Ανακοινώθηκαν επιτέλους, χθες, από το υπουργείο Πολιτισμού τα Κρατικά Λογοτεχνικά Βραβεία 2022 (αφορούν βραβεία Μυθιστορήματος, Διηγήματος-Νουβέλας, Ποίησης, Δοκιμίου – Μαρτυρίας για βιβλία που εκδόθηκαν το 2021) μαζί με τα αντίστοιχα Βραβεία Λογοτεχνικής Μετάφρασης κι αυτά για το Παιδικό Βιβλίο, περισσότερους από έξι μήνες αφότου είχαν δημοσιοποιηθεί οι βραχείες λίστες κι ενώ η θητεία των τριών επιτροπών -που ολοκλήρωσαν εγκαίρως το έργο τους- είχε λήξει από τον περασμένο Δεκέμβριο και το ΥΠΠΟ τελεί υπό υπηρεσιακή πολιτική ηγεσία (του Γιώργου Κουμεντάκη). Η οποία όμως ορθώς έκανε την ανακοίνωση -διότι και επιπλέον καθυστέρηση θα ήταν και παράλογη και εξοργιστική.
Στη Μαρία Λαϊνά απονέμεται το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για τη συνολική προσφορά της, καθώς «συμπυκνώνει την έννοια του ανθρώπου των Γραμμάτων, του οποίου η προσφορά στην τέχνη είναι μια ξεκάθαρη προσφορά στη ζωή», όπως αναφέρεται στο σκεπτικό της επιτροπής.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στο γεγονός ότι η Λαϊνά είναι «ξεχωριστό μέλος της λεγόμενης γενιάς του ’70, της “γενιάς της αμφισβήτησης”, με μια “νεωτερική αντίληψη για την ποίηση και τη μοντέρνα, μετα-συμβολιστική και μετα-υπερρεαλιστική γλώσσα”» και στο ότι η ίδια «αφοσιώθηκε σχεδόν προτεσταντικά σε τούτο το “μετα-”, είτε αφορούσε την ανθρώπινη κατάσταση είτε εξομολογούνταν τις διαδρομές του σώματος και των αισθημάτων».
Τα υπόλοιπα Λογοτεχνικά Βραβεία απονέμονται ως εξής:
- Μυθιστορήματος στον Σωτήρη Δημητρίου για το έργο του Ουρανός απ’ άλλους τόπους (εκδ. Πατάκη), ενώ επισημαίνεται ότι «ο Δημητρίου ορθώνει λέξη τη λέξη μια αναθηματική στήλη στη γλώσσα, που ήταν κάποτε ένας ολάκερος ουρανός. Η απερίγραπτα όμορφη γραφή, πρωτεϊκή και μαζί αρχαϊκή, σαν αχειροποίητη, αποπνέει την ιερότητα λειψανοθήκης».
- Διηγήματος – Νουβέλας στη Νάσια Διονυσίου για το Τι είναι ένας κάμπος (Πόλις), το οποίο «ενισχύει τη δύναμη της λογοτεχνίας απέναντι στην ανάγκη της αυτοσυνειδησίας στον ρουν της Ιστορίας».
- Ποίησης στον «τεχνίτη της γραφής, των λέξεων και της συγκρατημένης πληθωρικότητάς τους», Θανάση Χατζόπουλο, για το Υπό κατασκευήν σημαίες (Πόλις).
- Δοκιμίου – Κριτικής στον Παναγή Παναγιωτόπουλο, που με το βιβλίο του Περιπέτειες της μεσαίας τάξης. Κοινωνιολογικές καταγραφές στην Ελλάδα της ύστερης μεταπολίτευσης (Επίκεντρο), «λύνει το κοινωνιολογικό αίνιγμα της μεσαίας τάξης».
- Μαρτυρίας – Bιογραφίας – Χρονικού – Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας εξ ημισείας στην Τασούλα Βερβενιώτη για το έργο της Οι άμαχοι του Ελληνικού Εμφυλίου. Η δυναμική της μνήμης (Κουκκίδα), και στον Χρήστο Χρηστίδη, για το έργο του Γεώργιος Καρτάλης (εκδόσεις του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων).
- Το Ειδικό Κρατικό Βραβείο για βιβλίο που προάγει σημαντικά τον διάλογο πάνω σε ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα, τέλος, απονέμεται στη Χίλντα Παπαδημητρίου, για το Ενοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου (Μεταίχμιο), βιβλίο που χρησιμοποιεί την αστυνομική πλοκή «για να ξετυλιχθεί ο ευρύτερος κοινωνικός σχολιασμός της Παπαδημητρίου για τις σκοτεινές πλευρές μιας Αθήνας διαλυμένης από την κρίση».
Τα Βραβεία Λογοτεχνικής Μετάφρασης έχουν ως εξής:
- Εργου Ξένης Λογοτεχνίας σε Ελληνική Γλώσσα στον Γιώργο Κεντρωτή, για τη μετάφραση του έργου του Georg Trakl, Απαντα τα ποιήματα (Ρώμη).
- Απόδοσης Εργου της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας στα Νέα Ελληνικά στον Νικόλαο Π. Μπεζαντάκο, για την Ανθολογία της αρχαίας ελληνικής ερωτικής λογοτεχνίας (Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων).
- Εργου Ελληνικής Γλώσσας σε Ξένη Γλώσσα στον Πάνο Καραγιώργο, για το έργο Κωστής Παλαμάς/Ποιητική Ανθολογία, (Φιλύρα) και στον Loïc Marcou, για το βιβλίο της Διδώς Σωτηρίου, Electra (εκδόσεις H & O éditions).
Τα βραβεία παιδικού βιβλίου δίνονται ως εξής:
- Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου στην Αργυρώ Πιπίνη για το βιβλίο της Ζάζα (εικονογράφηση Π. Μπουλούμπασης) (Καλειδοσκόπιο).
- Εφηβικού-Νεανικού Λογοτεχνικού Βιβλίου στον Μάνο Κοντολέοντα για το Η μάσκα του Καπιτάνο, (Πατάκης)
- Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου 2022 στην εικονογράφο Πέρσα Ζαχαριά και στη συγγραφέα Μυρτώ Καλοφωλιά για το Μοναχική υπόθεση (Καλειδοσκόπιο).
- Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά εξ ημισείας στην Αγγελική Δαρλάση για το Οι μεγάλοι… μικροί: οι επιστήμονες (εικονογράφηση Σ. Παπαδοπούλου, Μεταίχμιο), και στη Βάσια Εξάρχου Ο κύκλος των Κυκλάδων (εικονογράφηση της ίδιας και των Δ. Δουράμπεη, Α. Δαδούκη, Κέδρος).
