Ενα ντοκιμαντέρ για τη μουσική σκηνή της Θεσσαλονίκης

Είναι τόσο σπουδαία και πλούσια η μουσική σκηνή της Θεσσαλονίκης τις τελευταίες δεκαετίες που ένα ντοκιμαντέρ αφιερωμένο σε αυτήν το αξίζει και με το παραπάνω. Μη σας πω πως θα άξιζε και ταινία. Μη σας πω και ολόκληρη σειρά (στο Netflix) πολλών επεισοδίων. Το τόλμησε λοιπόν ο Δήμος Βοσινάκης. Δεν έφτιαξε σειρά ή ταινία, οκ, αλλά ντοκιμαντέρ. Και το ονόμασε, εμπνευσμένα, «Τα Ντεσιμπέλ του Λευκού Πύργου»! Ο λόγος στον ίδιο τον δημιουργό γιατί έχει πολλά να πει:

Είναι ένα μουσικό ντοκιμαντέρ αφιερωμένο εξ ολοκλήρου στους ήχους της Θεσσαλονίκης που προδίδουν τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα και την ιστορία της πόλης. Η θεματολογία του περιλαμβάνει το ρεμπέτικο, το ροκ, το πανκ, το μέταλ, την ηλεκτρονική μουσική και τη ραπ σκηνή μαζί με κάποιες ενότητες που αναζητούν τις πηγές οι οποίες τροφοδοτούν τη σαλονικιώτικη σκηνή.

Η ιδέα γεννήθηκε το καλοκαίρι του 2022, όταν είδα ξανά μετά από χρόνια το ντοκιμαντέρ «Ο ήχος της Πόλης» του Φατίχ Ακίν. Σχεδόν αμέσως σκέφτηκα αν θα μπορούσα να κάνω κάτι παρόμοιο για τη μουσική σκηνή της Θεσσαλονίκης, που μπορεί να μην έχει την ποικιλομορφία της Κωνσταντινούπολης, αλλά διαθέτει εδώ και πολλές δεκαετίες μια αξιοθαύμαστη ηχητική δραστηριότητα που «απλώνεται» σε διάφορα είδη μουσικής.

Μιλήσαμε με 44 μουσικούς, συγκροτήματα, διοργανωτές συναυλιών, ραδιοφωνικούς παραγωγούς, ιδιοκτήτες μαγαζιών και δισκάδικων. Κάποιοι εξ αυτών είναι οι Αλέκος Κανταρτζής (Γκούλαγκ), Απόστολος Δαδάτσης (Εκτός Ελέγχου), Μάριος Ηλιόπουλος (Exhumation, Nightrage), Νίκος Μπιτζένης (Mikro), Λαμπρινή Γρηγοριάδου (Million Hollers, Bone Rave, 100°C), Οι Αγγελοι του Τσιτσάνη, Ηλίας Ζάικος (Blues Wire), Concrete Bastards, Αντωνία Μάγιατζη, ΛΕΞ, Βίκτωρ Μοσχόπουλος (Πίσσα και Πούπουλα), ΤΖΑΜΑΛ, Κώστας Καπετανάκης (The Frantic Five), ParanoiR, Νίκος Βουλανάς, Γιαγκίνηδες, 12ος Πίθηκος, Πέτρος Αντωνιάδης (Petroza), Ασκληπιός Ζαμπέτας (Mushrooms, Τρύπες, Seahorse) και Γιάννης Αγγελάκας.

Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη από την οποία έχουν περάσει δεκάδες διαφορετικές εθνότητες και αυτό έχει επίδραση και στην ηχητική της ταυτότητα, που χαρακτηρίζεται από το πάντρεμα της Ανατολής με τη Δύση και τα Βαλκάνια. Όσο για την παραγωγή της πόλης, η Θεσσαλονίκη τροφοδοτεί συνεχώς την Ελλάδα με ήχους εδώ και πάνω από 40-50 χρόνια και νομίζω ότι αυτή η παράδοση θα συνεχιστεί.

Η Θεσσαλονίκη ούτε θέλει, ούτε μπορεί να γίνει Αθήνα. Έχει τη δική της κουλτούρα και διαφορετικά γεωγραφικά, πληθυσμιακά και ιστορικά δεδομένα. Αυτό που μπορώ να πω με σιγουριά είναι ότι ο συντηρητισμός της Θεσσαλονίκης ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την ποσότητα και την ποιότητα των μουσικών της πόλης. Επίσης οι αποστάσεις στη Θεσσαλονίκη είναι μικρότερες, βρίσκεσαι πιο εύκολα με τον άλλον και αυτό ευνοεί την ομαδική καλλιτεχνική δραστηριότητα. Σίγουρα κάποιες παλιότερες μπάντες αδικήθηκαν γιατί θα είχαν περισσότερες ευκαιρίες αν ήταν στην Αθήνα, αλλά αυτά λύθηκαν με τον ερχομό του ίντερνετ και τα social media.

Τα τελευταία χρόνια κυριαρχεί το ραπ στις νέες ηλικίες. Εγώ προτιμώ πιο σκληρά ακούσματα, αλλά παραδέχομαι τους ραπάδες γιατί σταδιακά πήραν την ιδεολογική σκυτάλη από το ροκ και το πανκ που αγκάλιαζε μαζικά η «άγρια νεολαία» τις προηγούμενες δεκαετίες. Παίζει και αρκετό stoner.

Παλιότερα η κατάσταση ήταν αλλιώς. Φαντάσου ότι στις αρχές των ‘80s η Νεάπολη είχε τη δική της punk σκηνή! Το διανοείστε; Οι αρχές των ‘90s σημαδεύτηκαν από την έκρηξη του ελληνικού ροκ. Μετά ήρθε το κύμα της ηλεκτρονικής μουσικής που σάρωσε τα πάντα και περίπου την ίδια εποχή η πόλη έβγαζε punk τύπου Ναυτία, Βανδαλούπ, Πίσσα και Πούπουλα και σπουδαία metal συγκροτήματα όπως οι Exhumation και οι Less Than Human.

Παλιότερα τα πράγματα ήταν πιο άμεσα. Δεν υπήρχε το ίντερνετ, αλλά υπήρχαν αυτοοργανωμένα στέκια όπου μπορούσε κάθε μπάντα να παρουσιάσει τον ήχο της. Άκουγες έναν δίσκο ξανά και ξανά, διάβαζες το βιβλιαράκι και αφιέρωνες περισσότερο χρόνο. Όσο για live; Μάθαινες για συναυλίες αποκλειστικά από τις αφίσες και από τις κουβέντες στα στέκια του κέντρου.

Το μεγαλύτερο μουσικό όνομα που έχει βγάλει η Θεσσαλονίκη είναι μάλλον οι Τρύπες, αλλά δεν μπορώ να πω μόνο ένα. Οι Mikro είναι μια κατηγορία μόνοι τους στην ηλεκτρονική μουσική και ο ΛΕΞ γεμίζει γήπεδα για πλάκα. Για μένα όμως η πιο ποιοτική μπάντα της πόλης είναι οι Mushrooms που εμφανίστηκαν στα μέσα των ‘80s.

ℹ️ «Τα Ντεσιμπέλ του Λευκού Πύργου» βρίσκονται στο στάδιο του μοντάζ με στόχο να είναι έτοιμα στα τέλη Οκτωβρίου. Θα προβληθεί σε κάποια φεστιβάλ σε Ελλάδα και εξωτερικό και μετά θα «ανέβει» στο ίντερνετ για να μπορέσει να το δει όποιος θέλει δωρεάν. Στο σενάριο και στη σκηνοθεσία είναι ο Δήμος Βοσινάκης, στην κάμερα (και το μοντάζ) ο Αγγελος Ασλανίδης, στην κάμερα επίσης ο Αλέξανδρος Λιτσαρδάκης και στα γυρίσματα με drone ο Γιάννης Χατζόπουλος. Οι φωνές της αφήγησης ανήκουν στην Ελενα Αγγελίδου και στον Θανάση Βικόπουλο.