Ψηφιακός βοηθός χωρίς εκτίμηση κινδύνου

Χωρίς να προηγηθεί εκτίμηση κινδύνου για την πιθανή διαρροή προσωπικών δεδομένων, ξεκίνησε χθες η δοκιμαστική λειτουργία του «ψηφιακού βοηθού», δηλαδή μιας εφαρμογής Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) που θα δίνει απαντήσεις στους πολίτες επί θεμάτων δημόσιας διοίκησης.

Η εφαρμογή, που ονομάζεται mAIgov και εμφανίζεται μέσα στο gov.gr, παρουσιάστηκε πρώτα στον πρωθυπουργό Κυρ. Μητσοτάκη, αργότερα στους δημοσιογράφους από τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημ. Παπαστεργίου και από το απόγευμα άρχισε να λειτουργεί σε έκδοση Beta (δοκιμαστική μορφή).

Στην πράξη, πρόκειται για ένα chatbot, μια «μηχανή» που θα «διαβάζει» το γραπτό ερώτημα του κάθε πολίτη ή θα «ακούει» το προφορικό. Στη συνέχεια, θα εμφανίζει την απάντηση γραπτά και θα παραπέμπει τον πολίτη σε κάποιον ηλεκτρονικό σύνδεσμο της αρμόδιας υπηρεσίας. Θα πρόκειται λοιπόν για ένα τεράστιο «ψηφιακό αυτί» που θα μπορεί να ακούει, στην πρώτη φάση, έως και 250 διαφορετικά ερωτήματα ανά λεπτό, όπως είπε ο κ. Παπαστεργίου. Οπου, όμως, υπάρχει τέτοια συλλογή πληροφοριών, τίθεται φυσιολογικά ένα ερώτημα γύρω από τον κίνδυνο διαρροής προσωπικών δεδομένων.

Η «Εφ.Συν.» έθεσε στον υπουργό το ερώτημα για το αν έχει επιληφθεί η αρμόδια Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) μέσω κάποιας μελέτης του πιθανού κινδύνου (μελέτη αντικτύπου) που ελλοχεύει. Εκείνος απάντησε ότι είναι μια δοκιμαστική έκδοση beta και επέμεινε ότι σε κανένα σημείο της διαδικασίας δεν καταγράφονται προσωπικά δεδομένα: «Ακόμη και αν ρωτήσεις ποιες είναι οι πεποιθήσεις του Παπαστεργίου, δεν θα απαντήσει, θα απαντήσει πως δεν είναι δουλειά του να απαντά σε τέτοιες ερωτήσεις», απάντησε ο υπουργός.

Ο υπογράφων επανήλθε στο θέμα, σημειώνοντας ότι η «μηχανή» θα γνωρίζει ποιος θέτει το κάθε ερώτημα και αυτό είναι επίσης προσωπικό δεδομένο. «Δεν ξέρει ποιος είναι ο ερωτών», επέμεινε ο κ. Παπαστεργίου. Οσο για το εάν θα έπρεπε γενικότερα να έχει επιληφθεί του όλου θέματος η ΑΠΔΠΧ, όπως μελετά, για παράδειγμα, το θέμα του Προσωπικού Αριθμού του πολίτη, ο υπουργός απάντησε: «Εφόσον χρειαστεί θα μιλήσουμε με την ΑΠΔΠΧ, αλλά δεν υπάρχουν προσωπικά δεδομένα την ώρα αυτή. Ούτε για αυτόν που ρωτάει ούτε για αυτόν που θα ρωτήσεις». Μάλιστα, παραδέχθηκε ότι ήταν η κυβέρνηση που έκρινε πως δεν χρειάζεται να επιληφθεί η ΑΠΔΠΧ: «Την ώρα αυτή κρίνουμε πως δεν χρειαζόταν μελέτη αντικτύπου. Εφόσον δεν εμπλέκει προσωπικά δεδομένα, μας οδηγεί στο να θεωρούμε πως δεν χρειάζεται. Αν χρειαστεί θα το δούμε, ούτως ή άλλως είναι δοκιμαστικού χαρακτήρα». Πάντως, από τις απαντήσεις που έδωσε στη διάρκεια της παρουσίασης η εκπρόσωπος της Microsoft προέκυψε ότι η κάθε «συνομιλία» της εφαρμογής με τον πολίτη θα διατηρείται για 20 ημέρες στο «κυβερνητικό νέφος».

Ο κ. Παπαστεργίου παραδέχθηκε ότι στην πρώτη φάση υπάρχει μια ανησυχία για την αντοχή της εφαρμογής να απαντά εφόσον προκύψουν ταυτόχρονα πολλοί που θα θέλουν να θέσουν ερωτήματα. «Πώς εκδίδω νέα ταυτότητα», «υποψιάζομαι ότι ο γείτονάς μου κακομεταχειρίζεται τον σκύλο του», ήταν κάποια από τα «ερωτήματα» που τέθηκαν, στα οποία η Τεχνητή Νοημοσύνη απάντησε παραπέμποντας στην Ελληνική Αστυνομία και τον νόμο για την προστασία των ζώων.

Είπε επίσης ότι εφόσον πάει καλά η δοκιμαστική εφαρμογή, που θα βοηθήσει και στην εκπαίδευση του chatbot να απαντά καλύτερα, θα προχωρήσει στα επόμενα βήματα όπου θα χρειαστεί μεγαλύτερη προσοχή ως προς τα Προσωπικά Δεδομένα, όπως, για παράδειγμα, να ζητά ο πολίτης να του εκδώσει η εφαρμογή το Ε9.