Για περισσότερο από έναν μήνα θαλασσοδέρνονταν πάνω σε ακυβέρνητη πιρόγα στον Ατλαντικό Ωκεανό, ανοιχτά των ακτών της Δυτικής Αφρικής, πάνω από 100 άνθρωποι – σχεδόν όλοι τους Σενεγαλέζοι που σκόπευαν να φτάσουν στα ισπανικά Κανάρια Νησιά για να ζητήσουν άσυλο. Η μεγάλη ξύλινη βάρκα είχε αποπλεύσει στις 10 Ιουλίου από το ψαροχώρι Φας Μπουά στη δυτική Σενεγάλη, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας που επικαλείται μαρτυρίες επιβαινόντων.
Δέκα μέρες μετά, οικογένειες που δεν είχαν μάθει νέα για την τύχη των δικών τους απευθύνθηκαν ανήσυχοι στην ισπανική ανθρωπιστική οργάνωση Caminando Fronteras που διασώζει πρόσφυγες και μετανάστες στη θάλασσα. Εκείνη ειδοποίησε με τη σειρά της τέσσερις χώρες -Ισπανία, Σενεγάλη, Μαυριτανία και Μαρόκο- ότι αγνοούνταν γύρω στα 130 άτομα, ώστε να ξεκινήσει επιχείρηση έρευνας και διάσωσης που δεν έφερε όμως αποτέλεσμα. Το μυστήριο λύθηκε εν μέρει στις 14 Αυγούστου, όταν ισπανικό ψαροκάικο εντόπισε τελικά τη μοιραία πιρόγα πολύ πιο νότια από τον αρχικό της προορισμό – περίπου 300 χιλιόμετρα ανοιχτά του νησιού Σαλ στο Πράσινο Ακρωτήρι, τη νησιωτική χώρα της Δυτικής Αφρικής το αρχιπέλαγος της οποίας απέχει σχεδόν 600 χλμ. από τις αφρικανικές ακτές, αποτελώντας σύνηθες –και συχνά φονικό– πέρασμα για σκάφη με πρόσφυγες και μετανάστες που θέλουν να καταφύγουν στα Κανάρια Νησιά και κατ’ επέκταση σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Δεν επαληθεύτηκαν μεν οι φόβοι πως η πιρόγα είχε βυθιστεί, όσοι όμως είχαν απομείνει σ’ αυτήν ήταν σε «κακή κατάσταση» και ζητούσαν βοήθεια, ανέφερε Σενεγαλέζος αξιωματούχος. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ), στην ξύλινη βάρκα βρέθηκαν εφτά πτώματα και 38 ζωντανοί, ανάμεσά τους τέσσερα παιδιά ηλικίας 12-16 ετών, που διασώθηκαν και μεταφέρθηκαν στο νησί Σαλ. Δεκάδες άλλοι επιβαίνοντες ήταν άφαντοι και θεωρούνται νεκροί, χωρίς να έχει διευκρινιστεί πόσοι ακριβώς ήταν και τι απέγιναν.
Η τραγική έλλειψη ασφαλών και νόμιμων διόδων για τους επίδοξους αιτούντες άσυλο «είναι αυτό που δίνει χώρο στους λαθρέμπορους και τους διακινητές να βάζουν ανθρώπους σε αυτά τα θανατηφόρα ταξίδια», τόνισε για πολλοστή φορά ο ΔΟΜ. «Αυτή η συγκλονιστική απώλεια ζωής καταδεικνύει τη συνεχιζόμενη αποτυχία της εχθρικής προσέγγισης της Ευρώπης έναντι της προστασίας των προσφύγων», κατήγγειλε από την πλευρά της η Νατάσα Τσαγκαρίδη, στέλεχος της βρετανικής οργάνωσης Freedom from Torture.
«Οι κάτοικοι της μικρής αλιευτικής κοινότητας του Φας Μπουά είναι σοκαρισμένοι και υπάρχει επίσης πολλή οργή», ανέφερε ο ανταποκριτής του BBC στη Σενεγάλη. «Αφού διαδόθηκε η είδηση της τραγωδίας την Τετάρτη, ντόπιοι άρχισαν να καταστρέφουν αυτοκίνητα και βάρκες, βάζοντας φωτιά και στο σπίτι του δημάρχου. Οι νέοι καταγγέλλουν την έλλειψη ευκαιριών και θέλουν οι αρχές να κάνουν περισσότερα για να τους βοηθήσουν», συμπλήρωνε το ρεπορτάζ, θυμίζοντας ότι «μεγάλο μέρος της Δυτικής Αφρικής (σ.σ.: βλέπε εσχάτως και τον Νίγηρα) είναι ολοένα και πιο ασταθές, με πραξικοπήματα και ισλαμιστικά αντάρτικα να επιδεινώνουν περαιτέρω την ήδη δύσκολη κατάσταση.
Στη Σενεγάλη, πολιτικοί της αντιπολίτευσης έχουν φυλακιστεί εν μέσω καταγγελιών για βίαιες διώξεις από τις αρχές. Ο πρόεδρος Μάκι Σαλ ανακοίνωσε πρόσφατα ότι δεν θα διεκδικήσει τρίτη θητεία, αλλά οι εντάσεις παραμένουν υψηλές». Η Caminando Fronteras καταγγέλλει ως ανεπαρκείς και ασυντόνιστες τις κρατικές επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, υποστηρίζοντας πως μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2023 σχεδόν χίλιοι πρόσφυγες και μετανάστες έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να φτάσουν στην ισπανική επικράτεια διά θαλάσσης. Ερευνα μάλιστα του Associated Press το 2021 διαπίστωσε ότι τουλάχιστον εφτά βάρκες με επίδοξους αιτούντες άσυλο από τη βορειοδυτική Αφρική χάθηκαν στον Ατλαντικό και βρέθηκαν να έχουν παρασυρθεί ακυβέρνητες μέχρι την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στην Καραϊβική ή ακόμη και στα ανοιχτά της Βραζιλίας, μεταφέροντας πλέον μόνο άψυχα σώματα.
