Την 1η Ιανουαρίου βγαίνει στις αίθουσες η νέα ταινία του Γιώργου Λάνθιμου, αλλά εν τω μεταξύ σινεφίλ και φιλόμουσοι είναι βέβαιο ότι θα επιδιώξουν να δουν το ντοκιμαντέρ για τη ζωή και την καριέρα του Ιταλού Μαέστρο, ενός από τους κορυφαίους του 20ού αιώνα που άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την έννοια του soundtrack.
Ennio: The Maestro
(Ιταλία, Βέλγιο, Ιαπωνία, 2021, 156’)
● Σκηνοθεσία: Τζουζέπε Τορνατόρε
Ο διεθνούς φήμης σκηνοθέτης Τζουζέπε Τορνατόρε («Σινεμά ο Παράδεισος», «Μαλένα», «Ο θρύλος του 1900») σκηνοθετεί ένα ντοκιμαντέρ που αποτίνει τον απόλυτο φόρο τιμής σε έναν από τους μεγαλύτερους συνθέτες του κινηματογράφου και της μουσικής: τον Ενιο Μορικόνε (1928-2020), σταθερό συνεργάτη και του ίδιου του Τορνατόρε σε όλες του τις μεγάλες κινηματογραφικές στιγμές.
Ο Τορνατόρε δημιουργεί ένα ντοκιμαντέρ με κλασική δομή, γεμάτο συνεντεύξεις, αρχειακό υλικό, έχοντας προλάβει να βάλει τον ίδιο τον Μορικόνε να αφηγηθεί, προβαίνοντας σε μια βαθιά συγκινητική αναδρομή της ζωής του και της καριέρας του, με έμφαση βέβαια σε ό,τι κατ’ αρχάς συνδέθηκε άρρηκτα και «ιστορικά» με τη μουσική του, το σινεμά, δηλαδή, του Σέρτζο Λεόνε (είναι μάλλον αδύνατον να ανακαλέσει κάποιος σκηνές από τα μεγάλα σπαγγέτι γουέστερν «Για μια χούφτα δολάρια», «Μονομαχία στο Ελ Πάσο», «Ο Καλός, Ο Κακός και ο Ασχημος», «Κάποτε στη Δύση», «Κάποτε στην Αμερική», χωρίς να ανακαλέσει και τη μουσική του Μορικόνε). Το ντοκιμαντέρ διασχίζει όλη την περίοδο ακμής του Μαέστρο Μορικόνε, από την πρώτη στιγμή που αποφάσισε να ασχοληθεί με τη μουσική μέχρι και την 88η απονομή των Οσκαρ, όταν κέρδισε το χρυσό αγαλματίδιο για τη μουσική που έγραψε στην ταινία του Κουέντιν Ταραντίνο, «Οι μισητοί οκτώ» («Hateful Eight», 2015).
H υπέροχη αφήγηση σε συνδυασμό με τη μουσική που γεμίζει κάθε λεπτό του ντοκιμαντέρ, κι όλα αυτά διανθισμένα με αποσπάσματα από ταινίες στις οποίες ο συνθέτης υπέγραψε τα soundtracks, προκαλούν δέος και συγκίνηση και στους απλούς θεατές και, βέβαια, σε όλους όσοι έχουν άμεση σχέση με το σινεμά ως τέχνη. Αναμφίβολα και οι μεν και οι δε αναγνωρίζουν την επίδραση που άσκησε με τις μουσικές του ο Μορικόνε στην κινηματογραφική αφήγηση. Ο Τορνατόρε φροντίζει, άλλωστε, παρακολουθώντας τη σχεδόν πενηντάχρονη καριέρα του συνθέτη, να παρακολουθεί ταυτόχρονα και την ιστορία του παγκόσμιου σινεμά αυτής της περιόδου -στην οποία άλλωστε ο Μορικόνε έχει εξέχουσα θέση.
Το ντοκιμαντέρ εμπλουτίζεται με συνεντεύξεις διάσημων προσώπων από τον χώρο του σινεμά και της μουσικής, που είτε μιλούν για τη συνεργασία τους με τον Μαέστρο είτε εξηγούν πως ο ίδιος τούς επηρέασε μουσικά. Κι αυτό κάνουν μεταξύ άλλων περνώντας διαδοχικά από την κάμερα του Τορνατόρε οι Κλιντ Ιστγουντ, Κουέντιν Ταραντίνο, Χανς Ζίμερ, Μπάρι Λέβινσον, Ντάριο Αρτζέντο, Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, Κουίνσι Τζόουνς, Μπρους Σπρίνγκστιν.
Το ντοκιμαντέρ διαρκεί πάνω από δύο ώρες, χωρίς να αποφεύγει κάποιες επαναλήψεις, κυρίως σε κάποιες συνεντεύξεις. Πάντως, στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας ο Τορνατόρε διαχειρίζεται σωστά το υλικό του και κυρίως την αφήγηση του Μορικόνε, κρατώντας έναν πολύ καλό ρυθμό, χαρίζοντάς μας μια ταινία αναφοράς σ’ έναν από τους μεγαλύτερους συνθέτες του σινεμά (και όχι μόνον), ταινία που κάθε σινεφίλ αλλά και λάτρης της μουσικής πρέπει να δει.
Αγραφος Νόμος
(In the Land of Saints and Sinners, Ιρλανδία, 2023, 100’)
● Σκηνοθεσία: Ρόμπερτ Λόρενζ
● Ηθοποιοί: Λίαμ Νίσον, Κέρι Κόντον, Ντέσμοντ Ιστγουντ
Ο Ρόμπερτ Λόρενζ («Τα γυρίσματα της ζωής», 2012) σκηνοθετεί την τρίτη μεγάλου μήκους ταινία του, επιλέγοντας να αφηγηθεί μια ιστορία που διαδραματίζεται σε ένα απομακρυσμένο χωριό της Ιρλανδίας, το 1970, με πρωταγωνιστή τον Λίαμ Νίσον, ο οποίος ζει μια ήσυχη ζωή, έχοντας αφήσει πίσω του ένα σκοτεινό παρελθόν. Οταν όμως κάποιοι τρομοκράτες, με επικεφαλής την αδίστακτη Κέρι Κόντον, απειλούν γνωστούς και φίλους του, εκείνος πρέπει να επιλέξει μεταξύ της αποκάλυψης της μυστικής του ταυτότητας και της υπεράσπισης των αθώων.
Κινηματογραφώντας τα υπέροχα τοπία της Ιρλανδίας, ο σκηνοθέτης δημιουργεί μια ταινία που επιδιώκει ένα… οξύμωρο: παρ’ όλο που διαδραματίζεται στην εξοχή, προσπαθεί να είναι κλειστοφοβική, καθώς οι ήρωές της δεν έχουν τρόπο διαφυγής και καθένας τους είναι εγκλωβισμένος στις δικές του αμαρτίες. Ταυτόχρονα, ο Λόρενζ προσπαθεί να αναλύσει και το γιατί των πράξεών τους. Τελικά, αδυνατεί, όμως, όλα αυτά να τα διατυπώσει με εικόνες, καταφεύγοντας σε φλύαρους διαλόγους και ένα σενάριο με γνώριμα κλισέ ταινιών δράσης -αν και είναι εμφανές, ειδικά την πρώτη ώρα, πόσο πασχίζει η ταινία να διαφοροποιηθεί από αυτές.
Ισως γιατί στην αρχή ο σκηνοθέτης διαχειρίζεται σωστά τον αφηγηματικό χρόνο, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που παραπέμπει σε αστυνομικό θρίλερ, προσπαθώντας να δώσει μια φιλοσοφική διάσταση στην ιστορία του και δημιουργώντας κάποιους χαρακτήρες που δεν είναι δισδιάστατοι. Οσο κυλάει η ώρα, απομακρύνεται από το αφηγηματικό του πλαίσιο, καταλήγοντας να σκηνοθετεί… άλλη μια ταινία δράσης, με πρωταγωνιστή πάντα τον Λίαμ Νίσον αλλά και πλήρη υπερβολών. Η προσπάθεια του Λόρενζ ακροβατεί ανάμεσα στο δράμα και την περιπέτεια δράσης και τελικά δεν είναι τίποτα από τα δύο, παρά μόνον μια ταινία δίχως ταυτότητα.
Ερχεται και η νέα ταινία του Γιώργου Λάνθιμου
Καθώς είχαμε δει την ταινία στις (δημοσιογραφικές και περιορισμένες) προβολές που προηγήθηκαν, είχαμε δημοσιεύσει την κριτική μας με τίτλο «“Χαμένα κορμιά” που αξίζουν πέντε αστέρια». Εδώ αναδημοσιεύουμε ένα μικρό μέρος της, καθώς και τις αθηναϊκές αίθουσες που θα ξεκινήσουν να την προβάλλουν από την 1η Ιανουαρίου.
Χαμένα κορμιά
(Poor Things, Ιρλανδία, Ην. Βασίλειο, ΗΠΑ, 2023, 141’)
● Σκηνοθεσία: Γιώργος Λάνθιμος
● Ηθοποιοί: Εμα Στόουν, Μαρκ Ραφάλο, Γουίλεμ Νταφόε, Ραμού Γιούσεφ
Η νέα ταινία του πολυβραβευμένου σκηνοθέτη Γιώργου Λάνθιμου, «Χαμένα κορμιά» («Poor Things»), υποψήφια για έξι Χρυσές Σφαίρες, κάνει πρεμιέρα στην Ελλάδα την 1η Ιανουαρίου, ανοίγοντας με τον καλύτερο τρόπο την κινηματογραφική χρονιά του 2024.
Βασισμένη στο βιβλίο του Αλισντερ Γκρέι «Χαμένα κορμιά: Επεισόδια από τη νεανική ζωή ενός γιατρού του Δημοσίου Οργανισμού Υγείας της Σκοτίας», το οποίο διασκευάζει σε σενάριο ο σεναριογράφος της «Ευνοούμενης», Τόνι ΜακΝαμάρα, η ταινία είναι ένα παραμύθι που σατιρίζει την πατριαρχία και, όσο η ιστορία εξελίσσεται, προβαίνει σε βαθιά ανάλυση της γυναικείας απελευθέρωσης.
Ο Λάνθιμος διαφοροποιείται από τις προηγούμενες ταινίες του, προσθέτοντας νέα αφηγηματικά στοιχεία, δίνοντας ένα πολυδιάστατο κινηματογραφικό έργο, στο οποίο δεν λείπει η σάτιρα, το μαύρο χιούμορ και η δημιουργία μιας φαντασιακής ατμόσφαιρας που σχολιάζει τον σύγχρονο κόσμο. Η διαφοροποίηση αυτή δίνει στο νέο του έργο μια φρέσκια πνοή, καταφέρνοντας να μην επαναλαμβάνεται, εξελίσσοντας τη φόρμα του και πηγαίνοντας το προσωπικό του σινεμά ένα βήμα παρακάτω. Μια ταινία που σχολιάζει το σήμερα με έναν ευφάνταστο τρόπο, σίγουρα μια ταινία που δεν πρέπει να χάσετε.
