Μα ποιοι είναι επιτέλους αυτοί οι άνθρωποι; Σε ποιο παράλληλο σύμπαν κατοικούν, σε ποιο χωρόχρονο; Και τι πιστεύουν, τι φοβούνται, τι ελπίζουν; Οι ψηφοφόροι της Ακροδεξιάς είναι ένα «μαύρο κουτί» για τη δημοκρατία, ένα αίνιγμα για το πολιτικό σύστημα, μια εξίσωση με πολλούς αγνώστους – σε πολλές από τις απορίες για τους ανθρώπους που ψηφίζουν κηραλοιφές, τον Αγιο Παΐσιο και την περικεφαλαία του Λεωνίδα απαντά η «Ακτινογραφία της Ακροδεξιάς», η μεγάλη έρευνα του Ινστιτούτου για την Ερευνα και την Κοινωνική Αλλαγή Eteron, που δημοσιεύτηκε χθες.
Το ερευνητικό πρόγραμμα αποτελείται από δύο έρευνες για την ιδεολογική ταυτότητα και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των ψηφοφόρων των ακροδεξιών κομμάτων. Η ποσοτική έρευνα πραγματοποιήθηκε από την aboutpeople για λογαριασμό του Ινστιτούτου, σε πανελλαδικό δείγμα 3.058 ατόμων, από τις 17 ώς τις 20 Οκτωβρίου, ενώ ταυτόχρονα πραγματοποιήθηκαν 4 Focus Groups ώστε να κατανοηθούν σε βάθος οι απόψεις των συγκεκριμένων κοινών.
Ποιες είναι οι βασικές ιδεολογικές τοποθετήσεις των ψηφοφόρων της Ελληνικής Λύσης, των «Σπαρτιατών» και της Νίκης;
Συγκροτούν κάποιου είδους ιδεολογική και πολιτική κοινότητα; Ποια είναι η σχέση τους με τους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας; Αυτά είναι τα βασικά ερωτήματα που πυροδοτούν όλες τις ερωτήσεις της ποσοτικής έρευνας, ενώ οι οργανωμένες και εστιασμένες 4 συζητήσεις αποκαλύπτουν τα χρώματα και τις φωτοσκιάσεις της ακροδεξιάς πλευράς της πραγματικότητας.
Αγχος, αβεβαιότητα και ανασφάλεια επικρατούν στους/στις ερωτώμενους/ες, λένε οι ερευνητές, σημειώνοντας πως «δεν προκύπτουν θυμός, οργή, συναισθήματα ρήξης, δηλαδή, και περιθωριοποίησης από τα κεντρικά αφηγήματα». Πώς βλέπουν την Ελλάδα; Αναφέρει η έρευνα: «Το παρελθόν εξιδανικεύεται συστηματικά, δημιουργώντας έτσι ένα συντηρητικό πλαίσιο στο οποίο η χαμένη αλήθεια τού σήμερα, οι κώδικες ηθικής και η αυθεντικότητα αναζητούνται στο χθες. Το παρόν περιγράφεται με μελανά χρώματα, γιατί ορίζεται από τις πολλαπλές κρίσεις που βιώνουμε. Η χώρα πάει προς τη λάθος κατεύθυνση, η καθημερινή ζωή δυσκολεύει και όλο αυτό υποθηκεύει τις προβολές που κάνουν για το μέλλον. Σήμερα βιώνουν μια παρατεταμένη περίοδο μεγάλων αλλαγών που προκαλεί ανασφάλεια, διαταράσσει τις σταθερές της ζωής τους και κυρίως μειώνει τις ελπίδες τους για το μέλλον που προοιωνίζεται αβέβαιο. Το κύμα ακρίβειας και η μείωση του εισοδήματος πιέζουν διαρκώς. Η αίσθηση απουσίας ενός ισχυρού και αποτελεσματικού κράτους που νιώθουν ορίζει σε μεγάλο βαθμό τις ανάγκες τους. Τι χρειάζονται; Ενα περιβάλλον ασφάλειας, ένα κράτος που να τους προστατεύει, σχέδιο για το μέλλον και ισχυρή ηγεσία που την αναζητούν σε όλα τα επίπεδα».
Αναμενόμενα, πιστεύουν πως «οι Ελληνες είναι ένας σημαντικός λαός που ξεχωρίζει για την ευφυΐα και τον πολιτισμό του», «οι ελληνικές κυβερνήσεις διαχρονικά προωθούν τα συμφέροντα των ξένων» και, φυσικά, συμφωνούν με ένα κόμμα που υπερασπίζεται το τρίπτυχο «Πατρίς – Θρησκεία – Οικογένεια». Ωστόσο, όπως αναφέρουν οι ερευνητές, «το προσδιόρισαν ως ένα χριστιανοδημοκρατικό κόμμα, όμως πιστεύουν ότι θα πρέπει και η θεματολογία του να είναι ευρύτερη».
Ως προς το πολίτευμα, η πλειοψηφία όσων ρωτήθηκαν θεωρεί ότι η Δημοκρατία είναι προτιμότερη της Δικτατορίας, ωστόσο επιθυμούν «μια Δημοκρατία με “μέτρο”, εκεί δημιουργείται μια γκρίζα ζώνη, και με την ανάγκη να υπάρξει μια ισχυρή ηγεσία που μπορεί να επιβάλλει αναγκαίες αλλαγές. Επίσης θέλουν καλύτερη ποιότητα δημοκρατίας. Βασικό ρόλο στη στάση υπέρ της δημοκρατίας παίζει και το γεγονός ότι αυτή γεννήθηκε στην Ελλάδα». Η συντριπτική πλειοψηφία των ψηφοφόρων των «Σπαρτιατών» και της Ελληνικής Λύσης δεν είναι ικανοποιημένοι από τον τρόπο που λειτουργεί η δημοκρατία στην Ελλάδα (μόνο το 4,9% και το 7,8% αντίστοιχα δηλώνουν ικανοποίηση), σε αντίθεση με τη Νίκη όπου περίπου έξι στους δέκα είναι εντάξει με τον τρόπο λειτουργίας του πολιτεύματος, 57,6%.
Στην ερώτηση αν είναι θετική η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ε.Ε., μόνο ένας στους τρεις από εκείνους που ψηφίζουν «Σπαρτιάτες» και Ελληνική Λύση απαντά θετικά και από τους ψηφοφόρους της Νίκης ο ένας στους δύο.
«Από την έρευνα παρατηρούμε ότι είναι κοινά τα βασικά ιδεολογικά χαρακτηριστικά των ψηφοφόρων των τριών κομμάτων, με κάποιες διαφοροποιήσεις στους ψηφοφόρους της Νίκης. Ωστόσο, μελετώντας την κλίμακα συμπάθειας, δεν μπορούμε να οδηγηθούμε στο συμπέρασμα ότι τα τρία κόμματα συγκροτούν κάποιου είδους πολιτική κοινότητα. Το κάθε κόμμα έχει το δικό του ακροατήριο», σημειώνει στην ανάλυσή του ο Πέτρος Ιωαννίδης, πολιτικός αναλυτής και διευθυντής της aboutpeople, και υπογραμμίζει: «Αν και καταγράφονται πεδία συγκλίσεων μεταξύ των οπαδών της Ν.Δ. και αυτών των κομμάτων (με προεξάρχον το μεταναστευτικό), οι διαφορές τους σε σειρά μειζόνων ζητημάτων (Ε.Ε., παγκοσμιοποίηση, λειτουργία δημοκρατίας, κινητοποιήσεις) οδηγούν στο συμπέρασμα ότι σήμερα δεν μπορεί να γίνει λόγος για “γαλάζια πολυκατοικία”».
