Αν υπάρχει μια λέξη που χαρακτηρίζει τον Σταμάτη Κραουνάκη είναι «πληθωρικός». Ο καλλιτέχνης που δεν φοβήθηκε ποτέ τη σκηνή, ούτε το συναίσθημά του, έχει γεμίσει τα σπίτια μας τα τελευταία 40 χρόνια με σπουδαία τραγούδια. Γεμάτη καριέρα, πίσω και μπροστά από τα φώτα, στήνοντας παραστάσεις, ανακαλύπτοντας νέα ταλέντα, αναδεικνύοντας φρέσκα πρόσωπα αλλά και φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο σπουδαίες φωνές από το παρελθόν.
Ο Σταμάτης Κραουνάκης τα έχει κάνει όλα και τα έχει κάνει πολύ καλά. Φέτος επέλεξε να μας παρουσιάσει την πιο ερωτική πλευρά του. Αυτή που υπάρχει σε κάθε μελωδία του, σε κάθε πλήκτρο του πιάνου του, σε κάθε λέξη που βγαίνει από τα χείλη του. Η παράσταση «Ερως ανίκατε μάχαν – Ο ερωτικός Κραουνάκης», μετά την αποθέωση που γνώρισε στη Μικρή Επίδαυρο το καλοκαίρι σε μια παραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου, έρχεται μεθαύριο Παρασκευή 13 Οκτωβρίου στο Ηρώδειο. Και υπόσχεται ένα ταξίδι σε ερωτικά τραγούδια, δικά του αλλά και άλλων, από αυτά που κάνανε παρέα στις συντροφιές των Ελλήνων, στις μοναξιές και τις συνάξεις τους.
Είναι καλή ώρα να ξεκλειδώσουν πόρτες προς το χάι
Οσοι είχαν την τύχη να απολαύσουν την παράσταση το καλοκαίρι είδαν τους καλλιτέχνες να κάνουν ζωντανά ζέσταμα την ώρα που οι θεατές έμπαιναν στο θέατρο. Και όχι ένα απλό ζέσταμα, αλλά μελοποιημένα κομμάτια από τον Εθνικό Υμνο του Διονυσίου Σολωμού με αφορμή τα 200 χρόνια από τη συγγραφή του. Σημεία που αναφέρονται στη διχόνοια από τους τελευταίους στίχους του ποιήματος όπως: «Μην ειπούν στο στοχασμό τους τα ξένα έθνη αληθινά: Εάν μισούνται ανάμεσό τους δεν τους πρέπει ελευθεριά». Και στη συνέχεια είδαν να ξεδιπλώνονται μουσικά στη σκηνή όλα τα στάδια του έρωτα από τον καλύτερο του είδους.
● Τι θα δούμε και θ’ ακούσουμε στην παράσταση «Ερως ανίκατε μάχαν» στο Ηρώδειο;
H πρόταση της Κατερίνας Ευαγγελάτου ήταν πολύ σωστή. Μου είπε «θέλω να κάνεις ένα παραμύθι με τα κορυφαία ερωτικά σου τραγούδια». Πιθανώς έκανα μια πολύ σωστή επιλογή γιατί έβαλα τραγούδια που έχουν αποτυπωθεί στη ζωή των ανθρώπων σαν βήματα ερωτικά, αλλά έβαλα και τραγούδια που μιλάνε για τον έρωτα χωρίς να έχουν γίνει πολύ μεγάλες επιτυχίες. Στη σκηνή έχω μαζί μου την καλύτερη μπάντα που είχα ποτέ. Τον Γιώργο Ταμιωλάκη στο βιολοντσέλο, τον Κοσμά Κοκόλη στο μπουζούκι, τον Νίκο Κατσίκη στο μπουζούκι, τον Λάμπρο Παπανικολάου στο κοντραμπάσο, τον Θεολόγο Παπανικολάου στο βιολί, τον Δημήτριο Ανδρεάδη στο πιάνο και φυσικά τους τρεις περφόρμερ Χρήστο Γεροντίδη, Κώστα Μπουγιώτη και Γιώργο Στιβανάκη στην ερμηνεία. Βεβαίως ήταν πολύ ωραία και η σκέψη μου να φωνάξω τη Λυδία Φωτοπούλου. Είναι σαν να ήρθε και να έβαλε μια σφραγίδα ουσίας σε όλο αυτό το ταξίδι.
● Υπάρχει κάτι που σε αγχώνει στη μεταφορά της παράστασης από τη Μικρή Επίδαυρο στο Ηρώδειο;
Στην Επίδαυρο τελείωσε η βραδιά και ήμασταν όλοι ευτυχισμένοι. Και εμείς και ο κόσμος. Νομίζω ότι και τώρα θα είναι ένα πράγμα που μπορεί κανείς να το πάρει μαζί του για καιρό. Για αυτό και θέλω να το ηχογραφήσω. Στη Μικρή Επίδαυρο δούλεψε η ροή όπως την ήθελα. Ηταν και η κλίμακα του θεάτρου τέτοια που με βοήθησε πολύ. Αν έχω μια αγωνία, είναι πώς αυτή την ταπεινότητα θα τη μεταφέρουμε στο Ηρώδειο. Μην ξεχνάμε ότι τα ρωμαϊκά θέατρα ήταν σκληρά θέατρα. Με αγχώνει η συνθήκη. Αυτή τη στιγμή είναι η επικαιρότητα κουρδισμένη στον φόνο. Εχει εκτιναχθεί μέσα από τις προσωπικότητες αυτή η πλευρά, ότι είναι εύκολο να χαστουκίσεις ή να σκοτώσεις. Στην Επίδαυρο είχαμε πολλούς νέους, αλλά και πολλές μεγάλες γυναίκες με τις κόρες τους. Είχαμε μεγάλη αποδοχή. Το μόνο που θέλω είναι να έχει καλή μέρα και να είμαστε εμείς στη σωστή ενέργεια για να το επικοινωνήσουμε.
● Θα βιώσουμε μέσα από τα τραγούδια όλες τις πτυχές του έρωτα;
Ναι απ’ όλα. Μόνο οι στίχοι του τραγουδιού «Στου κάτω κόσμου τα σκαλιά» αρκούν. Αλλά αυτό είναι ο έρωτας. Εγώ πάω 68 ετών και ακόμα το βλέπω. Δεν είναι αν χτυπάει η δική μου καρδιά, αλλά ότι κάνω την καρδιά κάποιου άλλου να χτυπήσει και να μου πει «είμαι εδώ για σένα». Μου το δίνει ακόμα η ζωή αυτό.
● Εχεις ένα μαγικό ραβδί και φτιάχνεις πάντα πετυχημένες παραστάσεις. Ποιο είναι το μυστικό;
Γίνομαι πελάτης. Αν υπάρχει μυστικό, αυτό είναι. Είμαι κοινό την ώρα που στήνεται κάτι. Κοιτάζω το κέφι μου, τι μπορεί να έρθει να το ανεβάσει κι άλλο. Ή όταν ανέβει η διάθεση πολύ, να έχεις τον τρόπο να φρενάρεις για να ξανακερδίσεις. Αυτές είναι τεχνικές που τις έμαθα και από τον Βουτσινά αλλά και από την εμπειρία μου στο θέατρο. Δε με ενδιέφερε ποτέ πώς θα πουλήσω τον εαυτό μου. Στη σκηνή θέλω να έχω την ελευθερία –και την έχω πιστεύω. Θέλω να ξαφνιάζω και μένα. Πάντα αδειάζω για να μου έρθει η λέξη να την πω χωρίς να τη σκεφτώ. Αυτό είναι μια τεχνική από τη μία και από την άλλη είναι ένας δρόμος που σε πάει ξανά στην αθωότητα και το κοινό το καταλαβαίνει και ακολουθεί.
● Είναι ο έρωτας η ελπίδα μας;
Νομίζω ναι. Είναι καλό μονοπάτι. Δεν φτάνει βέβαια μέσα στη σκληρότητα που ζούμε, αλλά είναι ένα ωραίο στέγαστρο. Πώς μπορεί να προχωρήσει η ζωή αν δεν είσαι με τους ανθρώπους ανοιχτός; Δεν έχει νόημα. Δεν υπάρχει παρτίδα.
● Υπήρξες πολύ γενναιόδωρος με τις συνεργασίες σου…
Δεν νομίζω ότι είμαι γενναιόδωρος. Στην πραγματικότητα θέλω όταν έρχεται η ώρα της σύμπραξης με το σινάφι μου να είμαι τόσο ανοιχτός, ώστε να μπορέσω να πάρω το δώρο. Και όσο περνούν τα χρόνια αυτό γίνεται πιο ξεκάθαρο. Δεν επιδιώκω να κερδίσω κάτι από τη δουλειά αυτή, ίσως γι’ αυτό μου τα έδωσε όλα. Δεν κυνήγησα τα χρήματα για να έχω μια άλλη ζωή, πιο πλούσια. Αλλά δεν μου έχει λείψει και κάτι.
● Εχεις αδυναμία σε κάποιον τραγουδιστή με τον οποίο έχεις συνεργαστεί;
Μια σπουδαία στιγμή ήταν η συνεργασία μου με την Τάνια (Τσανακλίδου). Αυτό που φτιάξαμε ήταν πολύ ωραίο. Το υλικό αυτό είναι εργαλείο για εκείνη τώρα που μεγαλώνει τόσο όμορφα. Να κάτι που μου δίνει χαρά εκ των υστέρων. Οτι η Τάνια είναι ακόμα εκεί και τα τραγούδια αυτά είναι ζωντανά. Πάνε τα πιτσιρίκια και αναγνωρίζουν κομμάτια της ζωής τους σε αυτά. Η δουλειά του τραγουδιστή, επειδή είναι έρημη δουλειά, χρειάζεται μια πνευματικότητα άλλου τύπου. Ο Μπιθικώτσης την είχε, η Μοσχολιού την είχε. Είχαν τρόπο να προσεγγίζουν το περιεχόμενο μέσα από τη λαϊκή τους προσωπικότητα. Και βεβαίως τα μετέπειτα παιδιά. Ο Πάριος, η Γαλάνη, η Αρβανιτάκη, ο Μητσιάς, η Αλκηστις. Εγώ έχω περάσει εξαιρετικά με όσους έχω δουλέψει, γιατί μου άνοιξαν την καρδιά τους. Μου άφησαν να δω το μέσα τους. Να βουτήξω μέσα τους, για να είναι και εκείνοι καλύτεροι μέσα από το τραγούδι. Οσο πιο μέσα στο τραγούδι πας, ταπεινά, τόσο αυτό θα σε στηρίξει.
● Είσαι αισιόδοξος για τη νέα γενιά μουσικών;
Εχω ακούσει πολύ ωραίες φωνές. Συνθέσεις όχι και τόσο. Φταίει η εποχή. Δεν έχει ξεφοβηθεί ένα καινούργιο ταλέντο να ξεκλειδώσει την πόρτα του να δούμε τι κουβαλάει. Θα έρθει, δεν υπάρχει περίπτωση. Πρέπει να διευκολύνουμε τους νέους και κυρίως συναισθηματικά. Να μη φοβούνται το συναίσθημά τους. Από εκεί ξεκινάνε όλα.
● Ετοιμάζεις κάτι την ερχόμενη περίοδο;
Σε περίπου 40 μέρες θα κυκλοφορήσει ο δίσκος που έκανα στον Γεροντίδη με τίτλο «Λαϊκά τραγούδια ο Τίγρης». Σε τρία τραγούδια συμμετέχει η εξαιρετική Δήμητρα Γαλάνη. Εχω και μια έννοια τώρα που μεγαλώνω να δώσω στα παιδιά που έμειναν κοντά μου μια περιουσία. Θα κάνω και στον Στιβανάκη και στον Μπουγιώτη. Τους πήρα με τη σειρά που ήρθανε στη Σπείρα.
● Ποια είναι η γνώμη σου για τις πολιτικές εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ;
Απέφυγα σε όλη μου τη ζωή να είμαι μέλος. Δεν τα αγαπάω τα κόμματα. Ομως μέσα στις μέρες, στα χρόνια, έχω φιλίες με ανθρώπους που έχουν δώσει τον εαυτό τους. Υπάρχει αυτή τη στιγμή ένας χώρος που η κοινωνία τον χρειάζεται. Ο χώρος που εκπροσωπήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ και που στα χέρια του Αλέξη Τσίπρα απέκτησε μια καλή δυναμική. Δημιουργήθηκε και τότε ένα κλίμα εξαιτίας μιας προσωπικότητας. Δεν λέω ότι όλα έγιναν καλά, αλλά εμφανίστηκε ένα πρόσωπο που ο κόσμος το εμπιστεύτηκε. Αυτή τη στιγμή η δύσκολη ώρα που περνάει το μαγαζί αυτό θα βγει σε καλό.
● Γνωρίζεις προσωπικά τον Στέφανο Κασσελάκη;
Ναι, τον ξέρω, μιλάμε. Αυτό το παιδί έχει ένα ωραίο χαμόγελο και μια πίστη ότι μπορεί να κάνει κάτι. Αλλά για μένα αυτή τη στιγμή αυτό που έχει σημασία είναι να σταματήσουν τις μαλακίες και να συνεργαστούν ξανά. Να μην έχουμε αυτό το τερατώδες πράγμα που είχαμε στο debate που ήταν όλοι εναντίον του Αλέξη. Πρέπει το δημοκρατικό τόξο να συνεργαστεί για το καλό της κοινωνίας, για το καλό του μεροκάματου.
● Σε ξάφνιασε το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών;
Θα σου πω ένα πράγμα. Ο Ελληνας είναι αριστερός στον καφενέ και δεξιός στο σπίτι. Σκέψου λοιπόν τι γίνεται στο παραβάν. Επειτα μην ξεχνάμε καθόλου τη μεγάλη αποχή, που δηλώνει αδιαφορία. Ενώ τώρα στις εσωκομματικές του ΣΥΡΙΖΑ σφίξανε οι κώλοι. Μέτρησε πολύ ότι ήρθε ένα πρόσωπο που δεν το ξέραμε και μας είναι συμπαθές. Αλλαξε την ατζέντα, το ήξερε ότι θα την αλλάξει.
● Ποιος ο ρόλος των καλλιτεχνών;
Οι καλλιτέχνες καλό θα είναι αυτή τη στιγμή να συγκεντρωθούν στη δουλειά τους και να δώσουν στον κόσμο χαρά. Γιατί βλέπω ότι γίνονται μόνο δραματικές δουλειές. Πρέπει να δώσουμε λίγο γέλιο στον κόσμο και σάτιρα. Πιστεύω ότι αυτή τη στιγμή είναι καλή ώρα να ξεκλειδώσουν πόρτες προς το χάι.
● Πόσο εύκολο είναι να δίνεις χαρά μέσα σε τόσο σκληρή πραγματικότητα;
Η δουλειά μας είναι να βαδίσουμε μέσα σε αυτή την καταιγίδα.
● Πώς θα ξεφύγουμε από αυτή την καταιγίδα;
Πρέπει πρώτα να ξορκίσουμε τη μαυρίλα από την καθημερινότητά μας. Είμαστε πολύ επιρρεπείς σε αυτό. Αφήνουμε ορφανή την ενέργειά μας και έρχεται όποια ενέργεια θέλει και μας κάθεται. Πρέπει να πάρουμε λίγη απόσταση. Πρέπει να είμαστε αγαπησιάρηδες με τη ζωή. Είναι μικρή, μας δίνεται αυτό το δώρο. Πρέπει να γευτούμε την κάθε στιγμή γιατί ένα πρωί μπορεί να μην μπορούμε. Εχουμε αγωνία γιατί δεν ξέρουμε αν η στιγμιαία ευτυχία θα κρατήσει. Ας είμαστε έτοιμοι για όλα.
● Δεν θυμώνεις με όσα γίνονται γύρω μας;
Θυμώνω πάρα πολύ. Και βρίζω πάρα πολύ. Εχω μάθει όμως με τα χρόνια να κρατάω το καλό χαρτί για την ώρα που θα χρειαστεί. Δεν θέλω να εκτονώνεται ο θυμός. Να τον χρησιμοποιήσουμε όταν θα πρέπει να δώσουμε την τελική κλοτσιά στο τέρας να πέσει. Τώρα για τη χώρα είναι δεδομένα τα πράγματα. Η χώρα είναι σε πρόβλημα. Την πάνε για φούντο. Και ήταν προγραμματισμένο αυτό. Και ο Μητσοτάκης βοήθησε να κάνει τη βαριά δουλειά. Ας ελπίσουμε ότι θα αντιδράσουμε όσο χρειάζεται. Πιστεύω ότι έχουμε τη δύναμη. Πιστεύω ότι την καίρια στιγμή, που θα δούμε το τέρας μπροστά μας, θα κάνουμε κάτι. Βεβαίως το σύστημα δουλεύει συνέχεια για να είμαστε στην ακινησία. Το κάνουν συνέχεια. Κλείστε τις τηλεοράσεις, κλείστε αυτά τα τέρατα. Ακούστε μουσική ή πηγαίνετε βόλτα.
● Εχεις γράψει το τραγούδι της ζωής σου;
Οχι, καλέ. Θα το γράψω κάποτε. Δεν δέχομαι ότι το έχω γράψει ήδη.