Ολιγωρίες και καταστροφικές παραλείψεις

Επιχειρησιακές δυσλειτουργίες, παραλείψεις αλλά και ολιγωρίες στη δράση των συναρμόδιων φορέων να συνδράμουν έγκαιρα στην πυρκαγιά στο Μάτι εντόπισε ο τεχνικός σύμβουλος και πρώην υπαρχηγός της Πυροσβεστικής, Ανδριανός Γκουρμπάτσης, ο οποίος κατέθεσε χθες στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών.

Ο πραγματογνώμονας που διορίστηκε από οικογένειες θυμάτων να εκπονήσει πόρισμα, καταγράφοντας τις επιχειρησιακές κινήσεις που οδήγησαν στη πολύνεκρη πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου 2018, εξαρχής υπογράμμισε πως, κατά τις κρίσιμες ώρες που η Πυροσβεστική έπρεπε να δράσει, δεν εφαρμόστηκε ούτε το προληπτικό μέτρο της οργανωμένης απομάκρυνσης των κατοίκων και των παραθεριστών από την περιοχή ούτε αργότερα η διάσωσή τους από τις φλόγες. Ο ίδιος, μάλιστα, τόνισε πως, το αργότερο μέχρι τις 17.30, δηλαδή περίπου μία ώρα μετά το ξέσπασμα της πυρκαγιάς, έπρεπε να ξεκινήσει η οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση των κατοίκων, κάτι που δεν έγινε.

Θέτοντας στο επίκεντρο των ευθυνών το Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων (ΕΣΚΕ), το οποίο είναι αρμόδιο για τη διαχείριση των αεροσκαφών και ελικοπτέρων, ο κ. Γκουρμπάτσης τόνισε ακόμη την ανυπαρξία εναέριας επιτήρησης που θα βοηθούσε στον εντοπισμό της φωτιάς νωρίτερα, παρά το γεγονός πως εκείνη την ημέρα υπήρχε πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιάς «4». Στηλίτευσε ακόμη την καθυστερημένη ενεργοποίηση του Συντονιστικού Κέντρου Δασοπυρόσβεσης, που όφειλε, όπως είπε, να καλέσει νωρίτερα υδροφόρα εναέρια μέσα στο σημείο, για να επιβραδύνουν τον ρυθμό ανάπτυξης της φωτιάς.

Ενδεικτική της απουσίας συντονισμού, όπως είπε, ήταν η έλλειψη προσωπικού, αποδίδοντας ευθύνη στο ΕΣΚΕ, που δεν διέταξε έγκαιρα την υπηρεσία σε γενική επιφυλακή. «Μερική επιφυλακή, ίσον τίποτα. Επρεπε να κηρυχθεί γενική επιφυλακή, ώστε να προετοιμαστούν έγκαιρα εργαζόμενοι και να στελεχώσουν υδροφόρα οχήματα. Γι’ αυτό κάποια στιγμή έχασαν την ψυχραιμία τους, όπως φαίνεται από τα απομαγνητοφωνημένα ηχητικά που βρίσκονται στη δικογραφία».

Σε ερωτήσεις της έδρας αλλά και των δικηγόρων των θυμάτων για το κατά πόσον υπήρξε πολιτική παρέμβαση στην επιχειρησιακή διαχείριση της πυρκαγιάς από τον τότε αναπληρωτή υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Νίκο Τόσκα, στην αρμοδιότητα του οποίου ήταν η υπηρεσία, ο κ. Γκουρμπάτσης επικαλέστηκε συνομιλίες που αποτελούν μέρος της πολυσέλιδης δικογραφίας. Ανέφερε πως, μέσα από διαλόγους, φαίνεται πως ο διοικητής του ΕΣΚΕ και ένας από τους 21 κατηγορούμενους στην υπόθεση, Γιάννης Φωστιέρης, ζήτησε την παρέμβαση του αναπληρωτή υπουργού για τη διαχείριση των εναέριων μέσων, κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς: «Εκ του νόμου οι πολιτικοί μπορούν να παρίστανται στο Κέντρο Επιχειρήσεων αλλά όχι να παρεμβαίνουν επιχειρησιακά», εξήγησε. «Σε αυτήν την περίπτωση ωστόσο υπάρχουν επικοινωνίες του διοικητή του ΕΣΚΕ που ακούγεται να λέει “για τα εναέρια μέσα θα μιλήσω με τον υπουργό”. Δεν μπορώ με βεβαιότητα να πω πως ο ίδιος εν τέλει παρενέβη, αλλά, ακούγοντας τα ηχητικά των συνομιλιών, το συμπεραίνω».

Oι ολιγωρίες και οι καταστροφικές παραλείψεις ήταν καθοριστικές για το αποτέλεσμα που οδήγησε στον θάνατο 104 ανθρώπων, που, όπως επισήμανε, στη συντριπτική πλειονότητα ήταν άτομα που ανήκαν σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού: «Οι περισσότεροι κάτοικοι που δεν κατάφεραν να ξεφύγουν ήταν άτομα μεγάλης ή μικρής ηλικίας, άτομα με ασθενή υγεία ή κινητικά προβλήματα. Το 65,5% ήταν άνω των 60 ή άτομα παιδικής – βρεφικής ηλικίας. Οι υπόλοιποι ήταν νέοι».