ΝΑΤΟ: Σουηδικές ελπίδες, ουκρανική απαισιοδοξία

Μία μέρα πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους της Λιθουανίας, το ενδιαφέρον όλων έχει στραφεί στην προσπάθεια του γ.γ. της Συμμαχίας να πείσει τον Τούρκο πρόεδρο να άρει τις αντιρρήσεις του για ένταξη της Σουηδίας, ενώ έχει καταστεί σαφές ότι η Ουκρανία ούτε αυτήν τη φορά θα λάβει έστω την υπόσχεση ότι πάρει καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας.

Συνάντηση Ερντογάν Κρίστενσον

Με πρωτοβουλία του Γενς Στόλτενμπεργκ, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον συναντιούνται σήμερα στο Βίλνιους για συνομιλίες in extremis γύρω από την ένταξη της Σουηδίας στο NATO. Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ ελπίζει ότι στη συνάντηση θα επιτευχθεί η άρση του βέτο της Άγκυρας, μάλιστα την περασμένη Πέμπτη δήλωσε ότι είναι «απόλυτα πιθανό» το ενδεχόμενο να εξασφαλιστεί «θετική απόφαση» της Τουρκίας στην πρωτεύουσα της Λιθουανίας.

Ο Τούρκος πρόεδρος έκανε μια διφορούμενη υπόσχεση την Παρασκευή, λέγοντας ότι θα λάβει «την καλύτερη απόφαση, όποια και αν είναι», ωστόσο δεν παρέλειψε να επισημάνει τις «ανησυχίες» του για την τρομοκρατία και τους Κούρδους στη Σουηδία.

«Πώς μπορεί να συνεισφέρει στο NATO ένα κράτος που δεν έχει πάρει τις αποστάσεις του από τρομοκρατικές οργανώσεις;» διερωτήθηκε ο αρχηγός του τουρκικού κράτους, επισημαίνοντας ότι οι σουηδικές αρχές επέτρεψαν το κάψιμο του Κορανίου σε διαδήλωση τον Ιούνιο.

Η Τουρκία και η Ουγγαρία είναι τα δύο τελευταία κράτη μέλη της συμμαχίας που εναντιώνονται στην ένταξη της Σουηδίας. Σε μια προσπάθεια να αρθούν οι αντιρρήσεις για ένταξή της στο ΝΑΤΟ, την περασμένη εβδομάδα, στη Σουηδία καταδικάστηκε Τούρκος υπήκοος κουρδικής καταγωγής σε φυλάκιση τεσσεράμισι ετών για «εκβίαση» και «απόπειρα χρηματοδότησης τρομοκρατικής οργάνωσης», δηλαδή του Εργατικού Κόμματος Κουρδιστάν (PKK), οργάνωσης που η Τουρκία και η ΕΕ χαρακτηρίζουν «τρομοκρατική».

Οι ΗΠΑ, τα F16 και ο Τζο Μπάιντεν

Σε αυτό το σημείο παρενέβη ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος φαίνεται ότι στο διπλωματικό παζάρι ανάμεσα στη Σουηδία και την Τουρκία προσπαθεί να εμπλέξει και την Ελλάδα. Ο Σουηδός πρωθυπουργός Κρίστερσον έγινε δεκτός την Τετάρτη από τον Τζο Μπάιντεν, ενώ στο τηλεφώνημα Μπάιντεν-Ερντογάν το βράδυ της Κυριακής οι δύο πρόεδροι συζήτησαν την εισδοχή της Σουηδίας στο NATO και τις παραδόσεις F-1. Ενδιαφέρον έχει η δήλωση του Αμερικανού προέδρου ότι «η Τουρκία αναζητά τον εκσυγχρονισμό των αεροσκαφών F-16. Και ο (σ.σ.: Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος) Μητσοτάκης στην Ελλάδα αναζητά επίσης κάποια βοήθεια. Άρα λοιπόν, αυτό που προσπαθώ να κάνω ειλικρινά είναι να πετύχω μια συνεργασία, στην οποία ενισχύουμε το NATO όσον αφορά την στρατιωτική ικανότητα τόσο της Ελλάδας όσο και της Τουρκίας ώστε να επιτρέψουμε στη Σουηδία να ενταχθεί στη Συμμαχία».

Μπάιντεν και Ερντογάν θα έχουν κατ’ ιδίαν συνάντηση στο Βίλνιους, κατά την Άγκυρα, ενώ ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε πως «ανυπομονεί» για την ένταξη της Σουηδίας στο NATO «στο εγγύς μέλλον» και έκρινε πως είναι «πιθανό» η Τουρκία και η Ουγγαρία να αλλάξουν στάση στη σύνοδο του Βίλνιους.

Σαφές «όχι» για την Ουκρανία

Η Ουκρανία από την άλλη πλευρά, παρά την κατά δήλωσή του στήριξη του Τούρκου προέδρου, που την Παρασκευή παρουσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι το Κίεβο «αξίζει» να γίνει μέλος της στρατιωτικής συμμαχίας. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Κυριακή στο CNN ότι η Ουκρανία «δεν ήταν ακόμη έτοιμη» και κατέστησε σαφές ότι η ένταξη εξαρτάται από κάτι περισσότερο από το τέλος του πολέμου.

«Το ΝΑΤΟ είναι μια διαδικασία που χρειάζεται λίγο χρόνο για να εκπληρωθούν όλα τα προαπαιτούμενα – από τον εκδημοκρατισμό έως μια ολόκληρη σειρά άλλων θεμάτων», είπε, προσθέτοντας ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να «χαράξει έναν ορθολογικό δρόμο» για την ένταξη.

Και για να χρυσώσει το χάπι στο Κίεβο, είπε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να παράσχουν στρατιωτική βοήθεια παρόμοια με την υποστήριξη που παρέχουν εδώ και καιρό στο Ισραήλ. Από την πλευρά του ο Λευκός Οίκος ανέφερε πως ο πρόεδρος Μπάιντεν θα συζητήσει με τους υπόλοιπους 30 ηγέτες τους όρους που πρέπει να εκπληρώσει η κυβέρνηση της Ουκρανίας.

Από την πλευρά του ο κ. Ζελένσκι επέκρινε την έλλειψη ενότητας στο NATO για την ένταξη της Σουηδίας και της Ουκρανίας.

Η Ρωσία λογαριάζει «στην αδυναμία και στη διχογνωμία» στη συμμαχία, που «δεν επιτρέπεται», σύμφωνα με τον αρχηγό του ουκρανικού κράτους.

Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, η άμεση ένταξη της χώρας στη συμμαχία δεν εξετάζεται, ξεκαθάρισε την περασμένη εβδομάδα ο Λευκός Οίκος.

Ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται στο Λονδίνο, όπου το συζητήθηκε και το θέμα της Ουκρανίας, για το οποίο οι δύο πλευρές έχουν διαφορετικές απόψεις. Και ενώ όλες οι πλευρές έχουν συμφωνήσει ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να ενταχθεί έως ότου τελειώσει ο πόλεμος, και επομένως να καλύπτεται από την εγγύησή της ότι η επίθεση σε έναν είναι επίθεση εναντίον όλων, το Ηνωμένο Βασίλειο πιέζει να δοθεί στο Κίεβο το καθεστώς της υπό ένταξη χώρας, χωρίς να δοθεί χρονοδιάγραμμα και σχέδιο ένταξης στη συμμαχία.

Τη θέση των ΗΠΑ κατέστησε σαφή στον Ουκρανό ομόλογό του, Ντμίτρο Κουλέμπα, και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Άντονι Μπλίνκεν.

Με ανάρτησή του στο Twitter, o επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δήλωσε ότι είχε «σημαντική συζήτηση με τον Ουκρανό υπουργό Εξωτερικών Ντμίτρο Κουλέμπα (…) ενόψει της συνόδου του NATO αυτή την εβδομάδα», ενώ η ανακοίνωση του υπουργείου επισημαίνει ότι συζητήθηκε μεταξύ άλλων η «πρόοδος» της ουκρανικής αντεπίθεσης.

Από την πλευρά του ο κ. Κουλέμπα έκανε λόγο για «παραγωγική» συνδιάλεξη, ενώ επισήμανε πως σκοπός και των δύο πλευρών είναι η σύνοδος της ατλαντικής συμμαχίας να αποτελέσει «νίκη για όλους»: «για την Ουκρανία, για το NATO και για την παγκόσμια ασφάλεια».