Κώστας Καλφόπουλος, ένας διανοούμενος οριζόντιας διάστασης

«Χάρη στον Κώστα άρχισα να διαβάζω αστυνομική λογοτεχνία. Μου άνοιξε αναγνωριστικούς και κριτικούς ορίζοντες, μου άνοιξε έναν ολόκληρο κόσμο», είπε ο συγγραφέας Ηλίας Καφάογλου για τον Κώστα Καλφόπουλο σε εκδήλωση στη μνήμη του το βράδυ του Σαββάτου στο Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων. Ηταν η πρώτη από τις Βραδιές Αστυνομικής Μυθοπλασίας στις οποίες δεν συμμετείχε ο απόλυτος γνώστης του είδους. Φίλοι, συνεργάτες και συνοδοιπόροι του στην Ελληνική Λέσχη Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας μίλησαν για τον συγγραφέα και δημοσιογράφο Καλφόπουλο, για τη δοτικότητα του χαρακτήρα του, για την προσφορά του στην αστυνομική λογοτεχνία μέσω του περιοδικού «Πολάρ». Για τις εμμονές του με τα φιλμ νουάρ, την πόλη, τα καφέ της, το φλίπερ, το αυτοκίνητο, το ποδόσφαιρο (και την ομάδα του, τον Παναθηναϊκό).

«Ηταν διανοούμενος μιας οριζόντιας διάστασης, που μπορούσε να διαπερνά την ιντελιγκέντσια, γερμανική, γαλλική, ελληνική, αλλά και την ποπ κουλτούρα και τη λαϊκότητα», υπογράμμισε ο Γιάννης Μπασκόζος, δημοσιογράφος και διευθυντής του περιοδικού «Ο Αναγνώστης». «Σε κάθε βιβλίο του ήξερες ότι θα βρεις κάτι άλλο. Ετσι και στο τελευταίο του “Ο,τι αρχίζει ωραίο, πεθαίνει με φόνο”, παραλλαγή του τραγουδιού του Μπάμπη Τσετίνη. Παρόλο που μπορεί κανείς να νομίσει ότι είναι ένα παστίς, στην ουσία είναι κατά τη γνώμη μου ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο, όπου περνάει πολλά από την εποχή της εφηβείας του, από τη χούντα και μετά […]. Κάτι καινούργιο που φέρει είναι ότι σε τρία από τα διηγήματα ο δολοφόνος αναλαμβάνει την ευθύνη και παραδίδεται, ενώ μπορεί να γλιτώσει. Μια πολύ καλή αθηνογραφική ματιά που θυμίζει, για μένα, τον Μένη Κουμανταρέα», είπε ο Μπασκόζος σημειώνοντας ότι αποδίδει πολύ εύστοχα το σοκ της μετάβασης στη Μεταπολίτευση από τη δικτατορία, όπου δεν υπήρχαν κόμματα, πληροφόρηση, ελευθερία.

«Ολα τα βιβλία του είναι αυτοβιογραφικά. Προσφιλής, αγαπητός, εκλεκτός. Τη μια στιγμή μπορεί να μιλάγαμε για τον Βίτγκενσταϊν και την άλλη για τον Κούδα. Αυτός ήταν ο Κώστας. Και με ένα χιούμορ υποδόριο και σαρκαστικό, όμως ποτέ προσβλητικό. Δεν εκμηδένιζε το πρόσωπο ή την κατάσταση που παρωδούσε. Ηταν πάντοτε εστέτ. Είχε ταυτοχρόνως μια εξωστρέφεια και μια κρυπτικότητα. Αφηνε σαν Κοντορεβυθούλης ίχνη τού ποιος είναι κι αν κάποιος ήθελε να τον προσεγγίσει, έπρεπε να τα ακολουθήσει και να φτάσει στον εσωτερικό του εαυτό», πρόσθεσε ο Γιάννης Ράγκος.

Την τιμή και την περηφάνια του για τη συνεργασία με τον Καλφόπουλο εξέφρασε ο εκδότης του «Πολάρ», Φάνης Δαλέζιος. «Πραγματικά άτυχοι αυτοί που δεν έτυχε να συνεργαστούν και να τον συναντήσουν. […] Πήρε ένα ρίσκο τότε να μας εμπιστευτεί την έκδοση του περιοδικού. Η ευελιξία της σκέψης του Κώστα γύρω από τι είναι αστυνομικό μυθιστόρημα πάτησε πάνω στη δική μας όχι σκληρή εκδοτική στάση. Εδωσε στο “Πολάρ” την απαραίτητη πλαστικότητα στην εναλλαγή των θεμάτων και των συντελεστών αργότερα. Μοιραζόταν την αγωνία για το ποιο τεύχος, πότε και πώς θα βγει. Πριν τα Χριστούγεννα θα κυκλοφορήσει το 13ο τεύχος, αφιερωμένο στον Κώστα. Δεν τον είχαμε να μας πιέζει, οπότε καθυστέρησε λίγο».