ΙΟΒΕ: Απειλή για την ελληνική οικονομία οι γεωπολιτικές εξελίξεις

Θετικές είναι οι προβλέψεις του ΙΟΒΕ για την πορεία της οικονομίας, υπό την αίρεση ότι οι διεθνείς εξελίξεις δεν θα έχουν σοβαρές επιπτώσεις σε μια κρίσιμη περίοδο για την ευρύτερη περιοχή. Βασική διαπίστωση είναι ότι επιμένει ο δομικός πληθωρισμό, διατηρούνται σε υψηλό επίπεδο τα επιτόκια στο ορατό μέλλον, ενώ υπάρχει έλλειμμα στις παρεμβάσεις στην πλευρά της προσφοράς.

Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι η ετήσια ανάπτυξη θα αυξηθεί 2,4% σε πραγματικούς όρους, παρά την επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας, τις συνθήκες υψηλού πληθωρισμού, τη σφιχτότερη δημοσιονομική και νομισματική πολιτική και την αβεβαιότητας. 

Το Ινστιτούτο εκτιμά ότι η κατανάλωση θα συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη, με ετήσια αύξηση +1,6%, σε συνδυασμό με την ετήσια ενίσχυση των επενδύσεων κατά +3,0% (πάγιες επενδύσεις +10,0%). Επίσης, αναμένει μικρή βελτίωση του υψηλού ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, με τις εξαγωγές και τις εισαγωγές να αυξάνονται ετησίως το 2023 κατά +3,5% και +2,6% αντιστοίχως. 

Για την επόμενη χρονιά, το ΙΟΒΕ εκτιμά επίσης ανάπτυξη της τάξης του +2,4%, με την εκτίμηση ότι μόνο οι επενδύσεις αναμένεται να υπερβούν την φετινή τους επίδοση, με υψηλότερη ετήσια διεύρυνση το 2024 (+7,8%) ενώ η κατανάλωση αναμένεται να επιβραδυνθεί (+1,0%). Στον εξωτερικό τομέα, η ήπια βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να συνεχιστεί, με τις εξαγωγές και τις εισαγωγές να αυξάνονται ετησίως το 2024 κατά +2,6% και +2,3% αντιστοίχως, όπως αναφέρθηκε σήμερα σε συνέντευξη Τύπου.

Οι κίνδυνοι για την οικονομία

Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του ΙΟΒΕ, Νίκο Βέττα, οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία προέρχονται από το εξωτερικό. Και κατά την παρουσίαση της Έκθεσης του Ινστιτούτου τις εξειδίκευσε ως εξής: 

• Οι γεωπολιτικές εντάσεις ενισχύονται, με νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, συντήρηση του πολέμου στην Ουκρανία, αναζήτηση ευρύτερης κατεύθυνσης παγκόσμιας ισορροπίας.
• Το διεθνές εμπόριο πιέζεται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, το κόστος χρήματος και η αβεβαιότητα επηρεάζουν τις επενδύσεις και το κέντρο βάρους της οικονομίας μετακινείται εκτός Ευρώπης.
• Καταγράφεται επιμονή του δομικού πληθωρισμού, διατήρηση υψηλών κεντρικών επιτοκίων στο ορατό μέλλον, έλλειμμα στις παρεμβάσεις στην πλευρά της προσφοράς.
• Συνεκτιμώντας τις ανάγκες πράσινης μετάβασης και τις δημογραφικές πιέσεις, προκύπτει πως η άνοδος του βιοτικού επιπέδου στην Ευρώπη εξαρτάται από την εφαρμογή αποτελεσματικότερων κανόνων, ενίσχυση των ικανοτήτων των εργαζομένων και ενσωμάτωση καινοτόμων τεχνολογιών στην παραγωγή.

Η «επενδυτική βαθμίδα» και οι εσωτερικές εξελίξεις

Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία συνεχίζει να κινείται με θετικό πρόσημο, καθώς ο εγχώριος ρυθμός μεγέθυνσης είναι υψηλότερος από ό,τι στις περισσότερες άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, με σταδιακή αύξηση επενδύσεων και μείωση της ανεργίας.

Επίσης σημειώνει ότι η σταδιακή ανάκτηση της «επενδυτικής βαθμίδας» του ελληνικού δημοσίου, μετά από 13 έτη, αντανακλά την ενίσχυση της διεθνούς εμπιστοσύνης προς την Ελλάδα, διευκρινίζοντας πάντως ότι για τη διαφύλαξή της, δεν αρκεί η βραχυπρόθεσμη δημοσιονομική ισορροπία αλλά είναι σημαντική η ενδυνάμωση της παραγωγικής ικανότητας της οικονομίας μεσοπρόθεσμα.

Επίσης, η ελληνική οικονομία θα πρέπει να ανταποκριθεί σε μια σειρά από προκλήσεις.

Η πρώτη είναι οι βραχυχρόνιες πιέσεις στο εξωτερικό περιβάλλον, που επηρεάζουν τις εξαγωγές και τις επενδύσεις.

Επίσης, η ελληνική οικονομία κινείται από χαμηλή βάση ως προς τις επενδύσεις και την εργασία, και αντιμετωπίζει υψηλότερες προκλήσεις μεσοπρόθεσμα, ιδίως ως προς το δημόσιο χρέος και το δημογραφικό. Συνεπώς το ΙΟΒΕ τονίζει ότι καθώς η ανεργία μειώνεται, όπως και το επενδυτικό κενό, για περαιτέρω μεγέθυνση θα είναι αναγκαία η άνοδος της παραγωγικότητας και η προσέλκυση νέων πόρων.

Επιπλέον, επισημαίνει ότι για να υπάρξει συνεχιζόμενη και βιώσιμη άνοδος των εισοδημάτων, είναι απαραίτητο να υπάρξει στροφή σε δραστηριότητες υψηλής παραγωγικότητας που θα παράγουν προϊόντα και υπηρεσίες με υψηλή διεθνή ανταγωνιστικότητα. Πέρα από την ανάκαμψη τομέων που παραδοσιακά έχουν μεγάλη βαρύτητα για την οικονομία μας, όπως η αγορά ακινήτων και ο τουρισμός, κρίσιμο είναι να ενισχυθούν συστηματικά η μεταποίηση και κλάδοι υψηλής τεχνολογίας.

Τέλος, προκρίνει αλλαγές στο κράτος, τις υποδομές και τις βασικές υπηρεσίες, όπως η δικαιοσύνη και η εκπαίδευση, ώστε να υποστηρίξουν την επιχειρηματικότητα, ιδίως στους τομείς της καινοτομίας και της εξωστρέφειας.