«50 Χρόνια Πολυτεχνείο – Το νόημα της Εξέγερσης» [βίντεο]

Εκδήλωση για τα 50 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου διοργάνωσαν φοιτητικοί σύλλογοι της Αθήνας στον ιστορικό χώρο του ΕΜΠ στις 16 Νοέμβρη του 2023.

Στην εκδήλωση, που παρακολούθησαν χιλιάδες φοιτητές, νεολαίοι, εργαζόμενοι κάθε ηλικίας, αλλά και αγωνιστές της γενιάς του Πολυτεχνείου, μίλησαν αγωνιστές του αντιδικτατορικού αγώνα που συμμετείχαν στην κατάληψη του Πολυτεχνείου, ενταγμένοι τότε σε διαφορετικά ρεύματα της αριστεράς (αντιΕΦΕΕ, ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος, επαναστατική αριστερά), αλλά και ανένταχτοι.

Οι οκτώ ομιλητές, που εξακολουθούν και σήμερα να συνεισφέρουν με διαφορετικούς τρόπους και από διαφορετικούς χώρους στην υπόθεση της αριστεράς και του κοινωνικού κινήματος, είναι αντιπροσωπευτικό τμήμα της συντριπτικής πλειοψηφίας των αγωνιστών του Πολυτεχνείου που δεν εξαργύρωσαν τους αγώνες εκείνης της περιόδου. Κατέθεσαν την μαρτυρία τους για τα γεγονότα, περιγράφοντας, μεταξύ άλλων, τις διαφορετικές κατευθύνσεις που αναπτύχθηκαν κατά το τριήμερο της κατάληψης και απηχούσαν τη διαφορετική αντιμετώπιση δυνάμεων της αριστεράς στην προσπάθεια «φιλελευθεροποίησης» του χουντικού καθεστώτος.

Δείτε ολόκληρη την εκδήλωση:

Οι διαφορές αυτές είχαν σαν αποτέλεσμα διαφωνίες μεταξύ όσων υποστήριζαν την προβολή μόνο φοιτητικών αιτημάτων και διαφωνούσαν με την κατάληψη από τη μία και, από την άλλη, μίας κατεύθυνσης που προέβαλαν οι οργανώσεις της επαναστατικής αριστεράς, αλλά και οι ανένταχτοι φοιτητές, με  αντιδικτατορικά και αντιϊμπεριαλιστικά αιτήματα και στόχο την κλιμάκωση της εξέγερσης με την κατάληψη. Αυτή την δεύτερη κατεύθυνση πλαισίωσε τελικά και η μεγάλη μάζα των αγωνιστών συνολικά της αριστεράς. Ορισμένοι από τους ομιλητές επεσήμαναν ότι αυτές οι διαφορές τακτικής αποτυπώθηκαν και αργότερα, με γνωστές συκοφαντικές επιθέσεις και προβοκατορολογία εναντίον πρωταγωνιστών της κατάληψης, στις πιο σκληρές συνθήκες, κατά τη δικτατορία του Ιωαννίδη.

Η κατάληψη και η κλιμάκωση της εξέγερσης μεταξύ 14-17 Νοέμβρη 1973, ήταν συνδυασμός της συνειδητής παρέμβασης δυνάμεων της αριστεράς και της αυθόρμητης συμμετοχής και της εισβολής των λαϊκών τάξεων στο προσκήνιο της ιστορίας. Όξυνε την κρίση του δικτατορικού καθεστώτος και οδήγησε στην ακύρωση της προσπάθειας μετάβασης σε ένα πιο μόνιμο αυταρχικό καθεστώς, ενώ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη συνολικότερη μεταπολιτευτική αλλαγή και την ανατροπή του μετεμφυλιακού κράτους των εθνικοφρόνων.

Αυτός ο ρόλος των λαϊκών μαζών στο Πολυτεχνείο, που σφράγισε σε μεγάλο βαθμό την μεταπολίτευση, ερμηνεύει και το γεγονός ότι το Πολυτεχνείο επανοηματοδοτείται και επανοηματοδοτεί τους σύγχρονους κοινωνικούς αγώνες, αλλά και την διαρκή προσπάθεια της άρχουσας τάξης με κάθε τρόπο να ακυρώσει το μήνυμά του. Μία μικρή πλευρά αυτής της απόπειρας είναι η προσπάθεια μουσειοποίησης του ιστορικού χώρου.