Μερίσματα από… το ελικόπτερο

Ιλιγγο προκαλούν τα ποσά που προτίθενται να μοιράσουν ως μερίσματα στους μετόχους τους οι πέντε μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες του κόσμου –BP, Shell, Chevron, ExxonMobil και TotalEnergies– καθώς αναμένεται να κλείσουν με νέο ρεκόρ κερδοφορίας το 2023, γεγονός που κονιορτοποιεί τους ισχυρισμούς τους περί προσπάθειας απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και περί προσήλωσής τους στους στόχους της πράσινης μετάβασης.

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του βρετανικού Guardian και στοιχεία του Ινστιτούτου Ενεργειακής Οικονομίας και Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης (IEEFA), ενώ για τη χρήση του 2022, που επίσης έκλεισε με ρεκόρ κερδοφορίας, οι πέντε κολοσσοί μοίρασαν στους μετόχους του 104 δισ. ευρώ σε μερίσματα και επαναγορές μετοχών, φέτος θα διαθέσουν ένα ακόμη μεγαλύτερο ποσό, τουλάχιστον 10% υψηλότερο από το περσινό αν πάρει κανείς υπόψη την εκτίμηση-υπόσχεση της ηγεσίας της BP ήδη από το δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Οπως μάλιστα επισημαίνεται στο ρεπορτάζ του Guardian και στις εκτιμήσεις των αναλυτών του IEEFA, η εκτίναξη των μερισμάτων αναμένεται παρά το γεγονός ότι οι τιμές πετρελαίου, αερίου και άλλων ορυκτών καυσίμων έκαναν το 2023 «χαμηλές πτήσεις», κόντρα στις προσπάθειες του πετρελαϊκού καρτέλ να τις ανεβάσει, κυρίως λόγω της ζεστής χρονιάς που προηγήθηκε –ίσως της πιο ζεστής από τις καταγεγραμμένες–, καταδεικνύοντας την επιτάχυνση της κλιματικής κρίσης, στην οποία οι πετρελαϊκοί κολοσσοί έχουν τη μεγαλύτερη συμβολή.

Υπενθυμίζεται ότι πρώτη η Shell είχε προκαλέσει έκρηξη οργής από τους ακτιβιστές της κλιματικής κρίσης, όταν τον περασμένο Νοέμβριο προανήγγειλε τα σχέδιά της να καταβάλει για το 2023 στους μετόχους της τουλάχιστον 23 δισ. δολάρια, παρά τη σχετική μείωση της κερδοφορίας της. Οπως επισημαίνεται από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, το ποσό αυτό είναι εξαπλάσιο από όσα υποτίθεται ότι επένδυσε πέρσι η Shell σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Η ExxonMobil επίσης αποκάλυψε στις αρχές του Δεκεμβρίου ότι σχεδιάζει να υπερδιπλασιάσει τα κέρδη της έως το 2027 σε σχέση με το 2019, κυρίως μέσω μια σειράς μέτρων μείωσης του κόστους. Δύο μήνες νωρίτερα, η Exxon συμφώνησε να αγοράσει την Pioneer Natural Resources για περίπου 60 δισ. δολάρια, που είναι η μεγαλύτερη συμφωνία της Exxon από τη δεκαετία του 1990, όταν απέκτησε τη Mobil. Οταν κλείσει η συγχώνευση, η Exxon σχεδιάζει να αυξήσει το ετήσιο πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών σε 20 δισ. δολάρια το 2024 έως το 2025, από 17,5 δισ. δολάρια πέρσι.

Η BP, με βάση τα αποτελέσματα του δευτέρου τριμήνου πέρυσι, κάλεσε τους μετόχους της να αναμένουν αύξηση μερίσματος 10% για το 2023, πολύ πάνω από την αρχική της εκτίμηση. Τα προηγούμενα τέσσερα τρίμηνα η BP είχε επαναγοράσει μετοχές 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων και είχε πετύχει αύξηση μερισμάτων κατά 20%. Είναι απορίας άξιο πώς αυτή η εξέλιξη είναι συμβατή, αφ’ ενός με τη σχετική μείωση της κερδοφορίας της το 2023, αφ’ ετέρου με τη διακήρυξη ότι θα εξελιχθεί σε εταιρεία «καθαρής» ενέργειας έως το 2050.

Η εξήγηση της φαινομενικής αντίφασης είναι ότι οι πετρελαϊκοί κολοσσοί, λόγω της επικοινωνιακής προσπάθειας να προσαρμοστούν στην κλιματική κρίση και στην πράσινη μετάβαση, αντιμετωπίζουν κύμα φυγής επενδυτών που αποτυπώνεται και σε πτώση των μετοχών τους. Αυτό το κύμα φυγής προσπαθούν να αντιμετωπίσουν οι διοικήσεις των πετρελαϊκών, «εξαγοράζοντας» τους μετόχους με γενναιόδωρα μερίσματα.

Αν και οι ακτιβιστές κατά της κλιματικής κρίσης εκτιμούν ότι τα μερίσματα από… το ελικόπτερο χρησιμοποιούνται για να κατευνάσουν τις ανησυχίες των επενδυτών ότι θα χάσουν τα λεφτά τους λόγω της σταδιακής απεξάρτησης των εταιρειών από τα ορυκτά καύσιμα, οι ψυχραιμότεροι οικονομικοί αναλυτές βλέπουν στην εξέλιξη αυτή ότι ο πετρελαϊκός κλάδος έχει σιγουριά για τη μεσοπρόθεσμη μελλοντική κερδοφορία του, κυρίως από αυτά. Οι λοιπές διακηρύξεις υπέρ της πράσινης μετάβασης έχουν τόση αξία και αξιοπιστία όση και οι αποφάσεις της παγκόσμιας διάσκεψης για το κλίμα COP28, με μεγάλους χορηγούς τους μεγάλους παραγωγούς πετρελαίου και αερίου.