Συγχαρητήρια στους αισιόδοξους – η Μαφάλντα το έλεγε και το προσυπογράφω, στέλνοντάς σας πρωτοχρονιάτικες ευχές. Αρκεί να διαβάσει κανείς λιγάκι την ειδησεογραφία – και μάλιστα όχι μιας οποιασδήποτε μέρας, αλλά της Πρωτοχρονιάς, μέρας που ελπίζεις ίσως πως οι ειδήσεις, οι άνθρωποι δηλαδή, θα δείξουν έστω και λιγάκι το καλόγνωμο του χαρακτήρα τους. Αμ δε…
Κι έτσι, ενστικτωδώς, σε πιάνουν τάσεις φυγής από την πραγματικότητα, εντελώς αντανακλαστικά θέλεις να δραπετεύσεις. Το Κιριμπάτι, λέει, υποδέχτηκε πρώτο τον καινούργιο χρόνο – εξωτικό ακούγεται, ας σαλπάρουμε έστω και διαδικτυακά για τη νησιωτική χώρα, μπας κι υπάρχει ελπίδα εκεί. Αμ δε… Οι ατόλες του Κιριμπάτι, διαβάζω, απειλούνται από την κλιματική κρίση και δύο έχουν ήδη βυθιστεί. Οπότε;
Οπότε κάπου εδώ μπαίνουν λέξεις της μοδός, όπως «ανθεκτικότητα» και «mindfulness» και θετικό «mind setting» – όλα αυτά τα πάρα πολύ όμορφα και πάρα πολύ διαδεδομένα παυσίλυπα, τα οποία εμπορεύονται με το καντάρι οι ψυχολόγοι του Tik Tok και οι συγγραφείς οδηγών αυτοβοήθειας. Αλλά, αλήθεια, πόση «ανθεκτικότητα» ακόμα στη δυστοπία να χτίσει κανείς; Και γιατί πρέπει να μαθαίνει συνεχώς να αντέχει σε συνθήκες ζωής που γίνονται ολοένα και πιο δύσκολες; Γιατί να πρέπει αενάως να τα βγάζει πέρα σε ένα παιχνίδι που οι πίστες του ξεπερνάνε η μια την άλλη σε σκληρότητα; Και, ακόμα κι αν δεν διαθέτει ένα πειστικό ανταγωνιστικό σχέδιο, γιατί δεν δικαιούται ωστόσο να αμφισβητεί το πλαίσιο;
Μπορώ να ακούσω ήδη τον περί «χιονονιφάδας» αντίλογο -αυτά τα επιχειρήματα τύπου «ο παππούς κι η γιαγιά σου έζησαν πόλεμο» ή «οι γονείς σου πέρασαν χούντα»-, κάποτε τσίμπαγα κι εγώ σε αυτά. Ωστόσο, η δική μας γενιά επιβιώνει ήδη 14 ολόκληρα χρόνια σε συνθήκες αλλεπάλληλων κρίσεων. Και το ελάχιστο που της οφείλεται είναι σεβασμός – και αυτοσεβασμός, το αυτονόητο.
Παλιότερα θα έκλεινα ένα τέτοιο σημείωμα με κάτι ανεβαστικό ή εμπνευστικό (ή, τέλος πάντων, έτσι θα το θεωρούσα). Το μόνο που θέλω πια να ευχηθώ σε όλους μας, σύντροφοι αναγνώστες, είναι το 2024 να μας φέρει πίσω έστω και λίγη από την τρυφερότητα και την αισιοδοξία που μας αξίζει – στο βλέμμα μας πρωτίστως.
* Στίχος του Μιχάλη Γκανά
