Οι Ισραηλινοί γυρίζουν την πλάτη στον «Μπίμπι»

«Μια μαύρη μέρα για την ισραηλινή δημοκρατία». Αυτός ήταν ο τίτλος σε μαύρο, πίσσα-κατράμι φόντο που κάλυπτε ολόκληρα τα χθεσινά πρωτοσέλιδα τεσσάρων κορυφαίων εφημερίδων του Ισραήλ, καθώς η χώρα διολισθαίνει σε πολυεπίπεδη κρίση.

Ήταν ξεκάθαρη αναφορά στην ψήφιση, τη Δευτέρα, από την κυβερνητική πλειοψηφία και απούσας σύσσωμης της αντιπολίτευσης από την Κνεσέτ (την ισραηλινή Βουλή) του επίμαχου νόμου περί κατάργησης της ρήτρας «εύλογου χαρακτήρα».

Της δυνατότητας που είχε μέχρι προχθές, δηλαδή, το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας να ακυρώνει αυθαίρετες κυβερνητικές αποφάσεις, σε ένα ιδιότυπο σύστημα ελέγχου των εξουσιών σε μια χώρα χωρίς γραπτό Σύνταγμα. Δεν είναι παρά το πρώτο βήμα στην αμφιλεγόμενη δικαστική μεταρρύθμιση με επιχειρούμενη πολιτική ποδηγέτηση της Δικαιοσύνης, εμπνεύσεως ενός πρωθυπουργού που δικάζεται για διαφθορά και των ακροδεξιών εταίρων του –ανάμεσά τους έποικοι– με μισαλλόδοξη ατζέντα. Τόσο ως προς τα εντός του Ισραήλ όσο και για την κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

Αν και καταφανώς παράνομη –χαρακτηριστική αυταρχικών καθεστώτων– η πολιτική της ακροδεξιάς κυβέρνησης Νετανιάχου για περαιτέρω προσαρτήσεις παλαιστινιακής γης έχει μείνει… εκκωφαντικά εκτός του κινήματος υπέρ της δημοκρατίας στο Ισραήλ, που όλο και γιγαντώνεται.

Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συνεχίστηκαν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης σε διάφορες πόλεις, με το κέντρο του Τελ Αβίβ να γίνεται πεδίο σκληρών συγκρούσεων μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών, με άγρια καταστολή και τουλάχιστον 40 συλλήψεις.

Αντιδρώντας επίσης στην προωθούμενη δικαστική μεταρρύθμιση, χιλιάδες γιατροί κατέβηκαν χθες σε απεργία. Η κυβέρνηση απάντησε με προσφυγή στα δικαστήρια, που διέταξαν το μεσημέρι την επιστροφή των απεργών στα πόστα τους.

Στο μεσοδιάστημα τα εργατικά συνδικάτα συνεχίζουν τις «ζυμώσεις» για την κήρυξη γενικής απεργίας, την ώρα που οι μετοχές στο χρηματιστήριο στο Τελ Αβίβ σημείωναν πτώση και το σέκελ έχανε σε αξία έναντι του δολαρίου. Χτυπώντας «καμπανάκι» με νέα έκθεσή του, ο οίκος Moody’s προειδοποίησε για «ενδείξεις ότι το Ισραήλ αποσυνδέεται από τις παγκόσμιες τάσεις», σημειώνοντας «ουσιαστική» μείωση των επενδύσεων στον κλάδο της τεχνολογίας. Ηδη, σύμφωνα με δημοσιεύματα, κορυφαίες επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας εξετάζουν το ενδεχόμενο μετεγκατάστασης. Δεν είναι οι μόνοι… «Επενδύοντας» εθελοτυφλικά στην καλοκαιρινή ραστώνη –και στη διακοπή των εργασιών της Κνεσέτ για το καλοκαίρι– η κυβέρνηση Νετανιάχου δείχνει τώρα να παίζει παρατάσεις, υποσχόμενη νέο διάλογο με την αντιπολίτευση για την επίτευξη συναίνεσης από… καλό φθινόπωρο.

Όμως τα χρονικά περιθώρια δείχνουν όλο και πιο στενά, καθώς η οργή κοχλάζει. Και στους δρόμους, αλλά και στο στράτευμα, όπου χιλιάδες έφεδροι έχουν ανακοινώσει ότι θα αρνηθούν την υπηρεσία. Ένα δυνητικό πλήγμα για την επιχειρησιακή ετοιμότητα του Ισραήλ, στο φόντο της κλιμακούμενης έντασης με τους Παλαιστινίους –χθες ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι σκότωσε τρεις άντρες μέσα στο όχημά τους, στη Ναμπλούς, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των νεκρών Παλαιστινίων σε πάνω από 200 μόνο φέτος–, της τεταμένης κατάστασης στα σύνορα με τον Λίβανο και των παρασκηνιακών νέων προσπαθειών της Δύσης για αναβίωση της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, σε ρευστό γεωπολιτικό τοπίο.

Θορυβημένες από τις εξελίξεις, οι ΗΠΑ έστειλαν χθες τον επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης στο Ισραήλ για διαβουλεύσεις και ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας, Λόιντ Οστιν, τόνισε τηλεφωνικά στον Ισραηλινό ομόλογό του την αξία της «ευρείας συναίνεσης μέσω του πολιτικού διαλόγου» ως «κρίσιμο στοιχείο μιας ανθεκτικής δημοκρατίας». Τα θεμέλιά της στο Ισραήλ ωστόσο τρίζουν.

Τόσο, ώστε ανώτεροι δικαστές να επιστρέψουν εσπευσμένα χθες από ταξίδι στη Γερμανία, ενόσω η γενική εισαγγελέας Γκαλί Μπαχαράβ-Μιαρά ζήτησε χθες από το Ανώτατο Δικαστήριο να καταργήσει τον νόμο που ψήφισε τον περασμένο Μάρτιο η κυβέρνηση Νετανιάχου, αφαιρώντας από το δικαστικό σώμα την εξουσία να ζητήσει την απομάκρυνση πρωθυπουργού από το αξίωμα. Όπως π.χ. του ίδιου του Νετανιάχου, σε περίπτωση που κριθεί ένοχος στην εν εξελίξει δίκη του για δωροδοκία. Ήδη έχουν γίνει προσφυγές και κατά της… φρέσκιας κατάργησης της ρήτρας «εύλογου χαρακτήρα». Ανεβάζοντας μάλιστα τον «πήχη», η αρχηγός του αντιπολιτευόμενου Εργατικού Κόμματος, Μεράλ Μιχαέλι, κάλεσε τον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, να μην υπογράψει τον νόμο μέχρι να αποφανθεί το Ανώτατο Δικαστήριο.

Μια θεσμική κρίση βρίσκεται λοιπόν σε πλήρη εξέλιξη. Ίσως και όχι μόνο. «Πιστεύω ότι αυτή η χώρα θα χωριστεί στα δύο ή θα τελειώσει», είπε σε δραματικούς τόνους ένας διαδηλωτής στο πρακτορείο Associated Press, υπό τον ήχο του κεντρικού συνθήματος αυτών των ημερών στους δρόμους του Ισραήλ: «Δημοκρατία ή επανάσταση».