Συγγνώμη πατέρα

Ξαναείδα μια κινηματογραφική ταινία, μια αληθινή ιστορία, ακόμη ένα ντοκουμέντο-σοκ για τους ατέλειωτους αγώνες των Ιρλανδών.

«Εις το όνομα του πατρός» ο τίτλος της. Οταν την πρωτοείδα, πριν από πολλά χρόνια, θυμάμαι την κατάμεστη πλατεία και τον γεμάτο εξώστη, μπερδεμένοι πατέρες και παιδιά, ώριμοι άντρες με ψαρά μαλλιά και αμούστακα, ευαίσθητα παιδιά…

Οταν τέλειωσε το φιλμ, αποφεύγαμε να κοιταζόμαστε στα μάτια. Ισως γιατί δεν ξέραμε ποιος έπρεπε να ζητήσει συγγνώμη από τον άλλο. Ισως γιατί δεν ξέραμε πού αρχίζουν οι ευθύνες και οι πληγές μιας γενιάς και πού τελειώνουν οι απαιτήσεις και τα άδικα μιας άλλης.

Σε εκείνες τις σκηνές ιδιαίτερα που ο γιος έριχνε αναδρομικά τις ευθύνες στον πατέρα του για το χαστούκι που του έδωσε στα δεκατρία του. Κι ο πατέρας του απαντούσε, πικραμένος, για τα χαστούκια που έτρωγε ο ίδιος, μια ζωή, από τα «αφεντικά» του.

Το ίδιο και στην άλλη τρομακτική σκηνή, όπου ο πολιτικοποιημένος πλέον γιος, κρατώντας στα χέρια του τον νεκρό πατέρα του, ζητάει ψιθυριστά συγγνώμη που τον πίκρανε, ενώ ταυτόχρονα ουρλιάζει στους Αγγλους δυνάστες ότι ο αγώνας συνεχίζεται…

Οταν γύρισα στο σπίτι μου, χωρίς να το καταλάβω μπερδεύτηκαν μέσα μου οι εποχές και οι χώρες, οι δικοί μας γονείς, τα δικά μας βάσανα, οι πίκρες και οι ενοχές μας, οι αγώνες και οι αγωνίες όλων των απλών ανθρώπων…

Αποκοιμήθηκα και είδα στον ύπνο μου τον γιο του Ιρλανδού να φωνάζει στην πλατεία Συντάγματος πως ο αγώνας συνεχίζεται. Είδα τα παιδιά της Βοσνίας, στην Ομόνοια, να καταγγέλλουν τους μεγάλους «προστάτες» μας. Είδα τα νέα παιδιά των Κούρδων και των Παλαιστινίων, στις πεδιάδες της Λάρισας, να δίνουν τη ζωή τους για ένα κομμάτι δικής τους γης.

Είδα στον ύπνο μου και τα δικά μας τα παιδιά να παίρνουν τη σκυτάλη από τη γενιά των Λαμπράκηδων και του Πολυτεχνείου και να φωνάζουν στα Προπύλαια πως ο αγώνας για Παιδεία και Αληθινή Δημοκρατία συνεχίζεται.

Είδα τα παιδιά μας να κραυγάζουν, έξω από την αμερικάνικη πρεσβεία, εναντίον και των δικών μας μεγάλων… «προστατών».

Με το μεγάλο πανό στην πόρτα της: «Δεν θέλουμε άλλους “πεσόντες” ήρωες στους πολέμους σας… Θέλουμε “όρθιους” ήρωες στους αγώνες της ζωής μας…»

Τα είδα να πεινάνε και να πονάνε. Να δουλεύουν και να γλεντάνε. Να σπουδάζουν και να ερωτεύονται. Αλλά ταυτόχρονα να διαλέγουν κι έναν δικό τους, καινούργιο δρόμο. Και να αγωνίζονται για έναν καλύτερο κόσμο. Για την πάταξη των ναρκωτικών και την εξάρθρωση των εμπόρων. Την ύπαρξη, επιτέλους, μιας δικαιοσύνης άτεγκτης για δυνατούς και αδυνάτους. Και την αγωνία τους για την επέκταση της νέας «επιστημονικής» απειλής για όλη την ανθρωπότητα: της τεχνητής νοημοσύνης, για την οποία πολλαπλασιάζονται τα ερωτήματα και οι ανησυχίες σχετικά με τις αδιανόητες επιπτώσεις της στην κοινωνία μας.

Οταν όμως ξύπνησα, ήταν αδύνατο να πιστέψω αυτά που άκουσαν τ’ αυτιά μου και είδαν τα μάτια μου. Είδα τον κόσμο να καίγεται. Είδα την πυρκαγιά να φτάνει στην αυλή μας. Είδα και την «παντοδύναμη» τηλεόραση να τα παρουσιάζει όλα ωραία και καλά. Είδα ανεύθυνους σχολιαστές να ισοπεδώνουν Πρόσωπα και Γεγονότα, αγνοώντας, φαίνεται, ότι κάθε ισοπέδωση γίνεται μια νέα «λεωφόρος» για κάθε καινούργιο, παντοδύναμο αρχηγό… Είδα και σημαντικά πρόσωπα άλλοτε να υπονομεύονται και άλλοτε να αυτοκαταστρέφονται.

Κι αποφάσισα να ξαναγυρίσω στα δικά μου όνειρα. Και στον προφητικό ΛΟΓΟ του μεγάλου μας φίλου, του Νίκου Καζαντζάκη. Πριν από 74 χρόνια:

«Ο κόσμος τούτος που ζούμε, βρίσκεται σε διάλυση. Σε αποσύνθεση ηθική, ψυχική, οικονομική. Αποσύνθεση. Αυτή είναι η εποχή μας. Μια άλλη εποχή όμως, όπως γίνεται πάντοτε, μάχεται να γεννηθεί, γιατί η αποσύνθεση στάθηκε πάντα ο πρόλογος της σύνθεσης…

Αυτό το μεταξύ, ενός κόσμου που χάνεται κι ενός καινούργιου που δημιουργείται, αιώνες τώρα, ονομάζεται, πάντα, Μεσαίωνας… Αυτόν που ζούμε εδώ και αρκετά χρόνια…»

*Αφιερωμένο στα αμέτρητα θύματα των ΤΡΙΣεκατομμυριούχων αποικιοκρατών…