Αδιέξοδο για τα σιτηρά – Η Ρωσία ανέστειλε τη συμμετοχή της στη συμφωνία

Στον πάγο μπαίνει από σήμερα η συμφωνία για την εξαγωγή σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας, καθώς, όπως είχε προαναγγελθεί, η Μόσχα ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τη συμμετοχή της.

Σήμερα ήταν η τελευταία ημέρα της παράτασης που είχε δοθεί, όμως, όπως καταγγέλλει το Κρεμλίνο, οι ρωσικές προτάσεις για την εξαγωγή και τον δικών της σιτηρών δεν έχουν εφαρμοστεί ποτέ.

«Στην πραγματικότητα, οι συμφωνίες της Μαύρης Θάλασσας έπαψαν να ισχύουν σήμερα”. Δυστυχώς το μέρος αυτών των συμφωνιών που αφορούσε τη Ρωσία δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι στιγμής, άρα η ισχύς της τερματίζεται. Μόλις εκπληρωθεί το ρωσικό μέρος των συμφωνιών, η ρωσική πλευρά θα επανέλθει στην εφαρμογή αυτής της συμφωνίας, αμέσως» δήλωσε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου.

Ο Ντμίτρι Πεσκόφ επανέλαβε τη θέση του Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος είχε ξεκαθαρίσει και πριν από την επίθεση στη γέφυρα της Κριμαίας ότι οι προϋποθέσεις για την παράταση της συμφωνίας δεν είχαν υλοποιηθεί.

Όπως ανέφερε σε ρωσικά μέσα η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών η Ρωσία ειδοποίησε κι επισήμως την Τουρκία, την Ουκρανία και τον ΟΗΕ για τις αντιρρήσεις της στην παράταση της συμφωνίας.

Η συμφωνία για τα σιτηρά, αποτέλεσε μια σπάνια στιγμή, εάν όχι τη μοναδική, σύγκλισης ανάμεσα σε Ρωσία και Ουκρανία από το ξέσπασμα του πολέμου και μετά. Είχε υλοποιηθεί έπειτα από πρωτοβουλία της Τουρκίας και του ΟΗΕ και τέθηκε σε εφαρμογή πριν από περίπου έναν χρόνο. Μετά από αρκετές παρατάσεις από σήμερα,  Δευτέρα 17 Ιουλίου, έπαψε να ισχύει.

Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη εβδομάδα ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες είχε στείλει επιστολή προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν που περιλάμβανε σειρά προτάσεων για παράτασή της.

Διαπραγματευτές από τον ΟΗΕ και την Τουρκία περίμεναν μέσα στο Σαββατοκύριακο μια θετική απάντηση από τη Μόσχα, την ώρα που οι εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών σχεδόν εκμηδενίστηκαν.

Η συμφωνία για τα σιτηρά περιόρισε τις τραγικές ελλείψεις που αντιμετώπιζαν χώρες κυρίως της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής εξαιτίας του αποκλεισμού ουκρανικών λιμανιών από τις ρωσικές δυνάμεις.

Σχεδόν από την έναρξή της, όμως, η Ρωσία είχε καταγγείλει ότι η συμφωνία ήταν εξαιρετικά υπέρ της Ουκρανίας, ενώ οι δυτικές κυρώσεις είχαν περιορίσει τις πωλήσεις των ρωσικών αγροτικών προϊόντων. 

Την περασμένη εβδομάδα, εξάλλου, ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχε προαναγγείλει ότι «μπορεί να αναστείλουμε τη συμμετοχή μας σε αυτή τη συμφωνία. Εάν όλοι εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους απέναντι στη χώρα μας τότε θα επιστρέψουμε άμεσα».

Οι πρώτες διεθνείς αντιδράσεις

Οργισμένα τα πρώτα μηνύματα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη στιγμή που ο Ταγίπ Ερντογάν εκτιμά ότι ο Πούτιν θέλει συνέχιση της συμφωνίας για τα σιτηρά.

Σχολιάζοντας τις εξελίξεις η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σημείωσε κΚαταδικάζω σθεναρά την κυνική κίνηση της Ρωσίας να τερματίσει την Πρωτοβουλία της Μαύρης Θάλασσας για τα Σιτηρά , παρά τις προσπάθειες του ΟΗΕ και της Τουρκίας. Η ΕΕ εργάζεται για να διασφαλίσει την επισιτιστική ασφάλεια για τους ευάλωτους του κόσμου. Οι λωρίδες αλληλεγγύης της ΕΕ θα συνεχίσουν να φέρνουν αγροδιατροφικά προϊόντα από την Ουκρανία και προς τις παγκόσμιες αγορές».

Από την πλευρά του ο Σαρλ Μισέλ δήλωσε μέσω Twitter «η πρωτοβουλία της Μαύρης Θάλασσας για τα σιτηρά έχει ωφελήσει εκατομμύρια σε όλο τον κόσμο. Λυπάμαι για τη σημερινή ανακοίνωση της Ρωσίας. Αυτό θα θέσει σε κίνδυνο την επισιτιστική ασφάλεια και την πρόσβαση των πληθυσμών σε όλο τον κόσμο σε προμήθειες σιτηρών και λιπασμάτων. Υποστηρίζω τις προσπάθειες του ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, να επιδιώξει την επέκτασή του».

Ο Τούρκος πρόεδρος κινείται σε διαφορετικό μήκος κύματος δηλώνοντας «πιστεύω ότι, παρά την σημερινή δήλωση, ο φίλος μου ο κ. Πούτιν θέλει να συνεχίσει την ανθρωπιστική συμφωνία. Ο υπουργός μου των Εξωτερικών θα μιλήσει τηλεφωνικά (με τον ρώσο ομόλογό του) και θα μιλήσω με τον κ. Πούτιν άμα τη επιστροφή μου».

Απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους, ο Ερντογάν δήλωσε ότι θα συζητήσει την συμφωνία, περιλαμβανομένου του κεφαλαίου της εξαγωγής ρωσικών λιπασμάτων, με τον Πούτιν κατά την διάρκεια της συνάντησής τους που αναμένεται να γίνει τον Αύγουστο στην Τουρκία. «Θα έχουμε την ευκαιρία να ξανασυζητήσουμε όλα τα θέματα».

«Ισως, μέχρι τότε, για να προχωρήσουμε τα πράγματα, μπορούμε να λάβουμε μέτρα δια τηλεφώνου με τον κ. Πούτιν χωρίς να περιμένουμε τον Αύγουστο», πρόσθεσε ο τούρκος πρόεδρος.