Ηχηρό «όχι» στη μεταρρύθμιση Νετανιάχου που περνάει από τη Βουλή

Κορυφώνονται οι αντιδράσεις στο Ισραήλ κατά του αμφιλεγόμενου νομοσχεδίου που προωθεί η κυβέρνηση Νετανιάχου, το οποίο περιορίζει δραστικά την εξουσία του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας. 

Οι κρίσιμες συζητήσεις στην Κνεσέτ (κοινοβούλιο) έχουν ήδη ξεκινήσει. Επικεντρώνονται στο μέτρο του νομοσχεδίου που επιδιώκει να καταργήσει την δυνατότητα της ισραηλινής δικαιοσύνης, και ειδικότερα του Ανωτάτου Δικαστηρίου, να αποφαίνεται για τον «εύλογο χαρακτήρα» των κυβερνητικών αποφάσεων. Η ρήτρα αυτή θα είναι στη συνέχεια αντικείμενο ψηφοφορίας σε δεύτερη και τρίτη ανάγνωση. Αν εγκριθεί, θα είναι η πρώτη σημαντική ρύθμιση της δικαστικής μεταρρύθμισης που θα γίνει νόμος.

Με αφορμή τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες, χιλιάδες διαδηλωτές έχουν κατασκηνώσει και διαδηλώνουν έξω από το κτίριο της Βουλής, ενώ μεγάλος αριθμός πολιτών έχει συγκεντρωθεί κοντά στο κτίριο του Ανωτάτου Δικαστηρίου.  

Αντιδράσεις για το νομοσχέδιο υπάρχουν και στις τάξεις του στρατού: μεταξύ άλλων, περισσότεροι από 1.100 έφεδροι της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας διεμήνυσαν ότι δεν θα λάβουν μέρος στην εθελοντική τους θητεία., αν η Κνεσέτ εγκρίνει το νομοσχέδιο. 

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε το απόγευμα ότι «χαίρει άκρας υγείας» μετά τη χειρουργική επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε για την εγκατάσταση βηματοδότη κατά τη διάρκεια της νύχτας. Τόνισε επίσης πως σχεδιάζει να παρευρεθεί τη Δευτέρα στο κοινοβούλιο για την ψηφοφορία επικύρωσης της δικαστικής μεταρρύθμισης. «Συνεχίζουμε προσπάθειες για την ολοκλήρωση της νομοθεσίας, καθώς και τις προσπάθειες για να γίνει αυτή μέσω συναίνεσης, αλλά σε κάθε περίπτωση θέλω να γνωρίζετε ότι αύριο το πρωί θα βρίσκομαι μαζί με τους συναδέλφους μου στην Κνεσέτ», είπε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του.

Το νομοσχέδιο

Η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος έχει δημιουργήσει ίσως τη σοβαρότερη εσωτερική κρίση της χώρας από την ίδρυσή της πριν από 75 χρόνια, πυροδοτώντας ένα από τα μεγαλύτερα κινήματα διαμαρτυρίας στην ιστορία της χώρας, με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να διαδηλώνουν κάθε εβδομάδα εδώ και μήνες. 

Η πρόταση του συνασπισμού του πρωθυπουργού Νετανιάχου –που αποτελείται από δεξιά και ακροδεξιά κόμματα– επιδιώκει σαρωτικές αλλαγές στο δικαστικό σύστημα. Το νομοσχέδιο θα περιορίσει την ικανότητα του Ανώτατου Δικαστηρίου να ακυρώνει κυβερνητικές και υπουργικές αποφάσεις ή διορισμούς αφαιρώντας από τους δικαστές τη δυνατότητα να αποφαίνονται περί του «εύλογου χαρακτήρα» τέτοιων αποφάσεων.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει πως το Ανώτατο Δικαστήριο έχει γίνει πολύ παρεμβατικό και πως η αλλαγή θα διευκολύνει την αποτελεσματική διακυβέρνηση. Ωστόσο, όσοι αντιδρούν τονίζουν ότι το νομοισχέδιο θα αποδυναμώσει το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο –σε μια χώρα που δεν έχει Σύνταγμα και το κοινοβούλιο κυριαρχείται από την κυβέρνηση– έχει κρίσιμο ρόλο στην προστασία των πολιτικών δικαιωμάτων και ελευθεριών.

Για το θέμα υπάρχουν και διεθνείς αντιδράσεις. Μεταξύ άλλων, οι ΗΠΑ έχουν καλέσει τον Νετανιάχου, που είναι σε δίκη με κατηγορίες διαφθοράς τις οποίες αρνείται, να επιδιώξει συναίνεση για τις δικαστικές μεταρρυθμίσεις.