Ενδιαφέροντα συμπεράσματα προκύπτουν από την έρευνα της Intrum για τη διαχείριση του κύκλου πληρωμών των ελληνικών επιχειρήσεων, επιβεβαιώνοντας εμμέσως ότι το ιδιωτικό χρέος, ο πληθωρισμός και τα υψηλά επιτόκια εξακολουθούν να είναι θηλιά στον λαιμό κυρίως των πιο αδύναμων κρίκων της αγοράς, που έχουν μειωμένη ώς μηδενική πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό.
Καθώς η Ιntrum είναι πρωτίστως εταιρεία διαχείρισης «κόκκινων» δανείων, η έρευνα είναι επικεντρωμένη στην περίφημη «βιώσιμη κουλτούρα πληρωμών», δηλαδή στο πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά διεκπεραιώνονται οι πληρωμές σε προμηθευτές και οι εισπράξεις από πελάτες και πόσος χρόνος δαπανάται στο «κυνήγι» των οφειλετών.
Υπενθυμίζουμε ότι ο σουηδικός-πολυεθνικός όμιλος έχει επεκτείνει εδώ και έναν χρόνο τις δραστηριότητές του στην Ελλάδα, συμπεριλαμβάνοντας τις εισπράξεις απαιτήσεων από εκπρόθεσμες οφειλές μεταξύ επιχειρήσεων (Β2Β). Ωστόσο στα υπο-ερωτήματα που θέτει η Intrum συμπεριλαμβάνονται και οι οφειλές από ιδιώτες-καταναλωτές και Δημόσιο.
Η έρευνα διεξήχθη από τον Νοέμβριο του 2022 ώς τον Μάρτιο του 2023 σε δείγμα 240 ανώτατων και υψηλόβαθμων οικονομικών στελεχών και καλύπτει 15 κλάδους, από τον χρηματο-οικονομικό τομέα, τις υπηρεσίες, το εμπόριο, τις κατασκευές και την ενέργεια, μέχρι τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, τον τουρισμό, τη βιομηχανία, τις φαρμακευτικές κ.λπ.
Το 68% του δείγματος αφορά επιχειρήσεις που απασχολούν ώς 249 εργαζόμενους και θεωρούνται μικρομεσαίες σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά στάνταρ, το 20% επιχειρήσεις από 250 ώς 2.499 εργαζόμενους και το 11% επιχειρήσεις με 2.500 άτομα και πάνω (οι οποίες στην Ελλάδα μετριούνται στα δάχτυλα). Λαμβάνοντας υπόψη ότι το 90% των ελληνικών επιχειρήσεων απασχολούν το πολύ 10 άτομα και το 98% κάτω από 50, γίνεται φανερό ότι η έρευνα της Intrum αφορά κυρίως τις μεγάλες εταιρείες, που είναι πιθανότερο να κυνηγάνε άλλες επιχειρήσεις και ιδιώτες για την είσπραξη οφειλών.
Οπως σημειώνεται χαρακτηριστικά «ο υψηλός πληθωρισμός αναγκάζει τις επιχειρήσεις να δώσουν προτεραιότητα στις περικοπές κόστους εις βάρος της ανάπτυξης», με 6 στους 10 ερωτηθέντες (62%) να προβλέπουν ότι οι εκπρόθεσμες πληρωμές θα αυξηθούν το 2023, όσο οι πελάτες τους θα αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω του δυσμενούς οικονομικού κλίματος.
Το 59% των επιχειρήσεων παραδέχεται ότι δυσκολεύεται να πληρώσει εμπρόθεσμα τους προμηθευτές λόγω του υψηλού πληθωρισμού. Με βάση τα τελευταία στοιχεία της τράπεζας UBS, το ιδιωτικό χρέος επιχειρήσεων και νοικοκυριών, αν και μειώθηκε το τελευταίο τρίμηνο του 2022 ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, παραμένει σε δυσθεώρητα επίπεδα, στα 205,9 δισεκατομμύρια ευρώ, με το σύνολο του χρέους (ιδιωτικό και δημόσιο) να ανέρχεται στα 647,9 δισ. ευρώ.
Eιδικότερα οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα (πλην τραπεζών) συσσώρευσαν ώς και 20 δισ. επιπλέον χρέη κατά τη διάρκεια της πανδημίας, με το σύνολο των χρεών τους να ανέρχεται στα 112,2 δισ. ευρώ στα τέλη του 2022, ενώ άλλα 25,7 δισ. είναι τα χρέη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Επιφυλακτικές είναι οι επιχειρήσεις στις προβλέψεις τους για την πορεία του πληθωρισμού, με μία στις τρεις να θεωρεί ότι θα χρειαστεί ώς και ένας χρόνος για να σταθεροποιηθεί στα επίπεδα του 2%, αν και είναι συγκριτικά πιο αισιόδοξες σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Το 81% των επιχειρήσεων προβλέπουν ότι ώς τα τέλη του 2023 θα έρθουν αντιμέτωπες «με απαιτήσεις για αύξηση μισθού από το προσωπικό», εκτίμηση που αποτελεί παραδοχή ότι οι μισθοί στην Ελλάδα παραμένουν εξευτελιστικά χαμηλοί.
Μολονότι οι μισοί από τους 240 συμμετέχοντες δηλώνουν ότι στοχεύουν στην ανάπτυξη της επιχείρησης εντός του 2023, το 75% δίνει προτεραιότητα στις περικοπές κόστους και την αύξηση της αποτελεσματικότητας.
Αντιφατικά είναι τα ευρήματα όσον αφορά τον επιχειρηματικό δανεισμό, καθώς ενώ το 45% των επιχειρήσεων προβλέπουν ότι θα χρειαστεί να ζητήσουν δάνεια για να παραμείνουν ανταγωνιστικές, το 50% είναι πολύ πιο προσεκτικές στην ανάληψη χρέους εξαιτίας των υψηλών επιτοκίων.
Το 81% απαντά ότι οι εκπρόθεσμες πληρωμές και οι μεγαλύτεροι χρόνοι πληρωμής είναι τα δύο βασικότερα προβλήματα στον οικονομικό κύκλο της επιχείρησης και το 61% δηλώνουν ότι δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να συμφωνήσουν με τους πελάτες τους σε όρους πληρωμής που είναι αμοιβαία αποδεκτοί (έναντι 53% του ευρωπαϊκού μέσου όρου). Σε ό,τι αφορά τους «στρατηγικούς κακοπληρωτές», που ζητάνε παράταση πληρωμών μεγαλύτερη από αυτή που αντέχουν οι προμηθευτές-πιστωτές τους, τα πρωτεία έχουν οι μεγάλοι ή πολυεθνικοί όμιλοι, καταρρίπτοντας τον μύθο περί «μπαταχτσήδων μικρομεσαίων».
