Αντίο στον σπουδαίο διανοούμενο Γιώργο Μανιάτη

Εφυγε ξαφνικά χθες από τη ζωή ένας εξαιρετικός καθηγητής Πανεπιστημίου, ένας μαχόμενος διανοούμενος και αγωνιστής του κομμουνιστικού κινήματος, ο μαρξιστής Γιώργος Μανιάτης, σε ηλικία 74 χρόνων. Ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, δίδασκε Πολιτική και Ηθική Θεωρία (και όχι μόνο) στο Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ. Οποιος είχε την τύχη να περάσει από τα κατάμεστα αμφιθέατρα της σχολής τις δεκαετίες του ’90 και του 2000 για να παρακολουθήσει κάποια από τις παραδόσεις του «κολλούσε» εκεί και έφευγε με διάθεση να ψάξει, να διαβάσει, να αναστοχαστεί.

Πολιτικοποιήθηκε τη δεκαετία του 1960, στρατεύτηκε στο ΚΚΕ και εξελέγη αναπληρωματικό μέλος της Κεντρικής Επιτροπής, ενώ ήταν επί χρόνια ο επικεφαλής του Κέντρου Μαρξιστικών Ερευνών (ΚΜΕ). Αποχώρησε από το ΚΚΕ σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη συμμετοχή του τότε ενιαίου Συνασπισμού στην κυβέρνηση Τζαννετάκη, διαφοροποιήθηκε δημόσια και παραιτήθηκε από το ΚΜΕ τον Σεπτέμβριο του 1989, μετά την απόφαση της Κ.Ε. του ΚΚΕ για την ΚΝΕ. Στη συνέχεια συνέβαλε στο εγχείρημα του ΝΑΡ και στην προσπάθεια της κομμουνιστικής επαναθεμελίωσης και της αναζωογόνησης του μαρξισμού. Επί σειρά ετών ήταν πολύτιμος συνεργάτης του περιοδικού και της εφημερίδας «ΠΡΙΝ», ενώ σημαντική υπήρξε η συνεισφορά του στο θεωρητικό-πολιτιστικό περιοδικό «Ουτοπία» (υπό τη διεύθυνση του Ευτύχη Μπιτσάκη).

Η πλούσια ερευνητική και συγγραφική του δραστηριότητα αναπτύχθηκε στα πεδία της πολιτικής και ηθικής φιλοσοφίας, της αισθητικής, της τέχνης (ιδιαίτερα της κλασικής μουσικής της οποίας ήταν βαθύς γνώστης) και της ιστορίας των ιδεών. Εχει επιμεληθεί δεκάδες συλλογικές εκδόσεις. Στα έργα του συγκαταλέγονται: «Η διαλεκτική της χειραφέτησης – Η σχέση πολιτικής και ηθικής» (β’ έκδοση, Στοχαστής, 2011), «Το προσωπείο και το πρόσωπο – Ο Ρουσσώ και η αναζήτηση της αυθεντικής επικοινωνίας» και «Ρίχαρντ Βάγκνερ: το “καθαρά ανθρώπινο”» (εκδ. Πολύτροπο 2004).

Στην πολιτική-θεωρητική του διαδρομή έδινε ιδιαίτερη σημασία στην «επεξεργασία του περιεχομένου του κομμουνιστικού ιδεώδους» και επέμενε πως «ο κομμουνισμός δεν είναι μόνο αντικειμενικά δυνατός αλλά και αναγκαίος». Ανάμεσα στις αδυναμίες της αντικαπιταλιστικής-επαναστατικής Αριστεράς επισήμαινε την «ελλιπή συγκρότηση ενός ιδεολογικού μετώπου απέναντι σε ρεύματα ανορθολογισμού, μεταμοντερνισμού και λοιπά που φέρνουν στο προσκήνιο τις πιο αντιδραστικές αντιλήψεις της αστικής ιδεολογίας».

Στις πανεπιστημιακές του παραδόσεις, στα δοκίμιά του και στην αρθρογραφία του ήταν εξαιρετικός ο τρόπος με τον οποίο συνταίριαζε τα ζητήματα του εργατικού κινήματος, τις αναζητήσεις της Αριστεράς και τις αντιφάσεις της, την ανθρώπινη και πολιτισμική χειραφέτηση, τις εμβριθείς μαρξιστικές αναλύσεις με τις πρωτοποριακές, ριζοσπαστικές εκφράσεις της τέχνης και την απελευθέρωσή της από τις ψευδαισθήσεις της αστικής κοσμοθεώρησης και τις επιταγές της εμπορευματοποίησης, το ερώτημα πώς μπορεί να προκύψει μια νέα κουλτούρα που θα εμπνέεται από την παλιά.

Ανθρωπος πράος, με χιούμορ, με πλατύ ουμανιστικό ορίζοντα, μοιραζόταν πρόθυμα τις γνώσεις του με τους φοιτητές του, τους συντρόφους, τους φίλους του. «Καθίστε να ακούσουμε τι θα πουν τα παιδιά», έλεγε συχνά, όταν οι φοιτητές προχωρούσαν σε καταλήψεις και μια αντιπροσωπεία τους πήγαινε για να μιλήσει στους καθηγητές. Συνοδοιπόροι μιας ζωής, φίλοι, σύντροφοι από διαφορετικές γενιές όπως και φοιτητές του έσπευσαν χθες διαδικτυακά να τον αποχαιρετήσουν με ζεστά λόγια.

Η «Εφ.Συν.» εκφράζει τα ειλικρινή της συλλυπητήρια στην οικογένεια του Γιώργου Μανιάτη, τη σύντροφό του Λία, τον γιο του Γιάννη Ιόλαο και τους δικούς του ανθρώπους. Η πολιτική κηδεία θα γίνει το Σάββατο 4/11, στις 10 το πρωί στο Α’ Νεκροταφείο.