Με τη χειρότερη κρίση χρέους από τότε που ξεκίνησαν να καταγράφονται σχετικά στοιχεία παγκοσμίως πριν από μισό τουλάχιστον αιώνα βρίσκονται αντιμέτωπες σήμερα οι χώρες του Παγκόσμιου Νότου, ενώ -ακόμη χειρότερα- οι τρέχουσες συμφωνίες ελάφρυνσης με τους πιστωτές τους -που προωθούν οι ισχυροί της Δύσης- αποτελούν επί της ουσίας κοροϊδία γι’ αυτές αφού συνεχίζουν τον στραγγαλισμό τους αντί να τις ανακουφίζουν.
Σχετική έκθεση που δημοσιοποίησε χθες ο συνασπισμός οργανώσεων που μάχονται για την ελάφρυνση του χρέους των φτωχών χωρών Debt Service Watch διαπιστώνει ότι η εξυπηρέτηση του χρέους απορροφά σήμερα κατά μέσο όρο το 38% των εσόδων του προϋπολογισμού και το 30% των δημόσιων δαπανών στις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, ενώ στις χώρες της Αφρικής ακόμη περισσότερα, το 54% των δημόσιων εσόδων και το 40% των δαπανών.
Η έκθεση -που κοινοποιήθηκε στο πλαίσιο της φθινοπωρινής συνόδου Παγκόσμιας Τράπεζας και ΔΝΤ- αποκαλύπτει ακόμη ότι 35 χώρες απ’ όλες τις ηπείρους της υφηλίου πληρώνουν σήμερα πάνω από τα μισά τους έσοδα για την εξυπηρέτηση του χρέους τους, ενώ 54 χώρες πάνω από το ένα τρίτο.
Τα νούμερα αυτά είναι υπερδιπλάσια από τα αντίστοιχα επίπεδα χρέους και εξυπηρέτησής του που αντιμετώπιζαν οι χώρες χαμηλού εισοδήματος πριν από την πρωτοβουλία ελάφρυνσης των υπερχρεωμένων φτωχών χωρών τη δεκαετία του 1990 και την αντίστοιχη πολυμερή πρωτοβουλία ελάφρυνσης του χρέους τους το 2005. Είναι επίσης ελαφρώς υψηλότερα από αυτά που έπνιγαν τις χώρες της Λατινικής Αμερικής στην κρίση χρέους που αντιμετώπισαν κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980.
Οι πέντε χώρες με το υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης χρέους ως ποσοστό των δημόσιων εσόδων τους είναι σήμερα, σύμφωνα με την έκθεση, η Αίγυπτος (196%), η Σιέρα Λεόνε (169%), η Γκάμπια (165%), το Σάο Τομέ και Πρίνσιπε (137%) και το Μαλάουι (133%). Οι τεράστιοι πόροι που απαιτούνται για την εξυπηρέτηση του χρέους αυτών των χωρών έχουν ως αποτέλεσμα βασικές δαπάνες για την αντιμετώπιση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών κρίσεων που τις ταλανίζουν να μένουν στο περιθώριο.
Στην Αφρική οι δαπάνες για την εξυπηρέτηση του χρέους είναι μιάμιση φορά μεγαλύτερες από όσα δαπανούν συνολικά οι κυβερνήσεις της για παιδεία, υγεία, κοινωνική πρόνοια και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης. Είναι 250% υψηλότερες από τις δαπάνες για την παιδεία, 400% μεγαλύτερες από τις δαπάνες για την υγεία και 1.100% υψηλότερες από τις δαπάνες για την κοινωνική πρόνοια.
Με τη θηλιά αυτή να σφίγγει όλο και πιο σφιχτά τον λαιμό των κυβερνήσεων των αναπτυσσόμενων χωρών, ακόμη ένας μεγάλος γύρος διαγραφής του χρέους τους καθίσταται επιτακτικός.
Τέσσερις χώρες της Αφρικής –το Τσαντ, η Ζάμπια, η Αιθιοπία και η Γκάνα– έχουν ήδη υποβάλει αίτηση ελάφρυνσης του χρέους τους στη βάση του «Κοινού Πλαισίου» που υιοθέτησε το G20 το 2020. Ωστόσο οι τρέχουσες συμφωνίες ελάφρυνσης χρέους αποτυγχάνουν να μειώσουν σημαντικά το κόστος εξυπηρέτησής του και να αφήσουν ελεύθερο χώρο για δαπάνες κάλυψης των άλλων αναγκών και την επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης του 2030.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι πιο πρόσφατες συμφωνίες αναδιάρθρωσης χρέους συνεχίζουν να απορροφούν κατά μέσο όρο το 48% των εσόδων για την εξυπηρέτησή του τα επόμενα 3 έως 5 χρόνια. «Πρόκειται για μια σιωπηλή κρίση. Οι χώρες μπορεί να μην έχουν ακόμη χρεοκοπήσει, αλλά εκατομμύρια, αν όχι δισεκατομμύρια, υποφέρουν καθημερινά» δηλώνει ο Μάθιου Μάρτιν, διευθυντής της Development Finance International που εκπόνησε την έκθεση.
-320x213.jpg)
