Δεκάδες θάνατοι μεταναστών εργατών βρίσκονται στη σκοτεινή πλευρά της επιχειρηματικής δραστηριότητας μεγάλων εταιρειών, οι οποίες έχουν καταγγελθεί επανειλημμένα για καταπάτηση δικαιωμάτων κάθε τύπου, βία εναντίον των εργατών από λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και άγρια εκμετάλλευση με μισθούς πείνας.
Τουλάχιστον 90 μετανάστες εργάτες αναφέρθηκε ότι πέθαναν από φερόμενη εταιρική κακοποίηση ή παραμέληση στη διάρκεια του 2023, αλλά ο αριθμός των θανάτων που δεν έχουν αναφερθεί δημοσίως είναι πιθανώς πολύ υψηλότερος, σύμφωνα με το Κέντρο Επιχειρηματικών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (BHRRC).
«Οι μετανάστες εργαζόμενοι υφίστανται μια σειρά από παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – που συχνά διευκολύνονται από κυβερνητικούς κανονισμούς και επιτρέπεται η συνέχισή τους από πολυεθνικές εταιρείες στην κορυφή των αλυσίδων εφοδιασμού, ενώ δεν υπάρχει παρακολούθηση, διερεύνηση, αποτροπή και επαρκής αντιμετώπιση της κακοποίησης», δήλωσε η Isobel Archer, ανώτερη ερευνήτρια για τα δικαιώματα των μεταναστών στη ΜΚΟ.
Η έκθεση βασίζεται σε τεκμηριωμένες πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν μεταξύ Δεκεμβρίου 2022 και 30 Νοεμβρίου 2023, από ΜΚΟ, κυβερνητικές εκθέσεις και μέσα ενημέρωσης, που συγκέντρωσε και ανέλυσε το BHRRC. Οι περισσότεροι από τους αναφερόμενους θανάτους (83%) συνδέονταν με παραβιάσεις των προτύπων υγείας και ασφάλειας στην εργασία.
«Είναι ανησυχητικό ότι το εύρος και η κλίμακα της κακοποίησης πιστεύεται ότι είναι πολύ υψηλότερα από ό,τι δείχνουν αυτά τα στοιχεία – λόγω των περιορισμών στις δημοσιογραφικές ελευθερίες, της έλλειψης πρόσβασης των διακινούμενων εργαζομένων σε ένδικα μέσα ή μηχανισμούς καταγγελίας και της απειλής αντιποίνων για τους εργαζόμενους που δήλωσαν ότι φοβούνται να μιλήσουν», αναφέρεται στην έκθεση.
Τα σκήπτρα της κακοποίησης κρατούν Fifa, Μeta και Tesco
Η BHRRC ανέλυσε επίσης εκθέσεις σχετικά με μεμονωμένες εταιρείες που συνδέονται με φερόμενη κακοποίηση μεταναστών εργαζομένων και διαπίστωσε ότι η Fifa, η Meta και η Tesco ήταν οι εταιρείες που αναφέρονταν συχνότερα σε περιπτώσεις που καταγράφηκαν στη βάση δεδομένων μέσω των δραστηριοτήτων τους, των επιχειρηματικών τους σχέσεων ή των αλυσίδων εφοδιασμού και αξίας.
Η Meta έχει εκτεθεί στο παρελθόν για περιστατικά κακοποίησης μέσω του ρόλου της ως πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης που χρησιμοποιείται από γραφεία προσλήψεων και άλλες εταιρείες για την εκμετάλλευση μεταναστών που αναζητούν εργασία, ανέφερε η MKO.
Η Fifa συνδέεται με περιπτώσεις κακοποίησης στο Κατάρ μεταναστών -από τη Γκάνα, την Κένυα, το Νεπάλ, την Ινδία, την Ουγκάντα, το Πακιστάν και τις Φιλιππίνες- που δούλεψαν στα έργα για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022.
Συνολικά 613 περιστατικά κακοποίησης, που συνδέονται με 389 κατονομαζόμενες πολυεθνικές, καταγράφηκαν από την BHRRC κατά τη διάρκεια του έτους.
Οι καταγεγραμμένες αυθαιρεσίες περιλάμβαναν κλοπή μισθών, βία, εξοντωτικά ωράρια και συνθήκες εργασίας, αυθαίρετη στέρηση ελευθεριών, παραβιάσεις της επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας και αθέμιτες πρακτικές πρόσληψης, όπως η υποχρεωτική παροχή χρηματικού αντιτίμου για μια πρόσληψη.
Οι μετακινούμενοι εργαζόμενοι συχνά διαθέτουν αλληλένδετα τρωτά σημεία, που τους αφήνουν εκτεθειμένους σε αδίστακτους εργοδότες, όπως η απουσία πολιτικών δικαιωμάτων, η έλλειψη πρόσβασης στην κοινωνική ασφάλιση, στην πληροφόρηση, στα συνδικάτα και στους συνηγόρους και η βίωση κοινωνικής περιθωριοποίησης, συμπεριλαμβανομένων των διακρίσεων και της ξενοφοβίας, τονίζεται στην έκθεση.
Οι μετανάστες εργάτες που εμπλέκονταν συχνότερα σε περιστατικά κακοποίησης προέρχονταν από το Νεπάλ, τις Φιλιππίνες και την Ινδία, οι οποίοι ταξίδευαν στη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και την Αμερική για να βρουν εργασία.
«Οι εταιρείες πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι απλώς δεν αρκεί να δημοσιεύουν γενικές πολιτικές για τα εργασιακά δικαιώματα- πρέπει να αναγνωρίζουν συγκεκριμένα τρωτά σημεία και να ανταποκρίνονται επειγόντως σε αυτά υιοθετώντας προσαρμοσμένες και επικεντρωμένες στους μετανάστες εργαζόμενους διαδικασίες αξιολόγησης κινδύνου, δέουσας επιμέλειας και αποκατάστασης», δήλωσε ο Archer.
Αμήχανες αντιδράσεις από τις εταιρείες που εμφανίζονται ως θεματοφύλακες των δικαιωμάτων
Εκπρόσωπος της Fifa δήλωσε: «Λυπούμαστε που η έκθεση στην οποία γίνεται αναφορά δεν λαμβάνει υπόψη τα εκτεταμένα μέτρα που εφαρμόστηκαν από τους διοργανωτές του τουρνουά στο Κατάρ και τη Fifa για τη διασφάλιση της προστασίας των μεταναστών εργαζομένων που συμμετέχουν στην προετοιμασία και την παράδοση του Παγκόσμιου Κυπέλλου Fifa Κατάρ 2022, τα οποία έχουν αναγνωριστεί από πολλούς ανεξάρτητους οργανισμούς, όπως ο ΟΗΕ, η ΔΟΕ [Διεθνής Οργάνωση Εργασίας] και τα διεθνή συνδικάτα που επιθεωρούσαν σε τακτική βάση αυτές τις τοποθεσίες.
Επιπλέον, αναγνωρίζεται ευρέως ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο της Fifa στο Κατάρ λειτούργησε ως καταλύτης για εργασιακές μεταρρυθμίσεις που βελτίωσαν την προστασία εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων στη χώρα».
Εκπρόσωπος της Tesco δήλωσε: «Η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις αλυσίδες προμηθειών μας είναι κεντρικό στοιχείο του τρόπου με τον οποίο δραστηριοποιούμαστε επιχειρηματικά – οποιαδήποτε μορφή παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι απαράδεκτη και αναμένουμε από όλους τους προμηθευτές μας να σέβονται τα δικαιώματα των εργαζομένων και των κοινοτήτων στις οποίες δραστηριοποιούνται. Ως υπεύθυνη επιχείρηση, και για να διασφαλίσουμε τη διαφάνεια, δημοσιεύουμε μια ετήσια δήλωση για τη σύγχρονη δουλεία, μαζί με τα μέτρα που έχουμε λάβει εμείς και οι προμηθευτές μας για να διασφαλίσουμε την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων».
Η Meta δεν προέβη σε κανένα σχόλιο μετά τις αποκαλύψεις.
