Το φαινόμενο της «ρουκέτας και του φτερού» επιβεβαιώνεται από τα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον δείκτη τιμών εισαγωγής στη βιομηχανία. Πρόκειται για την ασυμμετρία στην προσαρμογή των τιμών σε σχέση με το κόστος εισροών, με τις αυξήσεις να μετακυλίονται με ταχύτητα ρουκέτας στα επόμενα στάδια της αλυσίδας, ειδικά στην περίπτωση της ενέργειας, ενώ αντίθετα οι μειώσεις περνάνε βασανιστικά αργά, σαν το φτερό που πέφτει. Ετσι ενώ οι τιμές εισαγωγής στη βιομηχανία εξακολουθούν να κινούνται πτωτικά εδώ και τέσσερις μήνες, σημειώνοντας ετήσια μείωση τον Ιούνιο κατά -19,2%, οι τιμές παραγωγού στη βιομηχανία υποχώρησαν μόλις κατά -7,3% στην εγχώρια αγορά το αντίστοιχο διάστημα. Το φαινόμενο αυτό αποτυπώνεται ευκρινώς και στην αγορά της ενέργειας, όπου ενώ οι τιμές εισαγωγής μειώθηκαν κατά -38%, οι τιμές χονδρικής των προμηθευτών υποχώρησαν κατά -14,7%.
Συγκεκριμένα τον Ιούνιο, οι τιμές εισαγωγής χονδρικής υποχώρησαν κατακόρυφα στα προϊόντα παραγωγής οπτάνθρακα και διύλισης πετρελαίου, με -42,1%, στην άντληση αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου κατά -37,5% και στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος – φυσικού αερίου – κλιματισμού κατά -25,3%. Σε μηνιαίο επίπεδο πάλι, υπήρξαν αυξήσεις στις τιμές εισαγωγής στη βιομηχανία κατά 0,5%, ενώ αυξημένος ήταν και ο μέσος δείκτης τιμών του δωδεκαμήνου, κατά 2,8%.
Εξωφρενικές αυξήσεις
Στα αυξημένα κόστη παραγωγής (τιμές εισροών), που παραμένουν σχεδόν 25% υψηλότερα σε σύγκριση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις αντίξοες καιρικές συνθήκες, που οδήγησαν σε μειωμένη σοδειά, και την αδυναμία εύρεσης εργατικών χεριών αποδίδουν οι εκπρόσωποι των αγροτικών ενώσεων τις τσουχτερές αυξήσεις στις τιμές παραγωγού. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ τον Ιούνιο ο δείκτης τιμών εκροών στη γεωργία-κτηνοτροφία παρουσίασε αύξηση 30,6%, με τη φυτική παραγωγή να παρουσιάζει άνοδο τιμών κατά 34,1% και τη ζωική κατά 24%.
Εξωφρενικές είναι οι αυξήσεις στις τιμές παραγωγού στο ελαιόλαδο κατά 71,1%, προάγγελος των τσουχτερών ανατιμήσεων στο ράφι. Ακολουθούν τα φρούτα με 39% και τα ζωικά προϊόντα (τυρί, γάλα, αβγά) με 29,5%.
Οσον αφορά τις τιμές εισροών, υπήρξε υποχώρηση στην ενέργεια (-17,7%), η οποία όμως δεν αναπληρώνει τις υπέρογκες αυξήσεις του 2022, όταν ρεύμα, πετρέλαιο και λιπαντικά ακρίβυναν σχεδόν κατά 52%.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Εθνικής Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Πάνο Σατολιά, οι υψηλές τιμές στα οπωροκηπευτικά που παρατηρούνται το καλοκαίρι οφείλονται εν μέρει σε εποχικούς παράγοντες (μείωση παραγωγής και αύξηση της ζήτησης), όμως το πρόβλημα με τις τιμές των τροφίμων και γενικά των αγροτικών προϊόντων παραμένει δομικό και θα το βρίσκουμε μπροστά μας.
«Αν δεν υπάρξουν δραστικά μέτρα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και τη διαχείριση της κλιματικής κρίσης θα έχουμε πιο λίγα φρέσκα τρόφιμα σε υψηλές τιμές που θα τα απολαμβάνουν λιγότεροι, όσοι έχουν την οικονομική δυνατότητα, ενώ η πλειονότητα θα δυσκολεύεται», προειδοποιεί και απευθύνει έκκληση στην πολιτεία για την κατάρτιση ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου για να αντιστραφεί η τάση εγκατάλειψης των αγροτικών επαγγελμάτων και μείωσης της παραγωγής.
