«Το να πηγαίνεις στο σινεμά είναι μια πράξη ιερή και συλλογική»

Η Ρεμπέκα Μαρντέ είναι η νέα πρωταγωνίστρια του γνωστού Γάλλου σκηνοθέτη Φρανσουά Οζόν, ερμηνεύοντας μια νεαρή δικηγόρο, την Πολίν, στη νέα του κωμωδία καταστάσεων «Το έγκλημά μου» που προβάλλεται ήδη στους κινηματογράφους. Η Μαρντέ είναι μόλις 28 χρόνων και από τα 20 της (και για εφτά χρόνια) ήταν αποκλειστικά ηθοποιός του θεάτρου και μέλος της Comedie Francaise.

Τον ρόλο της Πολίν τον πήρε με οντισιόν, ενώ στην ίδια ταινία παίζουν η Ιζαμπέλ Ιπέρ και η Νάντια Τερεσκιέβιτς. Οι τρεις τους μας γυρίζουν πίσω στη δεκαετία του ’30, «διακωμωδούν» την πατριαρχία στην ταινία κερδίζοντας μια καλύτερη ζωή μέσα από σειρά σουρεαλιστικών καταστάσεων, οι οποίες πραγματικά κατατροπώνουν με το χιούμορ τους τα όσα συμβαίνουν ακόμα και σήμερα!

«Στην ταινία υποδύομαι μια δικηγόρο που υπερασπίζεται τη φίλη της (Νάντια Τερεσκιέβιτς)» μας λέει η Ρεμπέκα. «Το επάγγελμα του δικηγόρου έχει κάτι το πολύ θεατρικό και θυμίζει κάπως το επάγγελμα του ηθοποιού. Οι αίθουσες όπου γίνονται δίκες κεκλεισμένων των θυρών μοιάζουν κατά κάποιον τρόπο με την αίθουσα του θεάτρου. Το γεγονός ότι έχω κάνει θέατρο με βοήθησε να μπω στο πετσί του ρόλου. Η ταινία είναι για δύο δεσποινίδες της δεκαετίας του ’30 που είναι έναν αιώνα μπροστά από την εποχή τους, αλλά ζουν σε μiα πολύ πατριαρχική κοινωνία, στην οποία οι γυναίκες δεν είχαν το δικαίωμα ψήφου, δεν είχαν καρνέ επιταγών στο όνομά τους. Γι’ αυτό και αγάπησα αυτές τις γυναίκες, οι οποίες μπορεί να θεωρηθούν οπορτουνίστριες, αλλά το μόνο που ήθελαν ήταν να εργαστούν, να αποκτήσουν οι γυναίκες φωνή και είναι έτοιμες να κάνουν τα πάντα προκειμένου να το επιτύχουν!».

«Η ταινία είναι κωμωδία και ευτυχώς γιατί με έξυπνο χιούμορ μπορείς να περάσεις πιο εύκολα και σε ευρύτερο κοινό βαθιά κοινωνικά ζητήματα όπως η κυριαρχία της πατριαρχίας και ο φεμινισμός. Αλλά και πιο γενικά (και άμεσα συνδεόμενα με τα προηγούμενα) θέματα, όπως η ελευθερία του λόγου. Ο Φρανσουά είχε την ευφυΐα να παρουσιάσει αυτό το θέμα σε μια ταινία που βασίζεται σε ένα θεατρικό έργο κάνοντας γυναικείους κάποιους αντρικούς ρόλους και το αντίστροφο. Το γεγονός ότι τοποθέτησε την ταινία τη δεκαετία του ’30 του επέτρεψε να προσεγγίσει τα σημαντικά αυτά ζητήματα με χιούμορ – αν την τοποθετούσε στο σήμερα, δεν θα μπορούσε να κάνει κωμωδία. Η απόσταση μας επιτρέπει να γελάμε ενώ παράλληλα βλέπουμε πόσο δεν έχουν αλλάξει τα πράγματα. Ακόμα και αυτό όμως προκαλεί γέλιο – έστω και πικρό».

Τη ρωτάμε πόσο σημαντικό είναι να γίνονται τέτοια ζητήματα λαϊκά: «Είναι σημαντικό γι’ αυτή την ταινία να έχει επιτυχία και να είναι λαϊκή, ακριβώς γιατί η πατριαρχία δεν είναι θέμα ελίτ. Εξάλλου το σινεμά είναι λαϊκή τέχνη. Οπότε φυσικά θέλουμε να έχει επιτυχία μια ταινία, κυρίως όταν έχει τέτοια μηνύματα. Πέρα από τα φεμινιστικά της μηνύματα, είναι μία κωμική ταινία που βασίζεται σε ένα μπουρλέσκ θεατρικό έργο. Οπότε όλοι οι χαρακτήρες είναι κάπως «εξεζητημένοι». Είναι πολύ αστείο να βλέπεις όλους αυτούς τους ηθοποιούς που προέρχονται από διαφορετικά είδη σινεμά και ο Φρανσουά κατάφερε να τους φέρει κοντά με μπρίο. Ο Φρανσουά είναι πολύ καλός στο να κάνει διαφορετικούς κόσμους να σμίγουν».

Πώς αντιμετωπίζει η ίδια αντίστοιχα ζητήματα κατάχρησης εξουσίας; «Εχω υπάρξει τυχερή και δεν έχω αντιμετωπίσει κυριαρχικές συμπεριφορές από άντρες ή γυναίκες σκηνοθέτες. Τα τελευταία χρόνια είχα την τύχη να υποδυθώ γυναίκες με πρωτοφανή πορεία ζωής, όπως η Σιμόν Βέιλ στην ταινία του Ολιβιέ Νταάν ή ο χαρακτήρας που υποδύομαι στην ταινία του Φρανσουά. Δεν είναι συχνό να είναι γυναίκα πρωταγωνίστρια σε μια κωμωδία… Βέβαια μπορεί εγώ να είμαι τυχερή, αλλά τα προβλήματα εξουσίας υπάρχουν και είναι σημαντικό να έχουν οι γυναίκες φωνή. Και ίσως χάρη στην ελευθερία του λόγου η γενιά μου και εγώ έχουμε την τύχη να μην έχουμε βιώσει τέτοια δράματα, επειδή οι άντρες δεν τολμούν κάποιες συμπεριφορές και οι σεναριογράφοι τολμούν να γράφουν ωραίους γυναικείους ρόλους στο σινεμά για ηθοποιούς μεγαλύτερης ηλικίας.

Ωστόσο δεν έχουμε κάνει και μεγάλη πρόοδο ως κοινωνία από το ‘30. Ο αγώνας πρέπει να γίνει ακόμη πιο δυναμικός. Πιστεύω ότι σήμερα είμαστε σε ένα σημείο καμπής: μετά από χιλιάδες χρόνια πατριαρχίας, κυρίως στις προνομιούχες χώρες στις οποίες ζούμε, έχω την εντύπωση ότι η νοοτροπία αρχίζει να αλλάζει, αλλά σιγά σιγά. Φυσικά όταν βλέπουμε τι συμβαίνει στο Αφγανιστάν ή στην Πολωνία ή και στις ΗΠΑ με τις αμβλώσεις ή ακόμα και κάποια περιστατικά στη Γαλλία, είναι τρελό! Πριν από μία εβδομάδα στο Παρίσι η ομάδα Pro-Life κόλλησε σε όλα τα δημόσια ποδήλατα του Παρισιού αυτοκόλλητα κατά των αμβλώσεων. Σε πάνω από 5.000 ποδήλατα! Οπότε μπορεί στο δικό μου σύμπαν ή στο σινεμά οι συνειδήσεις να είναι αφυπνισμένες, αλλά τι να το κάνω όταν συμβαίνουν το 2023 τέτοια τρελά πράγματα;»

Η συζήτηση γυρίζει στη συνεργασία της με την Ιζαμπέλ Ιπέρ, στην πορεία της στην Comedie Francaise και τέλος στο ίδιο το σινεμά: «Η συνεργασία με την Ιζαμπέλ Ιπέρ είναι συναρπαστική, γιατί έχει πλήρη συνείδηση του τι συμβαίνει στην ταινία. Εχει την αίσθηση του ρυθμού, του φωτισμού. Ξέρει ακριβώς τι συμβαίνει σε όλα τα μέτωπα. Είναι πολύ εντυπωσιακό αυτό. Και έχει μια εξωπραγματική ενέργεια για δουλειά. Σαν εξωγήινη! Σε κάνει να αναρωτιέσαι πώς τα καταφέρνει! Παίζει στο θέατρο, την επόμενη μέρα έχει γύρισμα, τη μεθεπόμενη θα πάει να δει μια ταινία. Ξέρει ό,τι συμβαίνει στο θέατρο και τον κινηματογράφο. Δεν ξέρω πώς τα κάνε όλα αυτά!

Οσο για μένα, έχω μεγαλώσει μέσα στην Comedie Francaise. Εχω “ψηθεί” μέσα της. Κάποιες φορές παίζουμε έξι παραστάσεις το Σαββατοκύριακο τέσσερα διαφορετικά έργα! Οταν παίζεις σε τέσσερα έργα ταυτόχρονα, ο εγκέφαλος δεν καθησυχάζει ούτε στιγμή. Και αυτό βοηθάει πολύ τον ηθοποιό στο σινεμά να είναι διαρκώς διαθέσιμος. Στην Comedie Francaise, που υπάρχει εδώ και πάνω από 400 χρόνια, νιώθεις ότι οι συνθήκες είναι ανάλογες του πρωταθλητισμού. Είναι ένας μυθικός χώρος. Και για μένα ήταν απίθανο όταν έγινα μέρος του. Θα είναι για πάντα τα θεμέλιά μου. Και μου δίνει την ευκαιρία να παίξω μεγάλα θεατρικά κείμενα».

Τέλος, τη ρωτάμε: «Είναι ο κινηματογράφος και το θέατρο μια παγκόσμια γλώσσα; Και αν ναι, πιστεύετε ότι στην ψηφιακή εποχή της μικρής οθόνης που ζούμε μπορεί να μιλήσει καθαρά ή απλώς σιγοψιθυρίζει τις αλήθειες της;» «Το θέατρο είναι μία από τις αρχαιότερες τέχνες. Είναι ο καθρέφτης του κόσμου. Είμαι σίγουρη ότι το θέατρο δεν θα σβήσει ποτέ. Ούτε το σινεμά, όμως. Και τα δύο είναι μια παγκόσμια γλώσσα. Και φορείς τόσων πολλών συναισθημάτων… Δεν θεωρώ ότι η μικρή οθόνη «σκοτώνει» το σινεμά. Ακόμα και μέσω αυτής πολλοί δημιουργικοί άνθρωποι καταφέρνουν να εκφραστούν. Αλλά το σινεμά είναι κάτι άλλο. Το να πηγαίνεις στο σινεμά είναι μια πράξη που τη θεωρώ ιερή! Ιερή και συλλογική!».