Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να έχει χτυπήσει εδώ και καιρό την πόρτα, αλλά εμείς επιμένουμε να διαπρέπουμε ως χειρώνακτες· και παρά τα προγράμματα για τις ψηφιακές δεξιότητες, περισσότεροι από 4 στους 10 εργαζόμενους δεν χρησιμοποιούν καθόλου ψηφιακές συσκευές. Αυτήν την εικόνα, μιας αγοράς εργασίας που θα αντιστοιχούσε περισσότερο στη δεκαετία του ’90 εικονογραφεί με στοιχεία η ειδική έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για τις εργασιακές δεξιότητες, η οποία διεξήχθη παράλληλα με την Ερευνα Εργατικού Δυναμικού κατά το έτος 2022, σε πληθυσμό-στόχο τα άτομα ηλικίας 15 έως 74 ετών που είχαν απασχόληση κατά την περίοδο της έρευνας ή είχαν εργαστεί τους τελευταίους 24 μήνες.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, το μεγαλύτερο ποσοστό (41,5%) δεν χρησιμοποιεί καθόλου ψηφιακές συσκευές κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. Το 11,7% χρησιμοποιεί ψηφιακές συσκευές όλο ή σχεδόν όλο τον χρόνο εργασίας και το 10,9% τις χρησιμοποιεί τον μισό ή λίγο περισσότερο από τον χρόνο εργασίας. Τα στοιχεία αυτά φωτίζουν από μια άλλη σκοπιά το έλλειμμα κατάρτισης, προβληματικής αξιοποίησης των κοινοτικών κονδυλίων για επιμόρφωση, αλλά κυρίως το χαμηλό επίπεδο εκσυγχρονισμού και εξειδίκευσης των ελληνικών επιχειρήσεων. Παράγοντες που εν τέλει οδηγούν ουσιαστικά σε μια αγορά εργασίας ψηφιακά αναλφάβητης.
Ειδικότερα, περισσότεροι από τους μισούς άνδρες (55,5%) αναφέρουν ότι αφιερώνουν αρκετό ή περισσότερο από τον χρόνο εργασίας τους σε έντονη σωματική προσπάθεια, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις γυναίκες είναι 42,7%. Αντίστοιχα, το 79,7% των ατόμων που έχουν ολοκληρώσει μέχρι Γυμνάσιο αφιερώνουν (τουλάχιστον) αρκετό χρόνο σε σωματική εργασία, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα άτομα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι 27,8%.
Αυτονόητο το εύρημα της έρευνας που καταγράφει ως συχνότερη τη χρήση ψηφιακών εργαλείων στους υπαλλήλους γραφείου, τους τεχνικούς – τεχνολόγους και στα ανώτερα στελέχη. Η μικρότερη χρήση εμφανίζεται στους ανειδίκευτους εργάτες και στους γεωργούς, κτηνοτρόφους και αλιείς. Επίσης, το ποσοστό εργαζομένων που κάνει χρήση ψηφιακών μέσων είναι ελαφρώς υψηλότερο στο σύνολο των ανδρών απ’ ό,τι στις γυναίκες (10,2% έναντι 9,7%) με διαφοροποιήσεις ανά συνδυασμό φύλου και επαγγέλματος. Τα ποσοστά είναι υψηλότερα στους άνδρες με εξαίρεση τους τεχνικούς-τεχνολόγους και τους υπαλλήλους γραφείου. Οσον αφορά τον συνδυασμό φύλου και ηλικίας, οι γνωστικές διαδικασίες παρατηρούνται περισσότερο στους άνδρες 35-54 ετών και στις γυναίκες 15-34 ετών (10,7% και 12,2%, αντίστοιχα).
Διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών εμφανίζονται και στην ενασχόληση με καθήκοντα που απαιτούν επιδεξιότητα. Το 31,1% των ανδρών ασχολείται τουλάχιστον αρκετό από τον χρόνο εργασίας ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των γυναικών είναι 21,2%. Σε ό,τι αφορά το εκπαιδευτικό επίπεδο, παρατηρείται ότι η ενασχόληση με καθήκοντα που απαιτούν επιδεξιότητα αυξάνεται με το επίπεδο εκπαίδευσης.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ευρήματα για τον χρόνο που αφιερώνεται σε καθήκοντα που απαιτούν κοινωνικές δεξιότητες. Συνολικά, το μεγαλύτερο ποσοστό χρόνου δαπανάται στην αλληλεπίδραση με άτομα εκτός της επιχείρησης, ενώ το αμέσως μεγαλύτερο, στην αλληλεπίδραση με άτομα εντός της επιχείρησης.
