό σου από τη συντομότερη και ταχύτερη διαδρομή, αλλά θα σου «πουν» και την ακριβή ώρα που θα φτάσεις εκεί που πας τέλος πάντων (όλο πας και πας κι εσύ! Στασό δεν έχεις! Πού πας και πας;). Οσο κι αν τρέξεις, όσο κι αν γκάζι πατήσεις, η αρχική ώρα που έχει υπολογίσει το σύστημα αυτή και θα ισχύει. Γιατί;

Γιατί πλέον ο κάθε υπολογισμός είναι εξατομικευμένος. Τα «έξυπνα» κινητά έχουν την ικανότητα (προσοχή: την ικανότητα, όχι μόνο τη δυνατότητα) να «γνωρίζουν» πόσο τρέχεις, οπότε, ό,τι κι αν κάνεις, την αρχικά υπολογισμένη ώρα θα φτάσεις στον προορισμό σου (άντε κι έφτασες – να δω τι θα καταλάβεις!).

Τόσο πολύ έχουν εξελιχθεί οι νέες τεχνολογίες «ανίχνευσης και καταγραφής» σημάτων, που λένε (και σωστά τα λένε) πως σε λίγα χρόνια δύο υπολογιστές που θα παίζουν μαζί μια παρτίδα σκάκι θα μπορούν να «δουν» αν είναι ισάξιοι, με αποτέλεσμα να νικά όποιος κάνει την πρώτη κίνηση και το παιχνίδι να τελειώνει αμέσως… Μα, αν τελειώνει από την πρώτη κίνηση, τι σόι παιχνίδι είναι;

Η βάση, η ουσιαστική βάση κάθε «έξυπνου», εξελιγμένου συστήματος είναι το δίπολο: 0 ή 1. Νίκη ή ήττα. Εκκίνηση ή τερματισμός. Ναι ή όχι. Σωστό ή λάθος… Μα, αν μιλάμε μόνο για δίπολα, πού εδράζεται η ίδια η διαδικασία, δηλαδή η χαρά του παιχνιδιού;

Τα ανώτερα θηλαστικά παρουσιάζουν κάποια κοινά στοιχεία. Ανάμεσα σε αυτά είναι και το ότι διαθέτουν την ικανότητα (προσοχή: την ικανότητα, όχι μόνο τη δυνατότητα) να παίξουν, αλλά και το ότι παίζουν για τη χαρά του παιχνιδιού και όχι για το αποτέλεσμα του ανταγωνισμού. Επιστημονικά μιλώντας, για να αναπτυχθεί ένας τεχνικός πολιτισμός απαιτείται η συνύπαρξη τεσσάρων, τουλάχιστον, παραγόντων.

Ο άνθρωπος είναι το μόνο ζώο που διαθέτει και τις τέσσερις αναγκαίες αυτές προϋποθέσεις: εγκέφαλο, χέρια, γλώσσα και μακροζωία. Τα δελφίνια, που είναι τα ευφυέστερα ζώα της θάλασσας, εκπληρώνουν τρεις από αυτές: ο εγκέφαλός τους είναι σχεδόν όμοιος με τον ανθρώπινο, διαθέτουν γλώσσα και ικανότητα επικοινωνίας και ζουν αρκετά χρόνια, ώστε να αποκτήσουν εμπειρία και γνώση (αν τα αφήσουμε στην ησυχία τους, εννοείται, εμείς οι νοήμονες). Το μόνο που δεν έχουν είναι χέρια, ένα από τα ουσιαστικότερα εργαλεία του πολιτισμού.

Και ευτυχώς που δεν έχουν, γιατί θα πήγαινε η μούντζα σύννεφο! Γιατί μπορεί να μην έχουν μήτε παλάμες μήτε αντιτακτούς αντίχειρες, όπως οι αθρώποι, αλλά ερωτεύονται· και ερωτεύονται παίζοντας. Και είναι απολύτως συντροφικά ζώα: ζουν παίζοντας. Κι αν κάποιο δελφίνι κουραστεί ή πληγωθεί, τότε άλλα δύο το κρατούν (δίχως χέρια) στην επιφάνεια του νερού, ώσπου να γίνει καλά ή να αναλάβει δυνάμεις και να συνεχίσει μαζί τους… το παιχνίδι! Ηλίθιοι ήταν οι αρχαίοι που το πιο ιερό των ιερών τους το ονόμασαν «Δελφούς»;

Ο Απόλλωνας σε δελφίνι είπαν πως μεταμορφώθηκε, σε κοπάδι δελφινιών μάλιστα (είπαμε: συντροφικά ζώα) κι ένα χαμένο καράβι οδήγησε σε ασφαλές λιμάνι. Τότε οι ναυτικοί, εκστασιασμένοι από τα εκπληκτικά αυτά πλάσματα, ορκίστηκαν πίστη στον θεό και το ιερότερο ιερό του το ονόμασαν «Δελφούς» προς τιμήν της απρόσμενης, ολοκληρωμένης μορφής που είχε επιλέξει να πάρει. Επειδή «φωτίστηκε» και μεταμορφώθηκε… Εμείς πάλι, ρίχνουμε σταυρούς στη θάλασσα…

«Κάθε πράγμα προσδιορίζεται από τη φύση του» είχε πει ο Βάλτερ Γκρόπιους, ο ιδρυτής του Μπαουχάους, του «κινήματος» που ήθελε να δημιουργήσει μια αίσθηση κοινότητας μέσω της Τέχνης, ώστε να υπηρετήσει τον «νέο άνθρωπο». Που φύση έχει ποια, αν όχι το παιχνίδι;

Δρόμο στον δρόμο και ξεχαστήκαμε: το παιχνίδι το αφήσαμε στη λήθη. Ακολουθώντας πιστά ένα gps, μόνο και μόνο «για να φτάσουμε». Στους Δελφούς φτιάξαμε «οικονομικό forum» και την Πυθία δεν τη ρωτάμε πια. Ούτε τα βγάζουμε. Στο «α μπε μπα μπλομ» κάνεις δεν κοτάει να μπει στον κύκλο. Ο κύκλος δεν έχει άκρα. Και χωρίς άκρα, πώς θα ξέρουμε ποιος ο πρώτος και ποιος ο τελευταίος;

Τον σταυρό να πιάσεις!