Σε πολιτικό ψυχόδραμα με πολλαπλές εκφάνσεις εξελίσσεται η κατάσταση στο Ισραήλ, όπου χιλιάδες πολίτες κλιμακώνουν τις κινητοποιήσεις τους κατά της προωθούμενης δικαστικής μεταρρύθμισης.
Η Κνεσέτ (Βουλή) μπαίνει στην τελική ευθεία για την έγκρισή της, με τον διχασμό να αγγίζει πια το στράτευμα και να απειλεί την οικονομία.
Ο δε «πρωταγωνιστής» της κρίσης, κατηγορούμενος για διαφθορά πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ετοιμάζεται για τη μεγαλύτερη μάχη της πολιτικής του επιβίωσης, έχοντας μόλις υποβληθεί σε εγχείρηση για την τοποθέτηση βηματοδότη.
Παραμονή της έναρξης της κρίσιμης συζήτησης στην Κνεσέτ, εισήχθη αιφνιδίως το Σάββατο σε νοσοκομείο του Τελ Αβίβ, μία εβδομάδα μετά την επίσης αιφνίδια νοσηλεία του, επισήμως τότε με αφυδάτωση και ιλίγγους. Χθες ανακοινώθηκε ότι τα ξημερώματα έγινε επιτυχώς εμφύτευση βηματοδότη στον 73χρονο Νετανιάχου, ο οποίος διαβεβαίωσε αργότερα σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα ότι «χαίρει άκρας υγείας».
Το γραφείο του ανακοίνωσε την αναβολή των κρίσιμων επισκέψεών του στην Κύπρο (συμπεριλαμβανομένης της τριμερούς Κύπρου-Ελλάδας-Ισραήλ), καθώς και στην Τουρκία, που είχαν προγραμματιστεί αυτή την εβδομάδα. «Σε κάθε περίπτωση θέλω να γνωρίζετε ότι αύριο το πρωί θα βρίσκομαι μαζί με τους συναδέλφους μου στην Κνεσέτ», είπε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός στο χθεσινό του μήνυμα, εν αναμονή εξιτηρίου.
«Συνεχίζουμε τις προσπάθειες για την ολοκλήρωση της νομοθεσίας, καθώς και το να γίνει αυτή μέσω συναίνεσης», προσέθεσε. Ομως λίγοι υπολογίζουν πια στη δεύτερη εκδοχή. Η κυβερνητική πλειοψηφία -η πιο ακροδεξιά στα χρονικά του Ισραήλ- έδειχνε αμετακίνητη κατά τη χθεσινή μαραθώνια συζήτηση στην ολομέλεια της Βουλής, εν όψει της σημερινής ψηφοφορίας για την έγκριση του πρώτου σημαντικού τμήματος της επίμαχης δικαστικής μεταρρύθμισης.
Αφορά την κατάργηση της λεγόμενης «ρήτρας περί ευλόγου». Βάσει αυτής, οι δικαστές μπορούσαν μέχρι σήμερα να απορρίψουν κυβερνητικές αποφάσεις – σημειωτέον σε μια χώρα χωρίς γραπτό Σύνταγμα. Σπάνια έχει εφαρμοστεί στην πράξη. Πιο πρόσφατη περίπτωση ήταν η ακύρωση τον περασμένο Ιανουάριο από το Ανώτατο Δικαστήριο του διορισμού στο υπουργείο Εσωτερικών του Αριέ Ντέρι: ηγέτη του συγκυβερνώντος υπερορθόδοξου κόμματος Σας, ο οποίος έχει καταδικαστεί στο παρελθόν σε τριετή φυλάκιση για δωροδοκία, απάτη και απιστία.
Κατά την κυβέρνηση Νετανιάχου, η προς κατάργηση ρήτρα δίνει στους «προκατειλημμένους δικαστές» υπερβολικές εξουσίες. Οι επικριτές των κυβερνητικών μεθοδεύσεων καταγγέλλουν ότι επιχειρείται η κατάργηση κάθε ελέγχου στην εκτελεστική εξουσία, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για κυβερνητική ασυδοσία, «σκοτεινούς» διορισμούς ή απολύσεις και εκτεταμένη διαφθορά.
Συνολικά εξάλλου η δικαστική μεταρρύθμιση περιλαμβάνει σαρωτικές αλλαγές, δίνοντας μεταξύ άλλων στην κυβέρνηση μεγαλύτερο ρόλο στον διορισμό των δικαστών.
Μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινωνίας αντιδρά, κλιμακώνοντας τις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας που συνεχίζονται εδώ και επτά μήνες στη χώρα. Το Σάββατο χιλιάδες κατέκλυσαν τους δρόμους σε πολλές πόλεις, σχηματίζοντας σταδιακά κλοιό γύρω από τα κτίρια της Κνεσέτ και του Ανώτατου Δικαστηρίου, στην Ιερουσαλήμ. Αντιπροσωπεύοντας ένα ευρύ φάσμα της ισραηλινής κοινωνίας, οι διαδηλωτές καταγγέλλουν δημοκρατική εκτροπή από έναν πρωθυπουργό που δικάζεται για διαφθορά και από τους υπερεθνικούς ακροδεξιούς εταίρους του, οι οποίοι επιδιώκουν να επεκτείνουν την παράνομη κατοχή στα παλαιστινιακά εδάφη και να υπηρετήσουν τα συμφέροντα των υπερορθόδοξων Εβραίων και των εποίκων.
Αντανακλώντας τον εθνικό διχασμό, που όλο και βαθαίνει, οι κυβερνητικές μεθοδεύσεις εντείνουν τους τριγμούς στις ένοπλες (επισήμως χαρακτηριζόμενες «αμυντικές») δυνάμεις. Πάνω από 1.140 έφεδροι έχουν ήδη διαμηνύσει ότι θα αρνηθούν να υπηρετήσουν, σε περίπτωση έγκρισης της δικαστικής μεταρρύθμισης. Ισραηλινά ΜΜΕ αναφέρουν ότι στρατός και κυβέρνηση εξετάζουν τώρα τη λήψη μέτρων, που θα μπορούσαν να ρίξουν κι άλλο «λάδι στη φωτιά».
Η ατμόσφαιρα στο Ισραήλ ήδη μυρίζει «μπαρούτι». Ενδεικτικό της κατάστασης είναι από τα κυρίαρχα -όπως αναφέρει το πρακτορείο AFP- συνθήματα στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του Σαββάτου: «Δημοκρατία ή επανάσταση! Σεβαστείτε την ύπαρξη ή αναμείνατε αντίσταση».
