Με τη νέα αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης να έχει προεξοφληθεί –στην πραγματικότητα έχει προαναγγελθεί από τις αρχές Μαΐου– και το επιτόκιο καταθέσεων των τραπεζών (overnight) να διαμορφώνεται στο 3,5% από την προσεχή Πέμπτη, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη… συνέχεια.
Αν δηλαδή η Κριστίν Λαγκάρντ δώσει στίγμα για την επόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ τον Ιούλιο – το σενάριο για περαιτέρω αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης παραμένει ισχυρό και θα οδηγήσει το επιτόκιο overnight στο 3,75%. Το βασικό ερώτημα ωστόσο είναι ποια θα είναι η χρονική στιγμή που θα μπει φρένο στην άνοδο των επιτοκίων που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2022 στην προσπάθεια της ΕΚΤ να τιθασεύσει τον πληθωρισμό με στόχο να υποχωρήσει στο 2%.
Πριν από λίγες ημέρες η Κριστίν Λαγκάρντ υπογράμμιζε ότι δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις πως ο βασικός πληθωρισμός έχει κορυφωθεί και «έχουμε ακόμα έδαφος να καλύψουμε για να έρθουν τα επιτόκια σε επαρκώς περιοριστικά επίπεδα».
Σε ό,τι αφορά την αποτύπωση της πολιτικής της ΕΚΤ στα ελληνικά επιτόκια, τα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου της στεγαστικής πίστης έχουν «παγώσει» για τους επόμενους 12 μήνες (euribor 3μήνου – 0,20% συν επιτοκιακό περιθώριο τράπεζας) δημιουργώντας δίχτυ προστασίας για περίπου 400.000 δανειολήπτες.
Σημειώνεται ότι τα χαρτοφυλάκια των ελληνικών τραπεζών αποτελούνται σε ποσοστό υψηλότερο του 90% από δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, με τα στεγαστικά δάνεια να είναι η κρίσιμη μάζα. Βέβαια, από τη στιγμή που ξεκίνησε η αναθέρμανση της στεγαστικής πίστης το 2019 υπάρχει στροφή στα στεγαστικά σταθερού επιτοκίου που αμβλύνει τις επιπτώσεις από την ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής για τους δανειολήπτες.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τους τελευταίους μήνες η ζήτηση για νέα στεγαστικά κυμαινόμενου επιτοκίου είναι ανύπαρκτη, ενώ και για τα σταθερού επιτοκίου η ζήτηση είναι υποτονική, με εξαίρεση βέβαια όσους υπέβαλαν αίτηση στις τράπεζες για χαμηλότοκα δάνεια μέσω του προγράμματος «Σπίτι μου» που απευθύνεται σε νέους 25-39 ετών.
Σε ό,τι αφορά τις καταθέσεις οι αποδόσεις στις προθεσμιακές είναι πιο γενναιόδωρες –έστω και με καθυστέρηση ένα μέρος των αυξήσεων της ΕΚΤ έφτασε στους καταθέτες– και κινούνται πέριξ του 2% για ποσά άνω των 100.000 ευρώ.
Ετσι, τον Απρίλιο οι προθεσμιακές καταθέσεις των νοικοκυριών έφτασαν τα 31,48 δισ. ευρώ προσεγγίζοντας τα επίπεδα του Ιουλίου του 2021 (31,59 δισ. ευρώ) και διαμορφώθηκαν σχεδόν 6,3 δισ. υψηλότερα σε σχέση με τον Απρίλιο του 2022.
Οπως αναφέρει η Ελληνική Ενωση Τραπεζών, για διάρκειες άνω του ενός έτους, που βάσει των εποπτικών οδηγιών για τους δείκτες ρευστότητας στην ευρωζώνη είναι οι επιθυμητές διάρκειες, στην Ελλάδα το επιτόκιο ανήλθε στο 1,71%.
Ο μέσος όρος της ευρωζώνης για τις προθεσμιακές καταθέσεις σε ιδιώτες άνω του έτους ανήλθε στο 2,29%. Ειδικά για τα κράτη-μέλη της Νότιας Ευρώπης, πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχουν ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά σε σχέση με τις λοιπές χώρες, λ.χ. στην Ισπανία το επιτόκιο για προθεσμιακές καταθέσεις ιδιωτών, διάρκειας μέχρι ενός έτους, διαμορφώθηκε στο 1,33%, ενώ στην Πορτογαλία στο 0,95%. Για προθεσμιακές καταθέσεις διάρκειας μεγαλύτερης του έτους τα επιτόκια ανήλθαν σε 1,64% και 1,24% για Ισπανία και Πορτογαλία, αντίστοιχα.
