Εξωτικά νομίσματα και μαϊμούδες από τη Σρι Λάνκα

Η Σρι Λάνκα πιθανόν να εξάγει 100.000 μαϊμούδες, πράγμα που μπορεί να πλήξει το δολάριο ΗΠΑ. Η οικονομία της Σρι Λάνκα βρίσκεται σε διάλυση, που σημαίνει ότι κάθε δολάριο, γουάν, λίρα, γεν και ευρώ, που μπορεί να εξοικονομούνται μέσα στη χώρα, είναι εντελώς απαραίτητα(**).

Στο μεταξύ, κάθε μαϊμού κοστίζει από 4 έως 8 χιλιάδες δολάρια, άρα το έσοδο από την εξαγωγή τους είναι εντελώς απαραίτητο για τη χώρα. Και οι μαϊμούδες, θηλαστικά που απειλούν μεγάλες γεωγραφικές περιοχές της Σρι Λάνκα, μπορεί να αποτελέσουν εξαγώγιμο είδος, αποτελώντας έστω και μικρό μέρος της λύσης των οικονομικών της προβλημάτων.

Οι ΗΠΑ έχουν εισαγάγει από τη Σρι Λάνκα περίπου 500.000 μαϊμούδες τα τελευταία χρόνια, για διάφορους σκοπούς, και μάλλον η Κίνα θα αποτελέσει έναν αξιόλογο εισαγωγέα. Και κάτι τέτοιο θα ήταν σημαντικό, αν η εισαγωγή αυτή πληρωθεί με βάση το τοπικό της νόμισμα (το γουάν).

Η ρουπία της Σρι Λάνκα αποτελεί ένα εξωτικό νόμισμα, έχοντας ελάχιστη ζήτηση από χώρες του εξωτερικού, και καθώς τα έσοδά της από τους εκπατρισμένους πολίτες της έχουν σημειώσει σημαντική υστέρηση τα τελευταία χρόνια κατά -20%, και κατά -90% εξαιτίας του ιού, έχοντας προκαλέσει πολύ σημαντικά προβλήματα στους κατοίκους της και ειδικότερα στην κατεπειγόντως αναγκαία εισαγωγή γεωργικών λιπασμάτων.

Η Σρι Λάνκα έχει ετήσια ανάγκη 10 δισ. δολαρίων μόνο για την εξυπηρέτηση του χρέους της, άρα η χώρα χρειάζεται να αναζητήσει νέους τρόπους αντιμετώπισης του χρέους, έστω και με εξαγωγές μαϊμούδων. Θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι οι τράπεζες των ΗΠΑ και της Αγγλίας που εμπορεύονται τη ρουπία της Σρι Λάνκα βγάζουν υπέρογκα κέρδη από αυτή τη συναλλαγή, συνεκτιμώντας το γεγονός ότι η ρουπία αυτή είναι εξωτικό νόμισμα.

Το κεντρικό ζήτημα είναι η ίδια η αξιοπιστία των κεντρικών τραπεζών, στον βαθμό που αυτές μπορούν να κάνουν αποδεκτές τα υποσχετικά πληρωμών (IOU-I Owe You, άτυπη αναγνώριση χρέους) που είναι αυτό το εξωτικό νόμισμα (η ρουπία). Ακριβώς αυτή η αξιοπιστία κρατάει ζωντανό, στις μέρες μας, το δολάριο, το ευρώ, τη λίρα, το γεν και το ελβετικό φράγκο.

Τα καλά νέα για τη Σρι Λάνκα θα είναι αν οι Κινέζοι αγοράσουν τις μαϊμούδες με γουάν, που είναι νόμισμα με εμπράγματη κάλυψη (με υλικό ενέχυρο-collateral). Η πληρωμή με γουάν έχει νόημα για τη Σρι Λάνκα, ενώ την ίδια στιγμή το δολάριο (ΗΠΑ) και το ευρώ (λ.χ. Βέλγοι) δεν θα είναι χαρούμενοι, εφόσον έτσι παρακάμπεται το δολάριο και το ευρώ, που αποτελούν νομίσματα αναγκαστικής αποδοχής (fiat money).

**Στοιχεία: https://strategic-culture.org/news/2023/04/20/100000-sri-lankan-monkeys-threaten-the-yankee-…

*Ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών